Παρασκευή, 29 Αυγούστου, 2025
ΑρχικήΑπόψειςΝήσος Ανυδρος: Ο Δημήτρης Αθανασούλης μας ταξιδεύει σε ένα νησί - μυστήριο

Νήσος Ανυδρος: Ο Δημήτρης Αθανασούλης μας ταξιδεύει σε ένα νησί – μυστήριο

|

Aγνωστη. Μεταξύ Αμοργού, Ιου, Ανάφης και Σαντορίνης, σχεδόν οι πάντες μέχρι σήμερα αγνοούσαν την ύπαρξη της νησίδας Ανυδρος.

Του Δημήτρη Αθανασούλη (#)

Ακατοίκητη. Από τις ελάχιστες, αν όχι η μοναδική στις Κυκλάδες νησίδα που σήμερα δεν φιλοξενεί ούτε κατσίκια.

Αλίμενη. Ακτές από επιβλητικούς, κάθετους βράχους που βυθίζονται και χάνονται μέσα στα βαθυγάλανα νερά του Αιγαίου.

Απρόσιτη. Υφαλοι μέσα στα βαθιά νερά που την περιβάλλουν, απειλούν όποιον επιχειρήσει να την πλησιάσει.

Ανυδρος. Χωρίς καμιά φυσική πηγή νερού, όσοι έμεναν στο νησί εκμεταλλεύονταν και την παραμικρή φυσική κοιλότητα στον βράχο για να συλλέξουν κάθε σταγόνα νερού που θα έπεφτε στη γη.

Ασειστος, όμως, δεν υπήρξε ποτέ λόγω της θέσης της στο τεκτονικό ρήγμα που προκαλεί τους σεισμούς στο κυκλαδικό αρχιπέλαγος. Ασημος πλέον δεν είναι, καθώς είναι το επίκεντρο των εκατοντάδων σεισμικών δονήσεων που έχουν αναστατώσει τα νησιά των νότιων και κεντρικών Κυκλάδων.

Οταν εκστρατεύσαμε το 2023 για να ερευνήσουμε τις αρχαιότητες της Ανύδρου, και είδαμε να ξεπροβάλλει ένας βράχος μέσα από τη θαλασσινή ομίχλη, η εικόνα μάς θύμισε τη «Μυστηριώδη Νήσο» του Ιουλίου Βερν. Οταν όλοι από την ομάδα του ερευνητικού προγράμματος ΕΚΥΝΗ (SCIP) της Εφορείας Αρχαιοτήτων Κυκλάδων, σε συνεργασία με το Νορβηγικό Ινστιτούτο και το Carleton College (ΗΠΑ) αναρριχηθήκαμε στους κρημνούς για να φτάσουμε στα πλατώματα της νήσου, επιβεβαιώσαμε αυτό που μας έδειχναν οι στοχευμένες εναέριες λήψεις.

Η κουκκίδα γης στο απέραντο γαλάζιο του Αιγαίου κατείχε κομβική θέση στους θαλάσσιους δρόμους και, παρότι αφιλόξενη, τεκμηριώσαμε ότι χρησιμοποιήθηκε ως σταθμός και σημείο ελέγχου ήδη από τη νεολιθική και πρωτοκυκλαδική περίοδο. Εργαλεία οψιανού από τη Μήλο αλλά και το Γυαλί της Νισύρου προδίδουν την ένταξη της Ανύδρου στα δίκτυα επικοινωνίας του προϊστορικού Αιγαίου.

Από τα κτιριακά λείψανα ξεχωρίζουν ένας αμυντικός περίβολος και ένας πύργος που δεν αφήνουν αμφιβολίες για τον στρατιωτικό χαρακτήρα των εγκαταστάσεων, ορισμένες από τις οποίες χρονολογούνται στους γεωμετρικούς και αρχαϊκούς χρόνους, ενώ άλλες ανάγονται στους ελληνιστικούς και ρωμαϊκούς αλλά και στον πρώιμο Μεσαίωνα, πιθανόν σχετιζόμενες με την αραβοβυζαντινή αντιπαράθεση του 7ου αι. Ερείπια συγκροτημάτων με δωμάτια και υπόγειες θολωτές δεξαμενές για την περισυλλογή του βρόχινου νερού εξασφάλιζαν τη διαβίωση όσων τους έλαχε να μένουν εκεί.

