Δευτέρα, 6 Φεβρουαρίου, 2023
ΑρχικήΑπόψειςΤο Θεριό και η Λήθη.

Το Θεριό και η Λήθη.

|

Μεγάλη Παρασκευή σήμερα. Γιορτάζουν οι νεκροί μας. Ζωντανοί και μη. Μα πιο πολύ αυτοί που τους πονούνε / Για κείνους που πενθούν /  Για κείνους που πονούν /  Για κείνους που λυπούνται

Τη θυμάμαι… Να έρχεται στο σπίτι μας μ’ εκείνες τις φρεσκοψημένες πίτες της και να ευωδιάζει βάρσαμο και κανέλα ο τόπος. Και τότες ήτανε που έπιανε κουβέντα με τη γιαγιά μου κι εγώ μικρό παιδί ρουφούσα δύναμη από τη δύναμή της. Αυτή η γυναίκα θαρρείς ήτανε άτρωτη. Θαρρείς και θα ‘δινε μια στον τοίχο και θα μπαινε μέσα.

Ρουφούσα κι απ’ τη σοφία της. Τόση σιγουριά και βεβαιότητα μου ενέδιδε πάνω σε θέματα απλά και καθημερινά του χωριού όπου μεγάλωνα, πράγματα που φοβόμουνα όταν κουβεντιάζανε οι μεγάλοι, όπως η Ξενιτιά, ο Γδικιωμός και ο Θάνατος. Απλά καθημερινά είπα…

Την αντίκρυσα σαράντα χρόνια μετά. Κατάκοιτη πλέον. Άρρωστη, υπέργηρη και μόνη. Λες και ο Χάρος την είχε ξεχάσει. Ένα ξεψυχισμένο κουφάρι κείτονταν εκεί. Ποιες ύαινες άραγε τρομερές της ζωής να το είχανε αρπάξει;

Με γνώρισε…και πάνω που άρχισα να διακρίνω μες τα μάτια της λίγη ακόμη από τη λεβεντιά του άλλοτε, τα δάκρυα που αρχίσαν να τρέχουν ποταμός, γρήγορα τη σβήσαν. Τα δικά μου ή τα δικά της;

Η κατάρρευση της θείας της Φροσύνης εκείνη τη μέρα θα σημάνει και το τέλος της αυθεντίας ενός ολόκληρου κόσμου που με βύζαξε στην παιδική μου ηλικία. Δεν υπήρχε πια γάλα για μένα εκεί ούτε σιγουριά ούτε τίποτα.

 «Δε με νοιάζει η ανημποριά μου, παιδί μου. Εγώ έχασα το γιο μου!»

Και τότες κατάλαβα. Ποιες ήταν οι ύαινες… τριάντα χρόνια είχανε περάσει από τότε. Που πέθανε ο γιος της. Κι εκείνες ακόμη την τρώγανε.

Πόνος. Φαίνεται πως σε κάποιες καρδιές μένει αγιάτρευτος. Ο Πόνος της Μάνας, ο Πόνος του Πατέρα, ο Πόνος του Συντρόφου…ποιος να είναι άραγε ο μεγαλύτερος;

Πόνος αβάσταχτος, Πόνος ανείπωτος, Πόνος άφατος, Πόνος βουβός, Πόνος βαθύς, Πόνος ανίκητος.

Πόνος. Ο γιος της Έριδας και αδερφός της Λήθης. Ήρθε στη Γη για να δώσει ένταση και αξία στη χαρά, να κάτσει στον αντίποδά της. Γιατί τι άραγε κάνει μεγαλύτερη τη χαρά σε κάποιον που έχει πρωτύτερα νοιώσει Πόνο, εξόν από αυτόν τον ίδιο; Ή τι δίνει μεγαλύτερη δύναμη στον Πόνο από την ίδια τη χαρά όταν σου την παίρνει;

«Ένα καυτό πηχτό υγρό είναι ο Πόνος κι εγώ εκείνο το βράδυ ένοιωθα να βουλιάζω μέσα του ολόκληρη…». Θα γράψω μια φορά για τούτο το αδυσώπητο συναίσθημα. Για να λυτρωθώ απροσδόκητα μετά.

