Πέμπτη, 3 Απριλίου, 2025
ΑρχικήΚυκλάδεςΚέα: Οι πόλεις-κράτη της αρχαιότητας στο νησί του Λιόντα

Κέα: Οι πόλεις-κράτη της αρχαιότητας στο νησί του Λιόντα

|

Επικεφαλής Αρκάδων, ο Αρισταίος έσωσε την Κέα από τα κυνικά καύματα (καύσωνες) που την απειλούσαν, ιδρύοντας τη λατρεία του Ικμαίου Διός και εξασφαλίζοντας δροσερούς ανέμους, τα γνωστά μελτέμια (ετησίαι)

Η Κέα, ευρέως γνωστή ως Τζια, έχει πιστούς φίλους και τακτικούς επισκέπτες, καθώς είναι ένας τόπος με ιδιαίτερη φυσιογνωμία και θαυμάσια ύπαιθρο.

Σύμφωνα με τη μυθολογική παράδοση, το νησί του συμπλέγματος των Κυκλάδων οφείλει την ονομασία του στον ήρωα Κέω, που το κατέλαβε επικεφαλής Λοκρών.

Κυρίαρχη μυθική μορφή της Κέας υπήρξε ο Aρισταίος, γιος του Aπόλλωνα και της Νύμφης Κυρήνης. Επικεφαλής Αρκάδων, έσωσε το νησί από τα κυνικά καύματα (καύσωνες) που το απειλούσαν, ιδρύοντας τη λατρεία του Ικμαίου Διός και εξασφαλίζοντας δροσερούς ανέμους, τα γνωστά μελτέμια (ετησίαι).

Η αρχαιολογική έρευνα κατέδειξε ότι το νησί κατοικήθηκε πρώτη φορά στους Ύστερους Νεολιθικούς Χρόνους (ακρωτήριο Κεφάλα, 3300-3200 π.Χ.) και γνώρισε περίοδο πολιτιστικής ακμής κατά την Εποχή του Χαλκού (οικισμός Αγίας Ειρήνης, περίπου 3000-1100 π.Χ.).

agia.eirini.dimos

Η περίοδος από την πτώση των μυκηναϊκών βασιλείων έως τη Γεωμετρική Εποχή παραμένει άγνωστη, ενώ κατά τους Γεωμετρικούς Χρόνους (μέσα 11ου-8ος αιώνας π.Χ.) κατοικήθηκε πρώτη φορά η ακρόπολη της Καρθαίας.

Κατά τους Αρχαϊκούς Χρόνους (7ος-6ος αιώνας π.Χ.) ιδρύθηκαν τέσσερις πόλεις-κράτη, που συνδέονταν μεταξύ τους με πυκνό οδικό δίκτυο: η Ιουλίς, η Καρθαία, η Κορησσός και η Ποιήεσσα. Η πρώτη βρισκόταν στην ενδοχώρα, οι υπόλοιπες ήταν παράκτιες πόλεις με λιμάνια.

Ιουλίς, χτισμένη σε ένα ύψωμα της πρωτεύουσας του νησιού, περιβαλλόταν από δύο σειρές τειχών και είχε θέα στο βόρειο τμήμα της Κέας και το θαλάσσιο χώρο έως τη Μακρόνησο και τις ακτές της Λαυρεωτικής. Οι αρχαίοι συγγραφείς αναφέρουν την ύπαρξη ναού του Απόλλωνα και της Αφροδίτης.

ioulida 02

Σε απόσταση 15′ (πλακόστρωτο μονοπάτι) από την πρωτεύουσα του νησιού, λαξευμένος σε βράχο, βρίσκεται ο Λέων της Ιουλίδας (Λιόντας, όπως τον αποκαλούν οι ντόπιοι), κολοσσικό έργο πλαστικής των Πρώιμων Αρχαϊκών Χρόνων (τέλη 7ου/αρχές 6ου αιώνα π.Χ.).

liontas.2

Η Καρθαία ήταν χτισμένη σε δυσπρόσιτη περιοχή, πάνω από το γραφικό όρμο Πόλες, στο νοτιοανατολικό τμήμα του νησιού.

