Πέμπτη, 3 Απριλίου, 2025
ΑρχικήΠαράξεναΧρυσάφι ελκύει το ηφαίστειο Σαντορίνης

Χρυσάφι ελκύει το ηφαίστειο Σαντορίνης

|

Απίστευτη ανακάλυψη επιστημόνων για το υποθαλάσσιο ηφαίστειο Σαντορίνης (Κολούμπο): Ελκύει χρυσάφι κι άλλα σπάνια μέταλλα στρατηγικής σημασίας και αξίας

Μπορεί ένα ηφαίστειο να αλλάξει τη ζωή μίας περιοχής; Μπορεί προς το χειρότερο όπως στη περίπτωση της Πομπηίας αλλά και προς το …καλύτερο όπως στη περίπτωση της Σαντορίνης. Ναι, σωστά διαβάσατε ως προς το δεύτερο μέρος. Κι αυτό γιατί οι τελευταίες εξελίξεις φέρνουν στο φως της δημοσιότητας στοιχεία που είναι ικανά να αλλάξουν την εικόνα του νησιού των Κυκλάδων προς το καλύτερο… Κι αυτό γιατί Χρυσάφι και σπάνια μέταλλα στρατηγικής σημασίας όπως το αντιμόνιο, σε ποσότητες που προκαλούν έκπληξη, εκλύει το υποθαλάσσιο ηφαίστειο Κολούμπο που βρίσκεται βορειοανατολικά της Σαντορίνης.

Έλληνες επιστήμονες από το Πανεπιστήμιο Αθηνών και το Ελληνικό Κέντρο Θαλάσσιων Ερευνών που ερεύνησαν τον πυθμένα του ηφαιστείου σε βάθος 500 μέτρων κάτω από την επιφάνεια της θάλασσας, διαπίστωσαν πως στο γεωθερμικό πεδίο του Κολούμπο λαμβάνουν χώρα σπάνια φαινόμενα που όμοιά τους δεν έχουν παρατηρηθεί ξανά στον κόσμο.

Τα αποτελέσματα των εργασιών τους που δημοσιεύθηκαν στις 13 Αυγούστου του 2013 στο γνωστού κύρους επιστημονικό περιοδικό «Scientific Reports (Νature Publishing Group)»  – είναι η πρώτη φορά που μια ομάδα κυρίως ελλήνων  επιστημόνων δημοσιεύει ερευνητική εργασία στο «Nature» – υποδεικνύουν ότι βαθιά κάτω από το ηφαίστειο συμβαίνουν «εξαιρετικά αποτελεσματικές βιογεωχημικές διεργασίες απόθεσης μετάλλων», όπως λέει στα «ΝΕΑ» ο επικεφαλής της ερευνητικής ομάδας, καθηγητής Κοιτασματολογίας Στέφανος Κίλιας.

Στον μαγματικό θάλαμο του υποθαλάσσιου ηφαιστείου που εκτείνεται σε βάθος 5 χιλιομέτρων στον φλοιό της Γης, παίρνουν σάρκα και οστά φυσικές διεργασίες που ανήκουν στην αιχμή της σύγχρονης διεπιστημονικής γνώσης και έρευνας όπως η Γεωβιολογία και η Βιογεωχημεία.

Πυθμένας

Χρυσάφι, αντιμόνιο, θάλλιο, άργυρος, αρσενικό, υδράργυρος, ψευδάργυρος αλλά και διοξείδιο του άνθρακα σε ποσότητες που ουδέποτε έχουν καταγραφεί, μαζί με μικροοργανισμούς που συμπεριφέρονται με ασυνήθιστο  τρόπο και φαίνεται να διαδραματίζουν καθοριστικό ρόλο στη δημιουργία των μετάλλων – και όχι μόνο – συνθέτουν την ιδιαίτερη φυσιογνωμία αυτού του ηφαιστείου.

«Το ηφαίστειο μοιάζει με μια χοάνη που το βαθύτερο σημείο του είναι τα 504 μέτρα. Εκεί στον πυθμένα του, που αποτελείται από στερεοποιημένη λάβα, υπάρχουν ρηγματώσεις μέσα από τις οποίες εκλύεται διοξείδιο του άνθρακα σε ποσοστό 99% αλλά και κάποιοι σχηματισμοί, που λέγονται υδροθερμικές καμινάδες και αποτελούνται από μέταλλα όπως το χρυσάφι, το αντιμόνιο, ο άργυρος και το θάλλιο», λέει στα ΝΕΑ η Παρασκευή Νομικού, λέκτορας Γεωλογικής Ωκεανογραφίας. Αυτές οι καμινάδες – αντίστοιχες δεν υπάρχουν στην καλντέρα της Σαντορίνης – μοιάζουν με ψηλόλιγνους καλόγερους ή με βραχώδη υψώματα που είναι διάστικτα από οπές. Βρίσκονται στο βορειοανατολικό τμήμα του πυθμένα του ηφαιστείου και η πιο ψηλή από αυτές φθάνει τα 5 μ. Η φαρδύτερη έχει διάμετρο 1,5 μ.