Γιατί  οι λέξεις έχουν μία δύναμη…σαν το πυρακτωμένο σίδερο, σα θες να καυτηριάσεις βαθιά την πληγή σου. Κι ακόμη πιο μεγάλη, την έχουν τα τραγούδια.

«Μα είναι ο Πόνος αβάσταχτος καλέ μου»

Πόνος βουβός…Πόνος τραγουδιστός.

Και υπάρχουν τραγούδια για κάθε περίσταση. Ακόμα και σ’ εκείνη που θα έλεγες ότι είναι ανάρμοστο να τραγουδήσεις.

Καλέ μου... Ακριβέ μου…έτσι ξεκινάνε τα περισσότερα μοιρολόγια στην Κρήτη. Ή τελειώνουνε. Αιώνες ολάκερους ετούτο το βασανισμένο νησί δεν ήταν παρά ένα σιγανό μοιρολόι. Το τραγούδι των τάφων. Που όπως ο φυσητήρας στη φάλαινα, σου δίνει λίγο το χώρο να ξεφυσήξεις από κει μέσα, να μην πλαντάξουν τα σωθικά σου.

Και τι άλλο να κάνεις δηλ. όταν η καρδιά πονεί; Γιατί η καρδιά πονεί όπως το σώμα.

Πάρε τον Πόνο! Έτσι μου φώναζε η μαία όταν γεννούσα το δεύτερο παιδί μου. Πάρε τον πόνο… Το θυμάμαι καλά γιατί μου φάνηκε τόσο βαθυστόχαστη αυτή η φράση, που ξέχασα τη γέννα και τη μαία και θυμήθηκα τον Επίκουρο. Που έλεγε ότι ο οξύς Πόνος δεν κρατεί πολύ. Ε έτσι έλεγε.

Πάρε τον Πόνο…και μη διανοηθείς ποτέ να του κρυφτείς. Πάρε τον Πόνο και πιες τον σα να’ ναι το πιο γλυκόπιοτο κρασί σου, ίσαμε και την τελευταία του γουλιά. Γιατί αλλιώς κάπου θα βρεθεί να τρυπώσει μέσα στο κελάρι σου και να μολέψει όλα τα υπόλοιπα κρασιά σου.

Πάρε το Χρόνο…Χρόνος, ο μεγάλος γιατρός, ίσως και το μόνο αντίδοτο. Αλλά αργεί. Κι αρκεί να αντέξεις να πονάς μέσα στο Χρόνο.

Καλές θύμησες…ένας γέρος στο χωριό μου -όχι αυτό, το άλλο – θυμάμαι να κάθεται πίσω απ’ το παραθύρι του, μονάχος ώρες πολλές, κι άμα τον κοίταζα καμιά φορά σταματώντας το παιχνίδι, θα ορκιζόμουνα ότι είχε μια μακαριότητα στην όψη. Τόσο που απορούσα. Τι έκανε λοιπόν αυτόν το γέρο τόσο μακάριο στην όψη στις ατελείωτες οδυνηρές ώρες της μοναξιάς του; Χρόνια μετά θα διαβάσω ότι ο μεγάλος αρχαίος φιλόσοφος Επίκουρος άντεχε τους φρικτούς πόνους της αρρώστιας του αναπολώντας όμορφες συζητήσεις που είχε κάνει κάποτε με φίλους. Και τότες θυμήθηκα το γέρο. Και τις κατσίκες που ξαπλωμένες στους αγρούς αναμασούν την, βιαστικά πιο πριν, μασημένη τροφή τους. Την ίδια μακαριότητα έχουν κι αυτές.

Το τίμημα…μάθαμε να αγαπάμε το σύντροφό μας όπως ο Ορφέας την Ευρυδίκη. Μάθαμε να αγαπάμε τα παιδιά μας όπως η Νιόβη τα δικά της, που μόλις τα έχασε έγινε πέτρα από τη λύπη. Και τι είμαστε λοιπόν εμείς, όταν τα χάσουμε όλα τούτα ; Τίποτα! Αν μπορούσαμε να κάνουμε λίγο πιο πίσω, να μάθουμε να αγαπάμε λίγο πιο στωικά, να μάθουμε να αγαπάμε λίγο και …τον εαυτό μας. Ένα ορμητικό ποτάμι είναι η αγάπη που παρασύρει το Εγώ μέσα στο Εσύ. Αν φράζαμε λίγο το ποτάμι…

Το όπιο…πρόσκαιρος είναι ο κάθε αποχωρισμός. Μια μέρα θα σμίξουμε ξανά με τους αγαπημένους μας. Μακάριοι σαν ημίθεοι στα Ηλύσια Πεδία. Εν τόπο χλοερό ήθελα να πω… όπου δε θα υπάρχει πια ούτε λύπη ούτε στεναγμός ούτε δάκρυ.