Για την πνευματική τους ανάγκη είχαν ανεγείρει μια μικρή βυζαντινή εκκλησία, χτισμένη από ντόπιες πέτρες, που δύσκολα ξεχωρίζει από το βραχώδες ανάγλυφο της Ανύδρου. Οι εγκαταστάσεις αυτές θα λειτουργούσαν και ως σταθμός ανεφοδιασμού αλλά και ως καταφύγιο για όποιο πλοίο το έσπρωχναν εκεί οι δυνατοί άνεμοι του Αιγαίου. Θραύσματα αποθηκευτικών αγγείων από την Ανατολική Μεσόγειο που εντοπίσαμε στον χώρο επιβεβαιώνουν τη θέση της νήσου στα θαλάσσια δίκτυα μέχρι τον Μεσαίωνα. Πολλούς αιώνες αργότερα, η Ανυδρος ξανακερδίζει τη θέση της στον χάρτη ως σεισμογόνος δυστοπία.

* Ο κ. Δημήτρης Αθανασούλης είναι διευθυντής Εφορείας Αρχαιοτήτων Κυκλάδων. – Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα “Καθημερινή” 

Διαβάστε όλες τις τελευταίες ειδήσεις από τις σελίδες του Naxos Press - τώρα και στο Google News

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ
Τελευταία νέα
Δημοφιλή

Αεροδρόμια: Ενίσχυση της ασφάλειας με 18 νέα πυροσβεστικά οχήματα και πρόσληψη προσωπικού

Ενίσχυση της ασφάλειας στα αεροδρόμια με 18 νέα πυροσβεστικά οχήματα και πρόσληψη προσωπικού

Πάρος: Ολοκληρώνονται οι εργασίες αναβάθμισης στο 1ο Δημοτικό Σχολείο Παροικίας

Ολοκληρώνονται οι εργασίες αναβάθμισης στο 1ο Δημοτικό Σχολείο Παροικίας μέσω του προγράμματος «Μαριέττα Γιαννάκου»

Εκτακτο – Μύκονος: Φωτιά σε εξέλιξη στη Φτελιά

Μεγάλη φωτιά σε εξέλιξη στη Μύκονο

SKY Express – Εκπαιδευτικοί: Με sms θα λάβουν την έκπτωση 30% στα αεροπορικά εισιτήρια

Με sms θα λάβουν οι νεοδιόριστοι εκπαιδευτικοί την έκπτωση 30% στα αεροπορικά εισιτήρια

Νάξος: Παρουσίαση του βιβλίου «Αριάδνη», μουσικό αφιέρωμα σε Χατζιδάκι & Θεοδωράκη από το φωνητικό σύνολο «Αντίλαλος»

Μια βραδιά γεμάτη μύθο, μουσική και πολιτισμό στο 1ο Γυμνάσιο Νάξου – Είσοδος ελεύθερη.

ΑΣΟ Νάξου: Επίσημη έγκριση IPSC για τον μεγάλο αγώνα του Οκτωβρίου 2025

Η Νάξος γίνεται κέντρο της σκοπευτικής δράσης με αγώνα IPSC διεθνών προδιαγραφών – Δωρεάν διαμονή και εκπτώσεις για τους αθλητές.

Νάξος: Συμμετοχή του ΓΝ-ΚΥ Νάξου στην 4η Πανελλήνια Εθελοντική Δράση Δωρεάς Μυελού των Οστών

Η Νοσηλευτική Υπηρεσία του ΓΝ-ΚΥ Νάξου ενώνει τις δυνάμεις της με την Ένωση Νοσηλευτών Ελλάδος για τρίτη συνεχόμενη χρονιά, δίνοντας «Όραμα Ελπίδας».

Νάξος – “Στου Βασιλαρακιού”: 3 γενιές, dry-aging κρέατα και «ωραιότερο επιδόρπιο του γαλαξία»

Στην καρδιά του ορεινού Κυνίδαρου, μια χασαποταβέρνα από το 1931 συνεχίζει να μαγεύει γαστρονομικά τους επισκέπτες.

