Τρίτη, 15 Απριλίου, 2025
ΑρχικήΝάξος & Μικρές ΚυκλάδεςΝάξος - Κυριακή των Βαϊων: Θριαμβευτική είσοδος του Ιησού στην Ιερουσαλήμ

Νάξος – Κυριακή των Βαϊων: Θριαμβευτική είσοδος του Ιησού στην Ιερουσαλήμ

|

Κυριακή των Βαϊων … Θριαμβευτική είσοδος του Ιησού στην Ιερουσαλήμ, «καθήμενος επί πώλου όνου». «Ωσαννά, ευλογημένος ο ερχόμενος εν ονόματι Κυρίου», αναφωνούσε το πλήθος, που τον υποδέχθηκε με «τα βαΐα των φοινίκων»…

Από την Κυριακή των Βαΐων αρχίζει ουσιαστικά η λεγόμενη Μεγάλη Εβδομάδα ή Εβδομάδα των Παθών. Σύμφωνα με το χριστιανικό εορτολόγιο, η Κυριακή των Βαΐων, καθιερώθηκε να ονομάζεται η προηγούμενη Κυριακή της εορτής της Ανάστασης.

Κατά την ημέρα αυτή εορτάζεται η ανάμνηση της θριαμβευτικής εισόδου του Ιησού Χριστού στα Ιεροσόλυμα όπου, κατά τους συγγραφείς των Ιερών Ευαγγελίων, οι Ιουδαίοι τον υποδέχθηκαν κρατώντας βάια ή βάγια (κλάδους φοινίκων) και απλώνοντας στο έδαφος τα ρούχα τους ζητωκραύγαζαν «Ὡσαννά, εὐλογημένος ὁ ἐρχόμενος ἐν ὀνόματι Κυρίου».

Σε πολλά μέρη του χριστιανικού κόσμου, αντί για φύλλα δάφνης, μοιράζονται φύλλα ελιάς ή άλλων δέντρων και κλαριά φοινίκων, που είναι σύμφωνο με τα Ευαγγέλια. Η έκφραση «μετά βαΐων και κλάδων», που υποδηλώνει τη θριαμβευτική υποδοχή κάποιου ή κάποιων, έχει αναφορά σε αυτή τη θρησκευτική εορτή.

Κατά τους πρώτους αιώνες του Χριστιανισμού η εορτή της ανάμνησης αυτής τελούνταν μαζί με την ανάσταση του Λαζάρου. Αργότερα η δεύτερη μετατέθηκε κατά μία ημέρα πριν, το λεγόμενο Σάββατο του Λαζάρου.

Σήμερα, η Κυριακή αυτή τόσο στην Ανατολική όσο και στη Δυτική Εκκλησία θεωρείται ως αρχή των Αγίων Παθών. Παρά το χαρμόσυνο χαρακτήρα της, αρχικά η κατάλυση ψαριών, λαδιού και κρασιού την ημέρα αυτή θεωρήθηκαν ασυμβίβαστα προς την ιερότητα της Μεγάλης Εβδομάδας και της ακολουθούμενης νηστείας, προσαρμόζοντας αυτή ανάλογα.

Και στην παλαιότερη ενορία της πόλης της Νάξου, την Παντάνασσα στο κέντρο της Νάξου, το τυπικό πραγματοποιήθηκε όπως ορίζεται με τον Αιδεσιμώτατο Πρωτοπρεσβύτερο Κωνσταντίνο Λιανό να μοιράζει τα βάγια στους πιστούς…

Η παραπάνω ανάμνηση τιμάται ιδιαίτερα με εξέχουσα υμνολογία και μεγαλοπρεπή λειτουργία, στο τέλος της οποίας διανέμονται βάγια που έχουν προηγουμένως ευλογηθεί κατά την ακολουθία του όρθρου.

Το βράδυ στις εκκλησίες ψάλλεται κατ’ οικονομίαν ο όρθρος της Μεγάλης Δευτέρας, όπου τιμάται ο Ιωσήφ ο Πάγκαλος και γίνεται αναφορά στο γεγονός της ξηρανθείσης συκής.

