Τετάρτη, 1 Φεβρουαρίου, 2023
ΑρχικήΠολιτισμόςΝάξος - Αποψη: Ο Διαφωτιστής, Ο Αγιος και η αποβλάκωση

Νάξος – Αποψη: Ο Διαφωτιστής, Ο Αγιος και η αποβλάκωση

|

Οι σκέψεις του Καθηγούμενου της Ιεράς Μονής Φανερωμένης Νάξου, Αρχιμανδρίτη Χρυσόστομου με αφορμή σχόλια συγγραφέα για την τηλεοπτική σειρά με θέμα τη ζωή του Αγίου Παϊσίου 

Με αφορμή απαξιωτικά σχόλια και παρατηρήσεις συγγραφέα για τη μεταφορά στην οθόνη μέρους του βίου του συγχρόνου μας αγίου Παϊσίου γράφθηκαν οι παρακάτω σκέψεις, οι οποίες περιλαμβάνουν αδρή περιγραφή του ψυχολογικού τύπου που ο συγγραφέας αυτός αντιπροσωπεύει στη σύγχρονη ελληνική κοινωνία αλλά και μια αναφορά στα επιχειρήματά του.

Αρθρο του Αρχιμανδρίτη Χρυσόστομου (*)

Αυτός που δεν έχει μάθει να σωπαίνει ποτέ, δεν είναι ο γενναίος, είναι μάλλον ο αγενής και θρασύς, ο bully που πιστεύει ότι υψώνοντας κορώνες θα επιβληθεί. Ο παλληκαράς αυτός φωνασκεί όχι από θάρρος αλλά από ανασφάλεια. Όσο λιγότερα ξέρει τόσο περισσότερο γλωσσαλγεί. Όταν μάλιστα έχει χτίσει το σοφιστικέ προφίλ του άνετου και ψαγμένου, κι όταν στερείται σοβαρών επιχειρημάτων, τότε επιστρατεύει την ειρωνεία. Όχι τη Σωκρατική ειρωνεία που στοχεύει στην εύρεση της αλήθειας, αλλά αυτήν που κάνει προσωπική επίθεση, ισοπεδώνοντας με βαρύτατους και υβριστικούς χαρακτηρισμούς τον θεωρούμενο ως αντίπαλο, ώστε να τον φιμώσει. Η σαρκαστική αυτή διάθεση, κατ’ επίφασιν ήρεμη, συνεχής και προκλητική, ούτε επιτρέπει τον διάλογο, ούτε οικοδομεί σχέσεις, ούτε προάγει την αλήθεια, απλώς αγωνίζεται να κερδίσει τις εντυπώσεις.

Τί γίνεται όταν ο άνθρωπος που περιγράψαμε ανήκει στην κατηγορία των σημερινών διαφωτιστών; Συνδυάζει τον γαλλικό αντικληρικαλισμό του 18ου αιώνα με την προσωπική του αθεϊστική φιλοσοφική θέση, την ιδεοληψία περί σκοταδισμού και τον επιλεκτικό σεβασμό στη διαφορετικότητα. Ειδικότερα,

α. Υιοθετεί τη ρητορική του μίσους και αναλαμβάνει τον ρόλο ιεροεξεταστή, καταδικάζοντας οτιδήποτε υπερβατικό ή οτιδήποτε δεν χωρά στο δικό του ιδεολογικό πλαίσιο, μιμούμενος τους παλαιούς ιεροεξεταστές της αναγεννησιακής Ευρώπης, των οποίων υποτίθεται ότι είναι ο ίδιος πολέμιος.

β. Οτιδήποτε σχετίζεται με τη θρησκευτική συνείδηση και την Εκκλησία το ειρωνεύεται ως εξ ορισμού σκοταδιστικό. Εικάζουμε ότι με τη λέξη «σκοταδιστικό» εννοεί αυτό που δεν έχει φως, αξίες, αρετές, ποιότητα, ανθρωπισμό και αλήθεια. Αγνοεί ή παραγράφει τη μαρτυρία της ιστορίας, η οποία πέρα από το θεϊκό και ανθρωπιστικό μήνυμα του Ευαγγελίου μιλά τουλάχιστον για δυο «βυζαντινούς ουμανισμούς» και αναδεικνύει μορφές ανδρών και γυναικών με γνώση, σοφία και αγιότητα, των οποίων το ύψος και το βάθος και το έργο ούτε μπορεί να συλλάβει ο νους του.