Ήδη από το 2006 ήταν γνωστή η ύπαρξη των καμινάδων, όχι όμως και τα πετρώματα από τα οποία αποτελούνται. Το 2011 και το 2012 μέλη της ελληνικής ερευνητικής ομάδας, με επικεφαλής την Παρασκευή Νομικού, που συμμετείχαν σε ωκεανογραφική ερευνητική αποστολή με το «E/V Nautilus» του αμερικανικού Πανεπιστημίου Rhode Island, συνέλεξαν με υποβρύχιο ρομπότ δείγματα πετρωμάτων – μεταλλευμάτων από αυτές τις καμινάδες, παγίδευσαν σε δειγματοσυλλέκτες φυσαλίδες από τα αέρια που εκλύονται από τις ρηγματώσεις του πυθμένα και δείγματα θερμού νερού.

Εργασίες

Αυτό που έκανε αρχικά μεγάλη εντύπωση στους ειδικούς ήταν ότι στον πυθμένα του ηφαιστείου, μέχρι και 10 μ. ψηλότερα από αυτόν, δεν υπήρχε ίχνος ζωής. Κανένα μικρό ψάρι, καμία βαθύβια γαρίδα. Μόνο ένα παράξενο πορτοκαλοκόκκινο υλικό, ένα αλλόκοτο μικροβιακό οικοσύστημα ανακατεμένο με άμορφα σιδηροξείδια, απλωνόταν παντού. Το διαπερνούσαν οι φυσαλίδες από τις ρηγματώσεις που αποδείχθηκε ότι εκλύουν μόνο διοξείδιο του άνθρακα μετατρέποντας τον πυθμένα του Κολούμπο σε τοξική λίμνη.

Οι επιστήμονες έφεραν στην επιφάνεια τα δείγματα από τις καμινάδες και άρχισαν την πολύπλοκη ανάλυσή τους με διάφορες τεχνικές και μηχανήματα στο Πανεπιστήμιο Αθηνών και σε ορισμένα εξειδικευμένα εργαστήρια του εξωτερικού, ώστε να προσδιοριστεί η χημική τους σύσταση, να αποκαλυφθούν τα κύρια, δευτερεύοντα στοιχεία και ιχνοστοιχεία που περιείχαν.

Κονιορτοποίησαν μικρά τμήματα από τις καμινάδες και τα αποτελέσματα των αναλύσεων έδειξαν ότι κάτω από το ηφαίστειο βρίσκεται ένα πολυμεταλλικό κοίτασμα εν τη γενέσει του.

«Οι αναλύσεις μας έδειξαν την ύπαρξη χρυσού σε περιεκτικότητα που εντυπωσιάζει. Η ανώτατη τιμή που μετρήσαμε ήταν 32 γραμμάρια στον τόνο και η μέση τιμή 9 – 10 γραμμάρια στον τόνο», λέει ο Στέφανος Κίλιας. «Η μέγιστη περιεκτικότητα του δείγματος σε άργυρο ήταν 1.910 γραμμάρια στον τόνο. Ακόμα πιο εντυπωσιακή ήταν η συγκέντρωση του αντιμονίου, αυτού του στρατηγικής  σημασίας μετάλλου. Το βρήκαμε σε μέγιστη περιεκτικότητα  22.400 γραμμάρια στον τόνο (πάνω από 2,2% κατά βάρος!) Πρόκειται για ποσότητα που ενδεχομένως να μην έχει καταγραφεί ποτέ άλλοτε στη διεθνή επιστημονική βιβλιογραφία».

Προϊστορία

Η ιστορία αρχίζει με σεισμούς και θανάτους. Από το 1649 αλλεπάλληλες σεισμικές δονήσεις τάραζαν τη Σαντορίνη, χωρίς κανείς εκείνη την εποχή να μπορεί να φανταστεί τι συνέβαινε 7 χλμ. βορειοανατολικά του νησιού. Ήταν τα προεόρτια της δημιουργίας ενός μοναδικού ηφαιστείου. Οι σεισμοί «έχτιζαν» σιγά σιγά τον χώρο και στις 14 Σεπτεμβρίου 1650, ένα χρόνο μετά, εκδηλώνεται μεγάλος σεισμός και η θάλασσα αρχίζει να αλλάζει χρώμα. Το νερό γίνεται πράσινο και ένα δολοφονικό αέριο εξαπλώνεται στην περιοχή σκορπώντας θάνατο. Ήταν το διοξείδιο του άνθρακα που προήλθε από το λειωμένο μάγμα στον φλοιό της Γης.  Βρήκε διέξοδο μέσα από τις σχισμές  του πυθμένα με αυτή τη μορφή. Στις 27 Σεπτεμβρίου του ίδιου έτους, λάβα ξεπήδησε από τη θάλασσα και έδωσε στο ηφαίστειο τη μορφή που έχει σήμερα.