Τα έθιμα της αναπαράστασης

Σύμφωνα με το el.wikipedia.org, στις πρώτες εκκλησίες εορταζόταν η μνήμη αυτή με αναπαράσταση του γεγονότος. Συγκεκριμένα, στους Αγίους Τόπους κατά τον 4ο αιώνα ο επίσκοπος ξεκινώντας με πομπή από το Όρος των Ελαιών εισερχόταν στα Ιεροσόλυμα επί «πώλου όνου» περιστοιχιζόμενος από τον κλήρο, ενώ οι πιστοί προπορεύονταν κρατώντας κλάδους φοινίκων.

Στους δε βυζαντινούς χρόνους τελούνταν ο λεγόμενος «περίπατος του Αυτοκράτορα», όπου η πομπή ξεκινούσε από τα ανάκτορα στην οποία συμμετείχε ο αυτοκράτορας κρατώντας την εικόνα του Χριστού πλαισιωμένος από το ιερατείο, όπου και κατέληγε στην Αγιά Σοφιά. Της αυτοκρατορικής αυτής πομπής ηγούνταν ο λαμπαδάριος ο οποίος έψελνε «Ἐξέλθατε ἔθνη καὶ θεώσασθε σήμερον τὸν βασιλέα τῶν οὐρανῶν…».

Σύμφωνα με τη μαρτυρία του Βαλσαμώνα, στο τέλος της εορτής αυτής ο μεν Αυτοκράτορας διένεμε ιδιόχειρα βάγια και σταυρούς, ο δε Πατριάρχης κεριά για τη Μεγάλη Εβδομάδα.

Το βυζαντινό αυτό έθιμο παρέλαβαν και τηρούσαν με ευλάβεια και οι Τσάροι της Ρωσίας, τους οποίους ακολουθούσε ο κλήρος ξεκινώντας από το Κρεμλίνο και καταλήγοντας στο μητροπολιτικό ναό. Στην Ελλάδα αντ’ αυτών διατηρείται μόνο η διανομή των βαγιών από τους ιερουργούς των εκκλησιών.

Νηστεία

Αναφορικά με τη νηστεία της ημέρας αυτής υπάρχει μια διαφοροποίηση στο ζήτημα του αν καταλύεται ψάρι ή όχι. Η γνώμη του Θεόδωρου του Στουδίτη είναι ότι την Κυριακή των Βαΐων «τρώγεται ψάρι», επειδή θεωρείται Δεσποτική εορτή. Για τον Άγιο Νικόδημο τον Αγιορείτη μόνο μία ημέρα της Μεγάλης Σαρακοστής τρώγεται ψάρι, δηλαδή την ημέρα του Ευαγγελισμού.

Είναι χαρακτηριστική η θέση των Aποστολικών Διαταγών όταν λένε: «Μετά από αυτές (δηλαδή τις εορτές των Χριστουγέννων και των Θεοφανείων), να τηρείτε τη νηστεία της Τεσσαρακοστής, η οποία περιλαμβάνει ανάμνηση της ζωής του Κυρίου και της νομοθεσίας. Να κρατιέται αυτή η νηστεία πριν από το Πάσχα, αρχίζοντας από τη Δευτέρα και συμπληρούμενη την Παρασκευή.

Μετά από αυτές αφού σταματήσετε τη νηστεία, να αρχίζετε την αγία εβδομάδα του Πάσχα, νηστεύοντες κατ’ αυτήν όλοι με φόβο…» Είναι ενδεικτικοί οι όροι “αφού σταματήσετε τη νηστεία” και “να αρχίζετε”, οι οποίοι δείχνουν ότι μια νηστεία τελειώνει και μία άλλη αρχίζει. Αυτή που τελειώνει είναι η νηστεία της Μεγάλης Σαρακοστής και αυτή που αρχίζει είναι η νηστεία της Μεγάλης Εβδομάδας. άρα η εορτή αυτή βρίσκεται ανεξάρτητα ανάμεσα σε δύο νηστείες. Η θέση της λοιπόν δίνει το δικαίωμα να ομιλούν περί καταλύσεως κατ’ αυτήν την ημέρα ψαριού ή ακόμα και αυγού.