liontas.1

Τα πρώτα ίχνη οικιστικής παρουσίας στην Καρθαία ανάγονται στη Γεωμετρική Περίοδο και εντοπίζονται στο νότιο έξαρμα της ακρόπολης. Η πόλη, με συνεχή κατοίκηση από τους Αρχαϊκούς Χρόνους έως την Πρώιμη Βυζαντινή Περίοδο, διέθετε περιτειχισμένη ακρόπολη και εκτεταμένο αμυντικό σύστημα, που συνίστατο από πύργους (φρυκτωρίες). Επίσης, δημόσια κτίρια, εργαστήρια, μεταλλεία, νομισματοκοπείο, σύστημα υδροδότησης, δικούς της άρχοντες και νόμους.

karthea 02

Σημαντικά μνημεία της Καρθαίας είναι ο περίπτερος δωρικός ναός της Αθηνάς (τέλη 6ου/αρχές 5ου αιώνα π.Χ.) και ο ναός του Πυθίου Απόλλωνα (530 π.Χ.). Επίσης, στην κοιλάδα του χειμάρρου Βαθυπόταμου, ο ναός Δήμητρας ή Ασκληπιού (3ος αιώνας π.Χ.) και το θέατρο (1ος αιώνας π.Χ.).

kea poleis krati
karthaia.dimos

Η Κορησσός, στην περιοχή του λιμανιού της Κέας (Κορησσία ή Λιβάδι), ήταν χτισμένη σε δύο λόφους, του Αγίου Σάββα (κάτω ακρόπολη) και της Αγίας Τριάδας (άνω ακρόπολη).

korissia 02

Αρχικά τειχίστηκε μόνο η περιοχή της κάτω ακρόπολης. Κατά τους Κλασικούς Χρόνους τείχος περιέβαλλε τις δύο ακροπόλεις. Κατά την Ελληνιστική Περίοδο η Κορησσός περιορίστηκε στην κάτω ακρόπολη και γνώρισε πληθυσμική μείωση. Στις αρχές του 2ου αιώνα π.Χ. η πόλη προσαρτήθηκε στην Ιουλίδα και εγκαταλείφθηκε σταδιακά.

Κατάλοιπα οικιών εντοπίστηκαν στην κάτω ακρόπολη, ενώ στην άνω ακρόπολη αποκαλύφθηκε οικοδόμημα που από αρχιτεκτονικής πλευράς μοιάζει με το ναό του Απόλλωνα στην Καρθαία.

Στο νεκροταφείο του λόφου της Αγίας Τριάδας αποκαλύφθηκε ένα από τα σημαντικότερα γλυπτά των Aρχαϊκών Xρόνων, ο γνωστός κούρος της Κέας(περίπου 530 π.Χ.), που εκτίθεται στο Eθνικό Aρχαιολογικό Mουσείο.

kouros

Η Ποιήεσσα, χτισμένη στο λόφο των Φυρών ή Παναγιάς της Σωτήρας, κοντά στις Πήσσες, ιδρύθηκε γύρω στα τέλη του 6ου αιώνα π.Χ. και περιβαλλόταν από εξωτερικό περίβολο και πύργους. Κατά τους Ελληνιστικούς Χρόνους η πόλη προσαρτήθηκε διοικητικά στην Καρθαία, η δε ευρύτερη περιοχή συνέχισε να αποτελεί ζώνη αγροτικής εκμετάλλευσης.

Στο εσωτερικό της οχύρωσης είναι ορατά τα λείψανα οικιών και αναλημματικοί τοίχοι. Στη νότια ακτή του όρμου της περιοχής εντοπίστηκαν λιμενικές εγκαταστάσεις και στην ευρύτερη περιοχή κατάλοιπα αγροτικών εγκαταστάσεων και πύργοι.

Πατρίδα σημαντικών μορφών της αρχαιότητας (μεταξύ άλλων, των λυρικών ποιητών Σιμωνίδη και Βακχυλίδη, καθώς και του σοφιστή Προδίκου), η Kέα έλαβε μέρος στους Περσικούς Πολέμους (Αρτεμίσιο, Σαλαμίνα, Πλαταιές) και γνώρισε κατά κύριο λόγο την αθηναϊκή κυριαρχία.

Κατά τους Βυζαντινούς Χρόνους κύριοι πόλοι αξιόλογης και σταθερής κατοίκησης ήταν η περιοχή γύρω από την Ιουλίδα και η έκταση ανάμεσα στην Κάτω Μεριά και το νοτιοανατολικό τμήμα του νησιού.