Πίσω απ’ τον Πόνο… «Δεν  είν’ το δάκρυ το στερνό για κείνον που ποθαίνει. Μα για θανάτους εκατό μικρούς δικούς μας βγαίνει».

Η Επιστήμη…δεν μπορώ να φανταστώ τον άνθρωπο που κυνηγούσε μαμούθ και σκάλιζε τις πρώτες του εξισώσεις στα δέντρα…να πηγαίνει σε ψυχολόγους. Σε αντίθεση με τον άνθρωπο του σήμερα που, κρυμμένος μέσα στις τσιμεντένιες σπηλιές του και πίσω από τα θαυμαστά του επιτεύγματα – θαυμαστά δε λέω…- θα πρέπει να έρθει κάποιος να τον πάρει από το χεράκι και να του υπενθυμίσει ξανά την φθαρτότητά του και να του δείξει πως να διαχειριστεί το πένθος του. Να του μάθει να ζει ξανά όπως ο πρωτόγονος δηλ. την κάθε στιγμή σα να είναι η τελευταία. Και υπάρχουν θαυμάσια συγγράμματα σπουδαίων θεραπευτών και φιλοσόφων που μπορούν να βοηθήσουν προς αυτή την κατεύθυνση, να του δώσουνε ρίζες βαθιές για να αντέξει στο δυνατό άνεμο και όταν έρθει η ώρα… να δροσίσουν λίγο τη θλίψη του όπως οι κρύες κομπρέσες τον πυρετό του.

Η Ποίηση… ο παππούς μου έγραφε ποιήματα – όχι αυτός, ο άλλος. Τετράδια ολόκληρα γέμιζε. Μα τότες δεν καταλάβαινα… μέχρι που χρειάστηκε να γράψω κι εγώ. Έκτοτε η ποίηση θα είναι για μένα ότι η Γεωμετρία για την Άλγεβρα. Δηλ. ο μόνος ευθύς δρόμος προς την αλήθεια. Και ως γνωστόν, ο ευθύς είναι και ο πιο σύντομος. Δεν υπάρχει άλλος. Και είτε γεμίζεις τα τετράδια σου με ποιήματα είτε διαβάζεις αυτά των άλλων, κάπου σίγουρα θα βρεις τις αλήθειες που, απροσδόκητα, από την αρχή ήταν όλες δικές σου. Και δεν μπορείς παρά να αναθαρρήσεις και να πεις πως άνθρωποι μεγάλοι σταθήκανε μπροστά στον Πόνο όπως ακριβώς εσύ δηλ. μικροί. Τόσο πανανθρώπινος είναι.

thumbnail_74464089_1301806430000134_8148856294107774976_n.jpg

« Εμένα που μ’ είχε πέτρα κάνει ο Πόνος»

Ελπίδα! Βροντοφώναξε μια μέρα ο παπάς στην κηδεία του θείου του Κοσμά. Ελπίδα! Το θυμάμαι γιατί είχα αργήσει εκείνη την ώρα και βγαίνοντας από το αμάξι το άκουσα από το μεγάφωνο. Και τότες τέντωσα τα αυτιά μου να ακούσω τη συνέχεια…είχα περιέργεια να δω τι θα έβρισκε να πει μετά… για να παρηγορήσει την καινούρια χήρα που εκείνο το πρωινό, μόλις σηκώθηκε, αντίκρυσε τον άντρα της κρεμασμένο στην αυλή του σπιτιού της. Είχα μεγάλη περιέργεια…Παραδόξως ο παπάς δεν είπε τίποτα άλλο. Μόνο αυτή τη λέξη : ΕΛΠΙΔΑ …κι εμένα μου φάνηκε τότες ο πιο μελίρρυτος, ο πιο μεστός, ο πιο πολύβουος κι ο πιο μακρύς λόγος που άκουσα ποτέ μου. Μέχρι και τα πουλιά στα δέντρα θαρρώ σταμάτησαν… να ακούσουν το κελάηδημα ετούτου του παπά. Ελπίδα…

Σας κακοκάρδισα μήπως; Είπα μήπως πράγματα λυπητερά;

Μα είναι καιρός τώρα που διαβαίνω ανάμεσα στους ανθρώπους σα να διαβαίνω σε κάμπο σφαγής.