Λαογραφία 

# Στο χωριό Πετροκέρασα Χαλκιδικής φιλοξενείται κάθε χρόνο (τουλάχιστον από το 1768) τμήμα του Τιμίου Σταυρού που έρχεται από τη Μονή Ξηροποτάμου του Αγίου Όρους. Το Τίμιο Ξύλο φυλάσσεται στην εκκλησία του Προφήτη Ηλία την Κυριακή των Βαΐων και τη Μεγάλη Δευτέρα, προσελκύοντας πλήθος πιστών. Το έθιμο γίνεται σε ανάμνηση της σωτηρίας του χωριού από θανατηφόρα αρρώστια, πιθανώς πανώλη.

# Την Κυριακή των Βαΐων, στην Κέρκυρα, γίνεται η μεγάλη λιτανεία του σκηνώματος του Αγίου Σπυρίδωνα με τη συνοδεία των φιλαρμονικών της πόλης, σε ανάμνηση της απαλλαγής του νησιού από τη φοβερή πανώλη που το 1629 χτύπησε αλύπητα τους Κερκυραίους.

# Στα βάγια, που μοιράζονται στην εκκλησία, ο λαός αποδίδει μαγική δύναμη, γι’ αυτό τα φυλάσσει στο εικονοστάσι του σπιτιού ως πρόχειρο μέσο κατά της βασκανίας.

# Την ημέρα αυτή συνηθίζονται τα βαγιοχτυπήματα, να χτυπά δηλαδή ο ένας τον άλλο με βάγια, στη βάση της αρχέγονης αντίληψης για τη μετάδοση με τον τρόπο αυτό της δύναμης του χλωρού κλαδιού σε αυτόν που δέχεται το χτύπημα.

Με πληροφορίες από τη σελίδα SanSimera.gr  (ευχαριστούμε την κα Μαργαρίτη για τις Φωτογραφίες από την Ιερό Ναό Παντανάσσης Νάξου)


Διαβάστε όλες τις τελευταίες ειδήσεις από τις σελίδες του Naxos Press - τώρα και στο Google News

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ
Τελευταία νέα
Δημοφιλή

Aegean Air – Πάσχα: Νάξος και Σαντορίνη οι προορισμοί με τις μεγαλύτερες πληρότητες στις Κυκλάδες

Το γεγονός ότι συμπίπτουν χρονικά το Ορθόδοξο και το Καθολικό Πάσχα ενθαρρύνει τις μετακινήσεις τόσο για τους Έλληνες επιβάτες όσο και για τους ξένους επισκέπτες

ΠΝΑι: Έκτακτη διαφημιστική καμπάνια για την Σαντορίνη

Γ. Χατζημάρκος: Προχωράμε στην ενίσχυση της τουριστικής προβολής του νησιού με ό,τι πιο σύγχρονο στο ψηφιακό τουριστικό οικοσύστημα

Νάξος: Οι Γερμανοί απολαμβάνουν την φιλοξενία και την ομορφιά του νησιού μας (video)

Ύμνοι της γερμανικής τηλεόρασης για το «ονειρεμένο» Πάσχα στη Νάξο (video) - Τι λέει ο αρμόδιος αντιδήμαρχος Βαγγέλης Κατσαράς

Κ. Μπιζάς: “Να φτιάξουμε νέα δομή Υγείας στο νησί της Πάρου”

Εισήγηση Δημάρχου Πάρου στην συνεδρίαση του Δημοτικού Συμβουλίου για το θέμα λήψης απόφασης για πρόσκληση εκδήλωσης ενδιαφέροντος παραχώρησης χώρων για κατασκευή νέας δομής Υγείας

Σαντορίνη: 59χρονη σκοτώθηκε εν ώρα εργασίας σε τουριστικό κατάλυμα

Τραγωδία στη Σαντορίνη: 59χρονη σκοτώθηκε εν ώρα εργασίας – Συνελήφθη ο υπεύθυνος της επιχείρησης

Σύρος – Φοίνικας: Κέρδισε στο Ζηρίνειο τον ΑΟΠ Κηφισιάς και πάει Ευρώπη

Τεράστια εκτός έδρας νίκη και πάει Ευρώπη ο Φοίνικας Σύρου

ΕΚΑΒ: Οι αλλαγές που έρχονται στις αεροδιακομιδές μέσα στο καλοκαίρι

Αλλαγές ετοιμάζονται για προσωπικό και ελικόπτερα στο ΕΚΑΒ ενόψει καλοκαιριού - Το .. πείραμα της Πάρου