γ. Κάθε άλλο παρά ανεκτικός, ανέχεται μόνο όσους χωρούν στον στενό του ορίζοντα, ενώ χλευάζει και υβρίζει αυτό που αγνοεί.

δ. Αποκαλεί αδιακρίτως «μεσαίωνα» οτιδήποτε πλησιάζει τις θέσεις και τη ζωή της Εκκλησίας, παραβλέποντας, μεταξύ άλλων, ότι οι μεγάλοι σοσιαλιστές κεντροευρωπαίοι φιλόσοφοι του 20ου αιώνα αναζήτησαν στον Μεσαίωνα πρότυπα κοινωνικής και πνευματικής ζωής ενάντια στη φιλοσοφία της «προόδου» και τα ορθολογικά στρατόπεδα εξόντωσης.

ε. Χαρακτηρίζει αποβλάκωση τη δημόσια προβολή Αγίων της χριστιανικής παράδοσης, λησμονώντας ότι το αποβλακωμένο τοπίο είναι μάλλον καρπός του τηλεοπτικού σκουπιδαριού που βρέχει ολημερίς, και μέρους της νέας τεχνολογίας που επιβάλλει μια εικονική πραγματικότητα, όχι μόνο αποβλακωτική αλλά και άκρως επικίνδυνη.

Ο συγκεκριμένος μάλιστα συγγραφέας είναι απαρχαιωμένος και σε τούτο: αγνοεί μια θεμελιώδη αρχή της φαινομενολογίας. Σύμφωνα με αυτήν, ο ιστορικός ή κριτικός επιστρέφει στα πράγματα καθεαυτά, σε αυτό που αποτέλεσε εμπειρική πραγματικότητα, και για το οποίο υπάρχουν μαρτυρίες, χωρίς να αφήνει τις δικές του φιλοσοφικές προϋποθέσεις να το ερμηνεύσουν ή απορρίψουν. Το να πω λοιπόν ότι τα θαύματα δεν είναι ιστορικά γεγονότα επειδή απλά δεν πιστεύω στα θαύματα, αποτελεί λογικό σφάλμα και ιδεοληψία. Έργο και έγνοια όλων των σοβαρών ιστορικών είναι να αντλήσουν και να κατανοήσουν τα γεγονότα της υπερβατικής εμπειρίας, όπως μαρτυρούνται στις πηγές, και όχι να τα επιβεβαιώσουν ή να τα βάλουν σε προκρούστεια ιδεολογική κλίνη.

Ούτε το θαύμα ούτε ο βίος ενός Αγίου είναι «θρησκευτικό παραμύθι». Τα βιβλία της Καινής Διαθήκης είναι ιστορικά βιβλία, ακόμη κι αν εισάγουν ιδιαίτερο λογοτεχνικό είδος, το ίδιο και οι βίοι των Αγίων. Το ότι σε μερικούς από τους τελευταίους εισχώρησαν ανά τους αιώνες κάποια μυθικά στοιχεία είναι άλλη υπόθεση που αφορά την επιστήμη της κριτικής αποκατάστασης των κειμένων. Το να ταυτίζεις, όμως, το άχρονο παραμύθι-αλληγορία με τον βίο ενός ιστορικού προσώπου δείχνει απλώς βαθειά σύγχυση. Πολύ περισσότερο όταν το πρόσωπο αυτό ανήκει στην εποχή μας, και τον γνωρίσαμε πολλοί και από όλον τον κόσμο. Επιπλέον – και τούτο επίσης αγνοεί ο φωταδιστής – δεν είναι τα θαύματα το βασικό κριτήριο με το οποίο αναγνωρίζουμε έναν άγιο, δηλαδή έναν άνθρωπο που ζει μέσα στη χάρη και ενέργεια του Θεού.