Αυτό κι αν είναι λυπητερό. Και δεν είναι μόνο ο θάνατος εκείνο που τους σφάζει. Είναι κι ο χωρισμός. Είναι κι ο Πόλεμος. Κάθε λογής. Κι η Φτώχεια. Του μυαλού πιο πολύ. Κι απ’ όλα πιο δυνατός, ο Πόνος για όλα τούτα τα δεινά του κόσμου.

Κι είν’ η Γη κακά γιομάτη…κι είν’ γιομάτη η θάλασσα…

Μεγάλη Παρασκευή σήμερα. Γιορτάζουν οι νεκροί μας. Ζωντανοί και μη. Μα πιο πολύ αυτοί που τους πονούνε.

Για κείνους που πενθούν

Για κείνους που πονούν

Για κείνους που λυπούνται

Ελπίδα…ότι μια μέρα θα σηκωθούν ξανά. Θα σφίξουν τα δόντια, θα ξετυλίξουν το μίτο και θα παλέψουν με το Θεριό που αλυχτά τόσο καιρό στα κατώγια τους. Τον αδερφό της Λήθης. Τον Πόνο.

Γιατί δεν υπάρχει κορυφή! Μονάχα ύψος…

Γιατί δεν υπάρχει ανάπαψη! Μονάχα αγώνας…

Γιατί δεν υπάρχει τέλος ούτε μικρό ούτε μεγάλο μήτε στον Απάνω Κόσμο μήτε στον Κάτω παρά μονάχα σαν έρθει εκείνη. Η Λήθη.

Όταν δε θα σε θυμάται πια κανείς. Όταν εσύ δε θα θυμάσαι πια…

Εκείνη είναι ο θάνατος.  

Υπατία

Στίχοι : Καρυωτάκης, Καζαντζάκης, Χαΐνηδες, Νίτσε, Ησίοδος.

Αφιερωμένο στο θείο τον Κοσμά και τη θεία τη Φροσύνη.

Διαβάστε όλες τις τελευταίες ειδήσεις από τις σελίδες του Naxos Press - τώρα και στο Google News

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ
Τελευταία νέα
Δημοφιλή

“Μπάρμπαρα”: Σύσταση για προσέλευση στην εργασία μετά τις 10 το πρωί της Δευτέρας

Μαζί με τον υδράργυρο, «παγώνει» η λειτουργία υπηρεσιών, καταστημάτων και σχολείων σε όλη τη χώρα και κυρίως στην Αττική τη Δευτέρα.

Λέρος: Κατέληξαν τρία παιδιά που είχαν εντοπιστεί σε ναυάγιο

Λέρος: Πέθαναν τα τρία παιδιά παρά την υπερπροσπάθεια των γιατρών

Κλειστά τα σχολεία σε Φολέγανδρο, Κύθνο και Σίφνο

Τρεις ακόμη δήμοι στις Δυτικές και Νότιες Κυκλάδες προχώρησαν σε αναστολή λειτουργίας των σχολικών τους μονάδων

Απαγορευτικό απόπλου από Ραφήνα αύριο Δευτέρα

Δεμένα και αύριο Δευτέρα (06/02) τα πλοία από την Ραφήνα προς Ανδρο, Τήνο και Μύκονο

Κλειστά τα σχολεία αύριο (06/02) στο Δήμο Θήρας

Η "Μπάρμπαρα" κλείνει τα σχολεία και στο Δήμο Θήρας

Μήλος: Κλειστά τα σχολεία αύριο Δευτέρα (06/02)

Ο Δήμος Μήλου ανακοίνωσε ότι αύριο Δευτέρα θα είναι κλειστα τα σχολεία όλων των βαθμίδων

“Μπάρμπαρα”: Πώς θα λειτουργήσει το Δημόσιο αύριο

Οι υποχρεώσεις των επιχειρήσεων και τα δικαιώματα των εργαζομένων - Ισχυρή σύσταση προς τον ιδιωτικό τομέα για τηλεργασίας