Σε αυτή την περιοχή του Κεντρικού Αιγαίου, οι γεωδυναμικές διεργασίες είναι μοναδικές. Η καταβύθιση της αφρικανικής λιθοσφαιρικής πλάκας κάτω από την ευρωπαϊκή στο ύψος της Κρήτης δημιούργησε στην περιοχή της Σαντορίνης δύο μαγματικούς θαλάμους – έναν κάτω από την καλντέρα στη Σαντορίνη και έναν κάτω από το Κολούμπο. Μέσα από το μάγμα εκλύεται το διοξείδιο του άνθρακα και άλλα αέρια όπως η αμμωνία καθώς και τα μέταλλα, όπως π.χ. ο χρυσός και το αντιμόνιο που δημιούργησαν τις καμινάδες.

Η ομάδα

Στην έρευνα που δημοσιεύθηκε στο «Nature» με τον τίτλο: «New insights into hydrothermal vent processes in the unique shallow-submarine arc-volcano, Kolumbo (Santorini), Greece», μετείχαν οι επιστήμονες: Στέφανος Κίλιας, Παρασκευή Νομικού, Δημήτρης Παπανικολάου, Παρασκευή Πολυμενάκου, Θανάσης Γκοντελίτσας, Αριάδνη Αργυράκη, Στίβεν Κάρεϊ, Πλάτωνας Γκαμαλέτσος, Θεόδωρος Μερτζιμέκης, Ελένη Σταθοπούλου, Γιοργκ Γκέντιχερ, Ραλφ Στέινιγκερ, Κωνσταντίνα Μπετζέλου, Ισίδωρος Λιβανός, Χρήστος Χρηστάκης, Κάθριν Κροφ και Μιχάλης Σκούλος.


Διαβάστε όλες τις τελευταίες ειδήσεις από τις σελίδες του Naxos Press - τώρα και στο Google News

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ
Τελευταία νέα
Δημοφιλή

Κρήτη – Ηράκλειο: Άνοιξε η μπουκαπόρτα του “Asterion II”, βγήκαν τα εγκλωβισμένα φορτηγά και αυτοκίνητα

Το πρόβλημα στον καταπέλτη εμπόδισε το άνοιγμα της ράμπας φόρτωσης και εκφόρτωσης, με αποτέλεσμα να παραμείνουν από το πρωί που έφτασε το πλοίο στο Ηράκλειο, εγκλωβισμένα στα γκαράζ του, 151 Ι.Χ. αυτοκίνητα και 134 φορτηγά οχήματα

Στοίχημα – Super League Ελβετίας: Ποντάρουμε στην Βασιλεία να σκοράρει και στα δύο ημίχρονα

Super League Ελβετίας: Ποντάρουμε στην Βασιλεία να σκοράρει και στα δύο ημίχρονα

Αθηνόραμα – Κυκλάδες: Το “Αρακλειά ” ανάμεσα στα καλύτερα εστιατόρια για το 2025

Στα Βραβεία Ελληνικής Κουζίνας του Αθηνοράματος, το Αρακλειά 3η συνεχόμενη χρονιά βραβεύεται στην κατηγορία Παραδοσιακής Ελληνικής Κουζίνας - Τα εστιατόρια των Κυκλάδων που βραβεύτηκαν

Αμοργός: Εκτακτη δρομολόγηση την Μεγάλη Τετάρτη του “Blue Star Chios”

Ενίσχυση της ακτοπλοϊκής σύνδεσης Πειραιά – Αμοργού για το Πάσχα - Πότε θα υπάρξει έκτακτη δρομολόγηση πλοίου

Η Ε.Ε. ξεδιπλώνει την “Πυξίδα Ανταγωνιστικότητας”

Η Κομισιόν προτείνει την ολοκλήρωση της τραπεζικής ένωσης, λιγότερους διοικητικούς φραγμούς και προνόμια για τις μεσαίες επιχειρήσεις, με στόχο την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας έναντι ΗΠΑ και Κίνας.