Στους κατοπινούς αιώνες η Κέα περιήλθε σε ιταλούς ηγεμόνες και, από το 1566, στους Οθωμανούς, στην κατοχή των οποίων παρέμεινε έως το 1821.

Ακολούθησε περίοδος οικονομικής άνθησης, καθώς το νησί αποτέλεσε σταθμό ανθράκευσης για τα ατμοκίνητα πλοία, εξαγωγικό κέντρο βελανιδιού για τις ανάγκες της βυρσοδεψίας και τόπο μεταλλευτικών δραστηριοτήτων.

Ένα ξεχωριστό κεφάλαιο στην ιστορία του νησιού αποτελεί, ασφαλώς, η λειτουργία του εργοστασίου της Εμαγιέ (σμαλτωμένα ή εφυαλωμένα είδη οικιακής χρήσεως και πολεμικής εξαρτύσεως) στην περιοχή της Κορησσίας.

ema.dimos

Η μοναδική στο είδος της στην Ελλάδα βιομηχανική μονάδα λειτούργησε από το 1927 έως το 1957. Οι παλαιές εγκαταστάσεις της Εμαγιέ με τη χαρακτηριστική καμινάδα τραβούν την προσοχή των ταξιδιωτών.

Ύστερα από μια περίοδο οικονομικής και πληθυσμικής κατάρρευσης, η Κέα γνωρίζει τις τελευταίες δεκαετίες περίοδο ανάκαμψης, που συνοδεύεται από έντονη οικιστική και τουριστική ανάπτυξη.

Πληροφορίες από: https://www.olympia.gr


Διαβάστε όλες τις τελευταίες ειδήσεις από τις σελίδες του Naxos Press - τώρα και στο Google News

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ
Τελευταία νέα
Δημοφιλή

Αμερική: Οι δασμοί Τραμπ προκαλούν πλήγμα στις ελληνικές εξαγωγές προς ΗΠΑ και Ε.Ε.

Διπλό αναμένεται να είναι το πλήγμα στις ελληνικές εξαγωγές από την επιβολή δασμών εκ μέρους της κυβέρνησης των ΗΠΑ, σε μια συγκυρία μάλιστα που οι ΗΠΑ αποκτούσαν ολοένα και μεγαλύτερη σημασία ως εξαγωγικός προορισμός για τα ελληνικά προϊόντα

Τήνος – Αμπασάδα: Οι ξερολιθιές και ο ρόλος τους στη διαχείριση του νερού της βροχής! (video)

Οι ξερολιθικές κατασκευές παίζουν σπουδαίο ρόλο στη διαχείριση του νερού της βροχής! (video)

Νάξος – Δημοτικό Συμβούλιο: Εκτακτη συνεδρίαση με επίκεντρο το ΕΚΑΒ Νάξου

Νάξος : Διά περιφοράς συνεδριάζει κατεπειγόντως το Δημοτικό Συμβούλιο σήμερα στις 11.30 - Ποιο το θέμα;

Φιλ. Φόρτωμας: Επίσκεψη στην Πάρο και ενημέρωση

Επίσκεψη Φίλιππου Φόρτωμα στην Πάρο με αφορμή τις καταστροφές από την κακοκαιρία

Νάξος – Τρίποδες: Με Αρτσάνο επικεφαλής το νέο ΔΣ του Πολιτιστικού Μορφωτικού Συλλόγου

Νάξος - Τρίποδες: Με Αρτσάνο επικεφαλής το νέο ΔΣ του Πολιτιστικού Μορφωτικού Συλλόγου Τριπόδων - Ποια είναι τα νέα μέλη

Κρήτη – Ηράκλειο: Άνοιξε η μπουκαπόρτα του “Asterion II”, βγήκαν τα εγκλωβισμένα φορτηγά και αυτοκίνητα

Το πρόβλημα στον καταπέλτη εμπόδισε το άνοιγμα της ράμπας φόρτωσης και εκφόρτωσης, με αποτέλεσμα να παραμείνουν από το πρωί που έφτασε το πλοίο στο Ηράκλειο, εγκλωβισμένα στα γκαράζ του, 151 Ι.Χ. αυτοκίνητα και 134 φορτηγά οχήματα

Στοίχημα – Super League Ελβετίας: Ποντάρουμε στην Βασιλεία να σκοράρει και στα δύο ημίχρονα

