Πέμπτη, 3 Απριλίου, 2025
ΑρχικήΚυκλάδεςΣεισμική Ακολουθία: Η Νάξος μετακινήθηκε κατά 2,8 εκατοστά προς τα βόρεια-βορειοδυτικά

Σεισμική Ακολουθία: Η Νάξος μετακινήθηκε κατά 2,8 εκατοστά προς τα βόρεια-βορειοδυτικά

|

Το τέλειο φυσικό παράδειγμα για να καταλάβουμε τι συνέβη στη Σαντορίνη είναι η μηχανή του εσπρέσσο. Η κάψουλα του καφέ συμβολίζει έναν συγκεκριμένο χώρο, μια περιοχή. Βάζουμε την κάψουλα στη μηχανή. Μετά έρχεται με πίεση το θερμό νερό, κυκλοφορεί στην κάψουλα και δημιουργεί μια υπερ-πίεση. Τη στιγμή αυτή τα ενδεχόμενα είναι δύο: ή η ακίδα της μηχανής θα ανοίξει μια τρύπα στην κάψουλα δημιουργώντας μια έξοδο για το υγρό. Ή η υπερ-πίεση θα συνεχιστεί, με αποτέλεσμα η μηχανή να σπάσει. Αυτή η πίεση, η οποία δεν εκτονώθηκε, είναι αυτή που προκάλεσε τα 5 Ρίχτερ τις πρώτες ημέρες της κρίσης».

Με αυτή την ενδιαφέρουσα παρομοίωση η Μαργαρίτα Σέγκου, διευθύντρια Ερευνών στο British Geological Survey, περιέγραψε πολύ συνοπτικά τον μηχανισμό που οδήγησε στην κρίση του περασμένου Φεβρουαρίου. Μια κρίση που, όπως ανέφερε ο διευθυντής Ερευνών στο Γεωδυναμικό Ινστιτούτο Θανάσης Γκανάς, είχε ως αποτέλεσμα να μετακινηθούν η Αστυπάλαια και η Νάξος κατά 2 και 2,8 εκατοστά αντίστοιχα. Και, όπως προσέθεσε η καθηγήτρια Γεωλογικής Ωκεανογραφίας στο Πανεπιστήμιο Αθηνών Εύη Νομικού, η περιοχή του υποθαλάσσιου υφαιστείου του Κολούμπο να βυθιστεί κατά 19 εκατοστά.

Οι πολύ ενδιαφέρουσες ανακοινώσεις έγιναν προχθές σε επιστημονική εκδήλωση, που διοργάνωσε το Κέντρο Ερευνας Φυσικών Καταστροφών της Ακαδημίας Αθηνών, με θέμα «Διάλογοι για τη Σαντορίνη», με τη συμμετοχή επιφανών επιστημόνων από την Ελλάδα και το εξωτερικό.

Είναι απαραίτητο να δημιουργηθεί ένα ηφαιστειακό παρατηρητήριο, τόνισε ο διευθυντής Ερευνών στο Γεωδυναμικό Ινστιτούτο Θανάσης Γκανάς σε εκδήλωση με τη συμμετοχή ειδικών από την Ελλάδα και το εξωτερικό.

Η Μαργαρίτα Σέγκου περιέγραψε πώς η κρίση της Σαντορίνης ξεδιπλώθηκε σε τέσσερις φάσεις. «Στην πρώτη φάση, έως την 1η Φεβρουαρίου, υπήρχαν σεισμικά γεγονότα, αλλά μειωμένα. Στη δεύτερη φάση, από 2 έως 5 Φεβρουαρίου, παρατηρείται μια έντονη αύξηση της σεισμικότητας, με σεισμούς έως 5 Ρίχτερ. Αιτία είναι η κατάτμηση των πετρωμάτων από την πίεση που ασκεί από κάτω το μάγμα. Στην τρίτη φάση, από 6 έως 10 Φεβρουαρίου, πραγματοποιείται μετακίνηση του μάγματος και αυξημένα σεισμικά επεισόδια. Τέλος, στην τέταρτη φάση, από 11 έως 14 Φεβρουαρίου, αρχίζει και γίνεται περισσότερο αντιληπτή από τους ρυθμούς της σεισμικότητας ότι υπάρχει εμπλοκή και των ρηγμάτων της περιοχής».