Σίφνος: Η προσέγγιση του “Ανεμος” στο λιμάνι και η επιβίβαση της ιερής εικόνας του Αγίου Συμεών

Στο λιμάνι των Καμαρών βρέθηκε σήμερα το πλοίο "Ανεμος" που έρχεται από τη Φινλανδια και έχει προορισμό τον Πειραιά - Η παράδοση που θέλει την εικόνα του Αγίου Συμεών να επιβιβάζεται στο πλοίο (photo)

Εκτακτο: Κλειστά τα σχολεία σε Νάξο και Μικρές Κυκλάδες

Η "Μπάρμπαρα" κλείνει αύριο Δευτέρα 6 Δεκεμβρίου τις σχολικές μονάδες σε Νάξο και Μικρές Κυκλάδες

Πολιτιστικός Σύλλογος Τραγαίας: Κόβει τη πίτα του μετά μουσικής

Την Παρασκευή 10 Φεβρουαρίου, ο Πολιτιστικός Σύλλογος Τραγαίας θα κόψει την πρωτοχρονιάτική του

EOES 2023: Τα παιδιά του ΓΕΛ Νάξου πήραν το πρώτο βραβείο και πάνε Λετονία

Η τριάδα των μαθητών της Νάξου (ΓΕΛ "Μανώλης Γλέζος") έκαναν το καθήκον τους, κέρδισαν στον πανελλήνιο διαγωνισμό (EOES 2023) και θα διεκδικήσουν το μετάλλιο στην Λετονία

Blue Star Ferries: Οι αλλαγές στα δρομολόγια του διημέρου 8-9 Φεβρουαρίου

Η 48ωρη απεργία αλλάζει τα δεδομένα στην ακτοπλοϊκή σύνδεση των Κυκλάδων - Τι προβλέπει η ανακοίνωση από την Blue Star Ferries

Η μάχη της ακτοπλοϊας, νέο πεδίο δράσης η γραμμή Πειραιάς – Κρήτη μέσω Κυκλάδων

Μπορεί να είμαστε στις αρχές του έτους, όμως ήδη φουντώνει ο ανταγωνισμός σε Κυκλάδες και Κρήτη - Νέα πλοία μπαίνουν στο «παιχνίδι», ανοίγουν καινούριες γραμμές και η Minoan Lines ετοιμάζεται για τουλάχιστον 20 δρομολόγια στις Δυτικές Κυκλάδες

Ερχεται η … έξυπνη μαρίνα στη Νάξο

Συνεργασία Δημοτικού Λιμενικού Ταμείου Νάξου με την Εurobank... Ποιος είναι ο λόγος;

Γιατί στη Νάξο είναι ωραία και τον χειμώνα

Επιλέγουμε τη Νάξο, το μεγαλύτερο νησί των Κυκλάδων, που δεν χάνει την ζωντάνια του τον χειμώνα, για την πρώτη εξόρμηση-αστραπή του 2023

Θεατρικός Όμιλος Νάξου “Ο Διόνυσος”: Νέο ξεκίνημα με πρόεδρο την Ελένη Ανδριανοπούλου

Νέο διοικητικό συμβούλιο για τον Θεατρικό Ομιλο Νάξου "Ο Διόνυσος"... Ποια και πότε η πρώτη κίνηση

Τα λιμάνια της … οργής, επιτακτική η ανάγκη για βελτίωση υποδομών

Γερασμένες, ελλιπείς ή κακοσυντηρημένες λιμενικές υποδομές θέτουν σε κίνδυνο ανθρώπινες ζωές

Εγγαρές: Κόβει ο σύλλογος τη πίτα του την προσεχή Κυριακή (05/02)

Ο Σύλλογος Εγγαριτών Νάξου «Άγιος Τρύφων» κόβει τη πίτα του.. Πότε και που

Το μπάτουδο από τα χέρια της κας Μαριάννας Βαλέρη (video)

Μπάτουδο... πρόκληση από ναξιώτικα υλικά στο Action 24! (video)

Γλινάδο – ΕΑΣ Νάξου: Το νέο τυροκομείο είναι γεγονός (video)

Ξεκινά την λειτουργία του το νέο Τυροκομείο της Ε.Α.Σ. Νάξου! (video)