Super League Ελβετίας: Ποντάρουμε στην Βασιλεία να σκοράρει και στα δύο ημίχρονα

Εκτακτο: Λέσβος, ναυάγιο με τέσσερις νεκρούς μετανάστες

Λέσβος: Τέσσερις νεκροί σε ναυάγιο με παράνομους μετανάστες - Αγνοούνται άλλοι 4 - Έχουν διασωθεί 23 άτομα

Αθηνόραμα – Κυκλάδες: Το “Αρακλειά ” ανάμεσα στα καλύτερα εστιατόρια για το 2025

Στα Βραβεία Ελληνικής Κουζίνας του Αθηνοράματος, το Αρακλειά 3η συνεχόμενη χρονιά βραβεύεται στην κατηγορία Παραδοσιακής Ελληνικής Κουζίνας - Τα εστιατόρια των Κυκλάδων που βραβεύτηκαν

Πρόταση Ημέρας: Ψαροκεφτέδες από το Αγιο Ορος

Ψαροκεφτέδες στον φούρνο από το Αγιον Ορος - Η πρόταση ημέρας

Νάξος: Εφυγε από τη ζωή ο Στέλιος Δεγαϊτας

Ενας νέος άνθρωπος - ο Στέλιος Δεγαίτας - έφυγε από τη ζωή το πρωί της Παρασκευής σε ηλικία μόλις 63 ετών

Νάξος: Εφυγε από τη ζωή ο Μιχάλης Βαλέτας

Ο αγαπημένος φούρναρης των παλιών χωραϊτών, ο Μιχάλης Βαλέτας έφυγε από τη ζωή - Τι αναφέρει στην ανάρτησή του ο Στράτος Φουτάκογλου

Σεισμική Ακολουθία: Η Νάξος μετακινήθηκε κατά 2,8 εκατοστά προς τα βόρεια-βορειοδυτικά

Οι μετακινήσεις των νησιών, οι τέσσερις φάσεις της σεισμικής κρίσης στη Σαντορίνη και τα διδάγματα για τους επιστήμονες

Νάξος – Σκαδό: Πένθος με την απώλεια του Νίκου Φάρκωνα

Φτωχότερη από σήμερα η τοπική κοινωνία του Σκαδού Νάξου - Πότε θα γίνει η εξόδιος ακολουθία του Νίκου Φάρκωνα

Πάρος – Νάουσα: Καταστροφικό πέρασμα βροχής, ήχησε και το 112 (video)

Μεγάλες ζημιές από την κακοκαιρία στην Πάρο: Ορμητικοί χείμαρροι οι δρόμοι, μήνυμα του 112 για απαγόρευση κυκλοφορίας των οχημάτων

Πάρος: Η έντονη βροχόπτωση στη περιοχή της Νάουσας παρασύρει αυτοκίνητα (video)

Η έντονη βροχόπτωση παρασύρει αυτοκίνητα στην Νάουσα της Πάρου - Προσοχή (video)

Νάξος – Λιμενικό Σώμα: Η ανακοίνωση για τον θάνατο του Στέλιου Δεγαϊτα

Η επίσημη ανακοίνωση του Λιμενικού Σώματος για τον αιφνίδιο θάνατο του Στέλιου Δεγαϊτα...

Κυκλάδες – Δόμηση 2024: Πρωταθλήτρια η Πάρος, εντυπωσιακή αύξηση σε Μήλο, Τήνο και Σύρο

Εντυπωσιακή πτώση παρατηρήθηκε στη Μύκονο, όπου εκδόθηκαν μόλις 23 άδειες, πιθανότατα λόγω του κορεσμού της αγοράς ακινήτων και των πολύ υψηλών αξιών της γης.

Τζώρτζια Αργυροπούλου: “Εφυγε” από τη ζωή η σύντροφος του Μανώλη Γλέζου

Σε ηλικία 79 ετών έφυγε πριν από λίγο από τη ζωή η "Τζώρτζια", το στήριγμα του Μανώλη Γλέζου...

Νάξος: Επιτήδειοι προσποιούνται τον δήμαρχο, κάνουν παραγγελίες σε επιχειρήσεις εστίασης

Μία ακόμη απάτη στο όνομα του Δημάρχου Νάξου και μικρών Κυκλάδων με επίκεντρο την αγορά paysafe και παραγγελίες σε επιχειρήσεις εστίασης