Ο κ. Γκανάς από την πλευρά του αναφέρθηκε στις σεισμοτεκτονικές διεργασίες στην ευρύτερη περιοχή. «Κάθε χρόνο η Σαντορίνη και η Αμοργός μετακινούνται κατά 4,5 χιλιοστά προς τα βορειοανατολικά και η Αστυπάλαια με την Ανάφη προς τα νοτιοδυτικά και ταυτόχρονα μετατοπίζονται και οριζόντια. Χάρη στην κρίση του Φεβρουαρίου, η Αστυπάλαια μετακινήθηκε κατά 2 εκατοστά προς τα νοτιοανατολικά, ενώ η Νάξος κατά 2,8 εκατοστά προς τα βόρεια-βορειοδυτικά. Η Ανυδρος, όπως προκύπτει από τα δορυφορικά δεδομένα, μετακινήθηκε κατά 14 εκατοστά προς τα δυτικά και βυθίστηκε κατά 12 εκατοστά, καθώς βρέθηκε στο επίκεντρο της ηφαιστειακής-τεκτονικής δραστηριότητας». Οπως ανέφερε, ο μέγιστος σεισμός στην περιοχή ήταν 5,3 Ρίχτερ, ωστόσο το δυναμικό των υποθαλάσσιων ρηγμάτων μπορεί να φθάσει στα 7,1 Ρίχτερ (+/- 0,3).

Συνεργασίες και δεδομένα

«Ημασταν τυχεροί γιατί η περιοχή μελετάται πολλά χρόνια. Ετσι γνωρίζαμε τα ρήγματα – υπάρχουν περιπτώσεις που γίνεται ένας υποθαλάσσιος σεισμός και αναρωτιόμαστε πού ακριβώς έγινε. Και επειδή έχουν γίνει πολλές συνεργασίες με ξένα πανεπιστήμια και ωκεανογραφικές αποστολές στη Σαντορίνη, διαθέτουμε πολλά δεδομένα, παρότι εμείς ως χώρα δεν ευνοούμε τη θαλάσσια έρευνα», εξηγεί στην «Κ» η κ. Νομικού. «Επιπλέον ήμασταν τυχεροί γιατί στις 24 Δεκεμβρίου, στο πλαίσιο ερευνητικού προγράμματος, τοποθετήσαμε υποθαλάσσιους σεισμογράφους και αισθητήρες μετακίνησης του πυθμένα. Οι συσκευές αυτές μας έδειξαν ότι η περιοχή του Κολούμπο βυθίστηκε κατά 19 εκατοστά, μια καταγραφή που συμφωνεί με τα δεδομένα που προέρχονται από την ξηρά».

Οι επιστήμονες που συμμετείχαν στην εκδήλωση της Ακαδημίας Αθηνών ανέλυσαν το πώς λειτούργησαν οι μαγματικοί θάλαμοι που βρίσκονται στην ευρύτερη περιοχή της Σαντορίνης. «Συνθέτοντας όλα τα δεδομένα καταλήγουμε στο συμπέρασμα ότι οι επαναλαμβανόμενοι σεισμοί είχαν ως αιτία μια “φλέβα τροφοδοσίας”, τη μετακίνηση ρευστών από βαθύτερους μαγματικούς θαλάμους προς την επιφάνεια, μια κίνηση που μετακίνησε τα ρήγματα και προκάλεσε τους σεισμούς. Είναι ξεκάθαρο ότι δεν ήταν καθαρά τεκτονικοί οι σεισμοί».