Μπορεί κανείς να εντρυφά, αν θέλει, στα νάματα ενός παρωχημένου διαφωτισμού, χωρίς ωστόσο να προβάλλει ασέβεια, η οποία μάλιστα εθεωρείτο έγκλημα στην αρχαία Δημοκρατία. Η σεμνότητα είναι οντολογικό και όχι απλώς ηθικό χαρακτηριστικό του ανθρώπου που ζητά την αλήθεια, και τούτο σε καμιά εποχή δεν άλλαξε. Και ο σεμνός άνθρωπος γνωρίζει τί γνωρίζει, όπως γνωρίζει και τί αγνοεί, γι’ αυτό έχει μάθει και να μιλά και να σωπαίνει. Όταν μάλιστα βρεθεί μπροστά στην αγιότητα, όσο διαφωτιστής και να’ ναι, οπωσδήποτε θα θελήσει να αντλήσει κάτι από το φως της. Ώστε να έχει πραγματικό νόημα και περιεχόμενο ο ίδιος ο διαφωτισμός. 

(*) Αρχιμανδρίτης Χρυσόστομος
Καθηγούμενος Ιεράς Μονής Φανερωμένης Νάξου 

Ιστοσελίδα faneromeninaxos.com

Διαβάστε όλες τις τελευταίες ειδήσεις από τις σελίδες του Naxos Press - τώρα και στο Google News

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ
Τελευταία νέα
Δημοφιλή

EOES 2023: Τα παιδιά του ΓΕΛ Νάξου πήραν το πρώτο βραβείο και πάνε Λετονία

Η τριάδα των μαθητών της Νάξου (ΓΕΛ) έκαναν το καθήκον τους, κέρδισαν στον πανελλήνιο διαγωνισμό (EOES 2023) και θα διεκδικήσουν το μετάλλιο στην Λετονία

Εκτακτο: Νεκρός και ο κυβερνήτης του Φάντομ

Νεκρός είναι και ο κυβερνήτης του Φάντομ της Πολεμικής Αεροπορίας, σμηναγός Ευστάθιος Τσιτλακίδης, που κατέπεσε το πρωί της Δευτέρας - Η ανακοίνωση του Γενικού Επιτελείου Αεροπορίας.

Δικαίωση ανήλικης αθλήτριας στο ΑΣΕΑΔ μετά από προσφυγή

Μία ιστορία από αυτές που δεν πρέπει να ζει κανένας μα κανένας αθλητής ή αθλήτρια έζησε ο προπονητής Γιάννης Μπογιατζόλου και η κόρη του Αφεντούλα Μπογιατζόλου

Οι Ολλανδοί επιλέγουν τα νησιά του Νοτίου Αιγαίου για εναλλακτικές διακοπές

Η Μήλος και τέσσερα ακόμη νησιά από τα Δωδεκάνησα στην λίστα των Ολλανδών για τη καλοκαιρινή περίοδο

Τη Βασιλόπιτά της έκοψε η Εταιρεία Κυκλαδικών Μελετών

Η εκδήλωση έγινε στα γραφεία του Συνδέσμου Συριανών στην Αθήνα.

To «Αμοργόραμα» υποψήφιο για το “Earth shot Prize 2023”

Το Βραβείο Earthshot απονέμεται σε πρωτοβουλίες και φορείς που αντικείμενο έχουν την προστασία του περιβάλλοντος.