Αργεντινή: Βαρουφάκης κατά Μιλεϊ

Έμμεση πολιτική κόντρα Ελλάδας με Αργεντινή! Ποιοι είναι οι βασικοί πρωταγωνιστές και ο ρόλος του Βαρουφάκη

“Ο Καρέτσας έχει πολλά να βελτιώσει”

Προσγειωμένο προσπαθεί να κρατήσει τον Καρέτσα ο προπονητής του στην Γκενκ

National League 2 – Play Off: Πρόκριση Πανναξιακού ΑΟΚ και τώρα .. Μελίσσια

Ψύχραιμος ο Πανναξιακός ΑΟΚ επικράτησε με 73-69 της Ηλιούπολης και με 2-1 νίκες προκρίθηκε στον ημιτελικό των play off που θα αντιμετωπίσει τα Μελίσσια

Νάξος – Λιμάνι: Οι εργασίες στον προβλήτα καλά κρατούν (photo)

Συνεχίζονται με αμείωτο ρυθμό οι εργασίες στο λιμάνι της Νάξου για την αποκατάσταση του βόρειου τμήματος στον κεντρικό προβλήτα

ΕεεΕΚ Νάξου: Διοργάνωση δράσης για ενημέρωση και ευαισθητοποίηση (photos-video)

Το μήνυμα αποδοχής και ελπίδας από το ΕΕΕΕΚ Νάξου για την σημερινή Παγκόσμια Ημέρα Αυτισμού (photos - video)

Νάξος: Εφυγε από τη ζωή ο Στέλιος Δεγαϊτας

Ενας νέος άνθρωπος - ο Στέλιος Δεγαίτας - έφυγε από τη ζωή το πρωί της Παρασκευής σε ηλικία μόλις 63 ετών

Νάξος: Εφυγε από τη ζωή ο Μιχάλης Βαλέτας

Ο αγαπημένος φούρναρης των παλιών χωραϊτών, ο Μιχάλης Βαλέτας έφυγε από τη ζωή - Τι αναφέρει στην ανάρτησή του ο Στράτος Φουτάκογλου

Σεισμική Ακολουθία: Η Νάξος μετακινήθηκε κατά 2,8 εκατοστά προς τα βόρεια-βορειοδυτικά

Οι μετακινήσεις των νησιών, οι τέσσερις φάσεις της σεισμικής κρίσης στη Σαντορίνη και τα διδάγματα για τους επιστήμονες

Νάξος – Σκαδό: Πένθος με την απώλεια του Νίκου Φάρκωνα

Φτωχότερη από σήμερα η τοπική κοινωνία του Σκαδού Νάξου - Πότε θα γίνει η εξόδιος ακολουθία του Νίκου Φάρκωνα

Πάρος – Νάουσα: Καταστροφικό πέρασμα βροχής, ήχησε και το 112 (video)

Μεγάλες ζημιές από την κακοκαιρία στην Πάρο: Ορμητικοί χείμαρροι οι δρόμοι, μήνυμα του 112 για απαγόρευση κυκλοφορίας των οχημάτων

Πάρος: Η έντονη βροχόπτωση στη περιοχή της Νάουσας παρασύρει αυτοκίνητα (video)

Η έντονη βροχόπτωση παρασύρει αυτοκίνητα στην Νάουσα της Πάρου - Προσοχή (video)

Νάξος – Λιμενικό Σώμα: Η ανακοίνωση για τον θάνατο του Στέλιου Δεγαϊτα

Η επίσημη ανακοίνωση του Λιμενικού Σώματος για τον αιφνίδιο θάνατο του Στέλιου Δεγαϊτα...

Κυκλάδες – Δόμηση 2024: Πρωταθλήτρια η Πάρος, εντυπωσιακή αύξηση σε Μήλο, Τήνο και Σύρο

Εντυπωσιακή πτώση παρατηρήθηκε στη Μύκονο, όπου εκδόθηκαν μόλις 23 άδειες, πιθανότατα λόγω του κορεσμού της αγοράς ακινήτων και των πολύ υψηλών αξιών της γης.

Τζώρτζια Αργυροπούλου: “Εφυγε” από τη ζωή η σύντροφος του Μανώλη Γλέζου

Σε ηλικία 79 ετών έφυγε πριν από λίγο από τη ζωή η "Τζώρτζια", το στήριγμα του Μανώλη Γλέζου...

Νάξος: Επιτήδειοι προσποιούνται τον δήμαρχο, κάνουν παραγγελίες σε επιχειρήσεις εστίασης

Μία ακόμη απάτη στο όνομα του Δημάρχου Νάξου και μικρών Κυκλάδων με επίκεντρο την αγορά paysafe και παραγγελίες σε επιχειρήσεις εστίασης