Το εντυπωσιακό στην περίπτωση της πρόσφατης ηφαιστειακής-σεισμικής κρίσης στη Σαντορίνη είναι ότι οι επιστήμονες κατέληξαν στα συμπεράσματα αυτά μέσα σε μερικές εβδομάδες, όταν σε αντίστοιχες περιπτώσεις στο παρελθόν χρειάστηκαν μήνες ή και χρόνια. «Πλέον στις επιστημονικές ομάδες οι επιστήμονες συνεργάζονται με αναλυτές δεδομένων», εκτιμά η κ. Σέγκου, από το British Geological Survey. Εμείς επεξεργαστήκαμε τα στοιχεία με βάση έναν αλγόριθμο μηχανικής εκμάθησης, που συστηματικά ανιχνεύει δέκα φορές περισσότερα γεγονότα από ό,τι οι καθιερωμένες τεχνικές. Ετσι την 1η Φεβρουαρίου, λίγο πριν αρχίσει η κρίση, είδαμε ότι η έξαρση είχε αρχίσει από τις 30 Νοεμβρίου. Με τη χρήση των νέων τεχνολογικών εργαλείων ο χρόνος επιστημονικής απόκρισης έχει μειωθεί σημαντικά. Αναγνωρίζοντας ότι η κρίση στη Σαντορίνη είχε ως αιτία μια οριζόντια μαγματική φλέβα και ότι αυτού του είδους τα γεγονότα επανέρχονται και έχοντας δει τι μπορούμε να κάνουμε με τη χρήση τεχνητής νοημοσύνης, οφείλουμε να συντονιστούμε: όλα τα επιστημονικά όργανα να βελτιώσουμε τα δίκτυά μας, ώστε να είμαστε έτοιμοι για την επόμενη φορά».

«Νομίζω ότι η περίπτωση της Σαντορίνης μας έδειξε ότι πρέπει να δημιουργηθεί ένα ηφαιστειακό παρατηρητήριο», εκτιμά ο κ. Γκανάς, από το Γεωδυναμικό Ινστιτούτο. «Επίσης μας αποδεικνύει την ανάγκη να είναι ελεύθερα και ανοιχτά όλα τα επιστημονικά δεδομένα όλων των δικτύων προς όλους». Στην παρουσίασή του ο κ. Γκανάς σημείωσε ότι τα δεδομένα HEPOS του κτηματολογίου είναι διαθέσιμα μόνο μετά από αίτηση και ότι χρειάστηκε παρέμβαση του τότε υφυπουργού Κώστα Κυρανάκη για να δοθούν γρήγορα στο Γεωδυναμικό Ινστιτούτο. «Ας μη μιλάμε όμως μόνο για τις δυσκολίες… Εως τις αρχές Απριλίου στην ευρύτερη περιοχή θα λειτουργούν 32 σταθμοί GNSS καταγραφής μετακινήσεων του εδάφους, εκ των οποίων οι 21 στη Σαντορίνη. Πρόκειται για κάτι πρωτοφανές για τα ελληνικά δεδομένα».

«Συνεχής παρακολούθηση»

«Είναι υπερ-απαραίτητο να παρακολουθείται το Κολούμπο, με όργανα τοποθετημένα μέσα στον κρατήρα», συμπληρώνει η Εύη Νομικού, από το τμήμα Γεωλογίας και Γεωπεριβάλλοντος του Πανεπιστημίου Αθηνών. «Ημασταν τυχεροί γιατί χάρη στην ωκεανογραφική αποστολή μπορέσαμε να συλλέξουμε στοιχεία και δείγματα αερίων και ρευστών. Η μελέτη και παρακολούθηση της περιοχής, όμως, οφείλει να είναι συνεχής και συστηματική».