Στοίχημα – Ισπανία: Θα ιδρώσει η Μπαρτσελόνα απόψε

Υπερέχει ποιοτικά η Λειψία, ζόρικη έξοδος για «Μπάρτσα» - Οι προτάσεις από την Foxbet.gr

Φίλιππος Φόρτωμας: “Να αντιμετωπιστεί η έλλειψη εποχιακών υπαλλήλων”

Ο κ. Φόρτωμας, έθεσε υπόψιν των κ.κ Υπουργών την πρόσφατη επιστολή του Εμποροεπαγγελματικού Συλλόγου Θήρας, στην οποία αναφέρεται η ανάγκη νομοθετικής ρύθμισης, ώστε να παρασχεθεί η δυνατότητα να κληθούν εποχιακοί εργαζόμενοι από χώρες του εξωτερικού, με τη διαδικασία της μετάκλησης

Στοίχημα – Euroleague: Ποντάρουμε στην επιθετική δεινότητα του Μπέικον

Ρεάλ Μαδρίτης - Παναθηναίκός. Αναμέτρηση στην Ισπανία με προβλήματα για τους "πράσινους" ... Η πρόταση από τον Koubanezos

Πρέβελης: Στο δρόμο για την Μήλο και τον Πειραιά

Το επιβατικό πλοίο "Πρέβελης" ταξιδεύει προς Μήλο - Πειραιά - δεν μπόρεσε να πιάσει Κάσο

Ανεκτέλεστο το σημερινό (26/01) δρομολόγιο του “Blue Star Naxos”

Οι καιρικές συνθήκες αλλάζουν τα δρομολόγια... Ποιες αλλαγές δρομολογήθηκαν από την Blue Star Ferries

Γ. Βρούτσης: Από την Κυριακή ενεργοποιείται η γραμμή Νάξος (Αγία Αννα) – Πάρος (Πίσω Λιβάδι)”

Γ. Βρούτσης: “ Υπογράφτηκε και ξεκινάει άμεσα η ακτοπλοϊκή σύνδεση Νάξου - Πίσω Λιβάδι Πάρου για τους Νεφροπαθείς Πάρου-Αντιπάρου” - Ποιο πλοίο αναλαμβάνει

Αλλαγή στο αυριανό (27/01) δρομολόγιο του “Blue Star Naxos” από Πειραιά

Λόγω καιρικών συνθηκών έχουμε τροποποίηση σε δρομολόγια της Blue Star Ferries

Εξασφάλιση χρηματοδότησης για την CaptainBook

CaptainBook: Το success story της startup που εξασφάλισε χρηματοδότηση €250.000 από κορυφαίο ευρωπαϊκό επενδυτικό Δίκτυο

Δονούσα – Ειρ. Πρασίνου: “Η ΕxcellenSeas αποτελεί πλέον μια δεύτερη οικογένεια”

Υποτροφίες ExcellenSeas: Η θάλασσα ως μέσο ώθησης και όχι ως εμπόδιο - Τι λένε Ευγενία Τζαννίνη, η Ειρήνη Πρασίνου από τη Δονούσα και η Μάλαμα Γιάννου από τον Αγιο Ευστράτιο

Blue Star Ferries: Οι αλλαγές στα δρομολόγια του διημέρου 8-9 Φεβρουαρίου

Η 48ωρη απεργία αλλάζει τα δεδομένα στην ακτοπλοϊκή σύνδεση των Κυκλάδων - Τι προβλέπει η ανακοίνωση από την Blue Star Ferries

Κάλεσμα αύριο (27/01) στο Δημαρχειακό Μέγαρο για τις εκδηλώσεις των Αποκριών

Πρόσκληση για κατάθεση προτάσεων αύριο Παρασκευή για το Διονυσιακό δρώμενο που παραδοσιακά γίνεται την Παρασκευή, πρώτη ημέρα του τριημέρου των Αποκριών

Λειψοί: Αλλαξαν το λιμάνι και πήραν … βραβείο

Ο Δήμος Λειψών στο πλαίσιο του θεσμού των Best City Awards 2023 τιμήθηκε για τη ριζική ανάπλαση του λιμένα του νησιού

Blue Star Naxos: Επιστρέφει στην … κανονικότητα και αναχωρεί για Μικρές Κυκλάδες

Το Blue Star Naxos αναχωρεί κανονικά το απόγευμα της Παρασκευής (27/01) για Παροναξία - Μικρές Κυκλάδες και Αμοργό