Εκτακτο – Τήνος: Φωτιά σε εξέλιξη στην Λυχναφτιά

Φωτιά σε χορτολιβαδική έκταση στην περιοχή της Λυχνάφτιας Δήμου Τήνου

Σύρος – Νοσοκομείο: Επίσκεψη Αδωνι Γεωργιάδη, εγκαίνια και … αντίδραση εργαζομένων

Ο Σύλλογος Εργαζομένων Νοσοκομείου Σύρου ετοιμάζει παράσταση διαμαρτυρίας κατά τη διάρκεια της επίσκεψης του Άδωνι Γεωργιάδη

Εκτακτο: Τροχαίο στο δρόμο προς το αεροδρόμιο της Νάξου

Αυτοκίνητο κατέληξε σε τάφρο στον δρόμο Χώρας – Αεροδρομίου. Σώα η οδηγός, νέα ερωτήματα για το οδικό δίκτυο της Νάξου.

Νάξος: Συμμορία διαρρηκτών με λεία άνω των 120.000 ευρώ – Συνελήφθη 33χρονος

Αστυνομικοί του Α.Τ. Νάξου και Μικρών Κυκλάδων εξάρθρωσαν κύκλωμα που «χτυπούσε» σπίτια και τουριστικά καταλύματα – Δώδεκα οι εξιχνιασμένες κλοπές.

Ασφυξία στο λιμάνι της Νάξου – Μαζική επιστροφή εκδρομέων και το διαχρονικό ζήτημα των υποδομών

Με χιλιάδες ταξιδιώτες να επιστρέφουν, η Νάξος βρέθηκε ξανά αντιμέτωπη με το αδιαχώρητο στο λιμάνι και την ανάγκη για νέο σύγχρονο λιμενικό έργο.

Ψήφισμα της Τοπικής Οργάνωσης ΝΔ Νάξου και Μικρών Κυκλάδων για τον θάνατο του Ιωάννη Σκάρκου

Η Τοπική Οργάνωση της Νέας Δημοκρατίας αποχαιρετά με συγκίνηση τον πρώην πρόεδρο και ενεργό μέλος της, Ιωάννη Σκάρκο πότε και που θα γίνει η εξόδιος ακολουθία

Ρωγμές στο ελληνικό τουριστικό θαύμα: Η Σαντορίνη χάνει έδαφος, η κλιματική κρίση πιέζει

Μετά τα 21,7 δισ. ευρώ που απέφερε ο τουρισμός το 2024, η Ελλάδα βρίσκεται αντιμέτωπη με υπερφόρτωση υποδομών, λειψυδρία, στεγαστικό χάος και τις συνέπειες της κλιματικής αλλαγής.

Νάξος – “Σώστε τις παραλίες”: Μετά από μισό αιώνα κατεδαφίζεται το αυθαίρετο ξενοδοχείο στο Αλυκό Νάξου

Ένα εμβληματικό έργο αποκατάστασης ξεκινά: η φύση παίρνει πίσω τον χώρο που της ανήκει

Νάξος: Συλλήψεις για παράνομη θήρα – Θανάτωσαν 5 άγρια ζώα εκτός κυνηγετικής περιόδου

Δύο άτομα, 26 και 59 ετών, συνελήφθησαν για θήρευση χωρίς άδεια και κατοχή παράνομου εξοπλισμού.

Νάξος: Νέα προγραμματισμένη διακοπή ρεύματος τη Δευτέρα 25 Αυγούστου

Από τις 05:00 έως τις 07:00 το πρωί – Δεύτερη συνεχόμενη ημέρα με διακοπές ηλεκτροδότησης στο νησί

Νάξος – Δαμαριώνας: “Γιώργος Μπίλης: Ο καλλιτέχνης που τραγούδησε τη ζωή” (video)

Μια βραδιά μνήμης και αγάπης στον Δαμαριώνα για τον άνθρωπο της παρέας και της μουσικής. (video)

Νάξος: Αγνοείται η «Κανέλλα», έκκληση από τα μέλη του ταξιδιωτικού πρακτορείου Naxos Tours

Η αγαπημένη μασκότ της παραλίας λείπει εδώ και πέντε ημέρες – Πώς μπορείτε να βοηθήσετε.