Νάξος – Περιφερειακό Πρωτάθλημα Αιγαίου: Η σημερινή μάχη Απόλλων Νάξου – Ροδίων Αθλησις κρίνει τον τίτλο

Περιφερειακό Πρωτάθλημα Αιγαίου (3η αγ.): Ανέβηκε στην κορυφή η Ροδίων Άθλησις, πρώτη νίκη για τη Μυτιλήνη - Σήμερα το ντέρμπι Απόλλων Νάξου - Ροδίων Αθλησις

Κίμωλος – Βεντούρης: “Αισιοδοξία για τη φετινή τουριστική σεζόν”

Η Κίμωλος εκτός φαινομένων υπερτουρισμού - Έργα υποδομής με περιβαλλοντικό πρόσημο

Νάξος: Νεκρός εντοπίστηκε 62χρονος, έπεσε σε χαράδρα

Νάξος: 62χρονος εντοπίστηκε νεκρός μετά από πτώση σε χαράδρα

Κικίλιας: Μείωση 50% των λιμενικών τελών σε προσπάθεια συγκράτησης των τιμών στα ακτοπλοϊκά

Β. Κικίλιας: «Η μείωση κατά 50% των λιμενικών τελών, συνεισφέρει στην προσπάθεια συγκράτησης των τιμών στα ακτοπλοϊκά εισιτήρια»

Νάξος – Πανναξιακό τουρνουά Τάβλι: Παν. Σορώκος ή Κοντόπουλος ο νέος πρωταθλητής;

Ο μεγάλος τελικός του 11ου Πανναξιακού Τουρνουά Τάβλι ξεκινάει: Παναγιώτης Σορώκος ή Πέτρος Κοντόπουλος ο μεγάλος νικητής; Η πορεία έως την κατάκτηση του τροπαίου

Κυκλάδες: Πήραν …πράσινο φως πέντε νέα ξενοδοχεία, σε ποια νησιά;

Σε ποια νησιά των Κυκλάδων θα δούμε τα νέα πέντε ξενοδοχεία που πήραν ..πράσινο φως;

Πανναξιακός ΑΟΚ: Με 2-0 νίκες πέρασε τα Μελίσσια και τον τελικό αντιμετωπίζει τον Ιωνικό Νικαίας

Σε έναν εντυπωσιακό αγώνα διάρκειας τριών ωρών ο Πανναξιακός νίκησε 92-88 στην έξτρα περίοδο τα Μελίσσια και με 2-0 νίκες προκρίθηκε στον τελικό - Αντίπαλος ο Ιωνικός Νικαίας με μειονέκτημα έδρας

Νάξος: Λιανός και Ανδρουλάκης σε εθιμοτυπική συνάντηση στο Δημαρχείο (video)

Εθιμοτυπική συνάντηση με μικρές ειδήσεις στο Δημαρχείο Νάξου - Τι είπαν Ανδρουλάκης και Λιανός για θέματα υποδομών (video)

Νάξος – Σμύριδα: Οι γραμμές του ουρανού και η ιστορία τους

Ένας θησαυρός κρυμμένος στα βουνά του νησιού αντιστέκεται στο χρόνο - Νάξος - Σμύριδα αλλά για πόσο ακόμη;

Σχοινούσα: Υπό βροχή ο φετινός εορτασμός της Παναγίας της Ακαθής (photos)

Σάββατο 5 Απριλίου η Σχοινούσα γιόρτασε... Η Παναγία Ακαθή φόρεσε τα γιορτινά της. Ποιος ήταν ο πανηγυράς, ποιοι βρέθηκαν στο νησί των Μικρών Κυκλάδων

Στιγμές Ιστορίας: Το πορτοκαλί “Πάρος” και η σχέση του με την Παροναξία

Το "Πάρος" ήρθε στη γραμμή της Παροναξίας τη δεκαετία του 80 αλλά δεν απέκτησε την .. λάμψη του "Νάξος" - Η ιστορία του έως τη στιγμή που έφτασε στη Τουρκία και διαλύθηκε

Blue Star Ferries: Εκτακτο δρομολόγιο απόψε (22:00) του Paros με προορισμό την Πάρο

Εκτακτο δρομολόγιο σήμερα (11/04. 22:00) από τον Blue Star Paros στη γραμμή Πειραιάς - Πάρος και επιστροφή