«Η Σαντορίνη έχει 380.000 χρόνια ηφαιστειακής ιστορίας, με περισσότερες από 200 γνωστές εκρήξεις», ανέφερε ο Ντέιβιντ Πάιλ, καθηγητής στο Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης. «Τα πετρώματα μπορούν να μας δείξουν τι συνέβη σε μια έκρηξη, δεν μπορούν όμως να μας πουν για τα γεγονότα που τελικά δεν οδήγησαν σε έκρηξη. Τα τελευταία 15 χρόνια έχουμε καλύτερη κατανόηση τόσο των εκρήξεων που έγιναν όσο και όσων δεν έγιναν. Υπάρχουν διαφορές ανάμεσα στα ηφαιστειακά συστήματα της Σαντορίνης και του Κολούμπο και πρέπει να τα έχουμε υπό συνεχή παρακολούθηση».

Με πληροφορίες από τη σελίδα kathimerini.gr


Διαβάστε όλες τις τελευταίες ειδήσεις από τις σελίδες του Naxos Press - τώρα και στο Google News

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ
Τελευταία νέα
Δημοφιλή

Meteo – Σύρος: Κεραυνός πάνω από τον Ιερό Ναό της Αναστάσεως (!!!)

Κεραυνός πάνω από τον Ναό της Αναστάσεως στη Σύρο - Κεραυνοί και καταιγίδες στην Σύρο, σε ποτάμια μετατράπηκαν οι δρόμοι

Νάξος – 2ο Γυμνάσιο: Μαθήτριες “ανακρίνουν” την συγγραφέα και εκπαιδευτικό Ειρήνη Τεβεκέλη

Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Παιδικού Βιβλίου δύο μαθήτριες του 2ου Γυμνασίου Νάξου παίρνουν συνέντευξη από την εκπαιδευτικό και συγγραφέα Ειρήνη Τεβεκέλη...

Αμερική: Οι δασμοί Τραμπ προκαλούν πλήγμα στις ελληνικές εξαγωγές προς ΗΠΑ και Ε.Ε.

Διπλό αναμένεται να είναι το πλήγμα στις ελληνικές εξαγωγές από την επιβολή δασμών εκ μέρους της κυβέρνησης των ΗΠΑ, σε μια συγκυρία μάλιστα που οι ΗΠΑ αποκτούσαν ολοένα και μεγαλύτερη σημασία ως εξαγωγικός προορισμός για τα ελληνικά προϊόντα

Τήνος – Αμπασάδα: Οι ξερολιθιές και ο ρόλος τους στη διαχείριση του νερού της βροχής! (video)

Οι ξερολιθικές κατασκευές παίζουν σπουδαίο ρόλο στη διαχείριση του νερού της βροχής! (video)

Νάξος: Επιχείρηση ενοικίασης αυτοκινήτων ζητάει υπάλληλο

Γνωστή επιχείρηση ενοικίασης αυτοκινήτων στη Νάξο ζητάει υπάλληλο - Δείτε τι ζητάει και τι προσφέρει

Νάξος – Δημοτικό Συμβούλιο: Εκτακτη συνεδρίαση με επίκεντρο το ΕΚΑΒ Νάξου

Νάξος : Διά περιφοράς συνεδριάζει κατεπειγόντως το Δημοτικό Συμβούλιο σήμερα στις 11.30 - Ποιο το θέμα;

Φιλ. Φόρτωμας: Επίσκεψη στην Πάρο και ενημέρωση

Επίσκεψη Φίλιππου Φόρτωμα στην Πάρο με αφορμή τις καταστροφές από την κακοκαιρία

Νάξος – Τρίποδες: Με Αρτσάνο επικεφαλής το νέο ΔΣ του Πολιτιστικού Μορφωτικού Συλλόγου

Νάξος - Τρίποδες: Με Αρτσάνο επικεφαλής το νέο ΔΣ του Πολιτιστικού Μορφωτικού Συλλόγου Τριπόδων - Ποια είναι τα νέα μέλη

Κρήτη – Ηράκλειο: Άνοιξε η μπουκαπόρτα του “Asterion II”, βγήκαν τα εγκλωβισμένα φορτηγά και αυτοκίνητα

Το πρόβλημα στον καταπέλτη εμπόδισε το άνοιγμα της ράμπας φόρτωσης και εκφόρτωσης, με αποτέλεσμα να παραμείνουν από το πρωί που έφτασε το πλοίο στο Ηράκλειο, εγκλωβισμένα στα γκαράζ του, 151 Ι.Χ. αυτοκίνητα και 134 φορτηγά οχήματα

Κατ. Μονογυιού: Συνάντηση με τον Υπουργό Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας για Μύκονο και Πάρο

Συνάντηση της Κατερίνας Μονογυιού με τον Υπουργό Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας Γιάννη Κεφαλογιάννη για τα θέματα της Μυκόνου και της Πάρου

Νάξος: Εφυγε από τη ζωή ο Στέλιος Δεγαϊτας

Ενας νέος άνθρωπος - ο Στέλιος Δεγαίτας - έφυγε από τη ζωή το πρωί της Παρασκευής σε ηλικία μόλις 63 ετών

Νάξος: Εφυγε από τη ζωή ο Μιχάλης Βαλέτας

Ο αγαπημένος φούρναρης των παλιών χωραϊτών, ο Μιχάλης Βαλέτας έφυγε από τη ζωή - Τι αναφέρει στην ανάρτησή του ο Στράτος Φουτάκογλου

Νάξος – Σκαδό: Πένθος με την απώλεια του Νίκου Φάρκωνα

Φτωχότερη από σήμερα η τοπική κοινωνία του Σκαδού Νάξου - Πότε θα γίνει η εξόδιος ακολουθία του Νίκου Φάρκωνα

Πάρος – Νάουσα: Καταστροφικό πέρασμα βροχής, ήχησε και το 112 (video)

Μεγάλες ζημιές από την κακοκαιρία στην Πάρο: Ορμητικοί χείμαρροι οι δρόμοι, μήνυμα του 112 για απαγόρευση κυκλοφορίας των οχημάτων

Πάρος: Η έντονη βροχόπτωση στη περιοχή της Νάουσας παρασύρει αυτοκίνητα (video)

Η έντονη βροχόπτωση παρασύρει αυτοκίνητα στην Νάουσα της Πάρου - Προσοχή (video)

Νάξος – Λιμενικό Σώμα: Η ανακοίνωση για τον θάνατο του Στέλιου Δεγαϊτα

Η επίσημη ανακοίνωση του Λιμενικού Σώματος για τον αιφνίδιο θάνατο του Στέλιου Δεγαϊτα...

Κυκλάδες – Δόμηση 2024: Πρωταθλήτρια η Πάρος, εντυπωσιακή αύξηση σε Μήλο, Τήνο και Σύρο

Εντυπωσιακή πτώση παρατηρήθηκε στη Μύκονο, όπου εκδόθηκαν μόλις 23 άδειες, πιθανότατα λόγω του κορεσμού της αγοράς ακινήτων και των πολύ υψηλών αξιών της γης.

Τζώρτζια Αργυροπούλου: “Εφυγε” από τη ζωή η σύντροφος του Μανώλη Γλέζου

Σε ηλικία 79 ετών έφυγε πριν από λίγο από τη ζωή η "Τζώρτζια", το στήριγμα του Μανώλη Γλέζου...

Νάξος: Επιτήδειοι προσποιούνται τον δήμαρχο, κάνουν παραγγελίες σε επιχειρήσεις εστίασης

Μία ακόμη απάτη στο όνομα του Δημάρχου Νάξου και μικρών Κυκλάδων με επίκεντρο την αγορά paysafe και παραγγελίες σε επιχειρήσεις εστίασης

Αμοργός – Ενωση Ξενοδόχων & Ιδιοκτητών Ενοικιαζομένων Δωματίων: SOS με επίκεντρο την ακτοπλοϊκή σύνδεση

SOS από την Ένωση Ξενοδόχων & Ιδιοκτητών Ενοικιαζόμενων Δωματίων Αμοργού, για να μην μείνει το νησί εκτός σχεδιασμού από τα διεθνή ταξιδιωτικά γραφεία λόγω της έλλειψης δρομολογίων