Παρασκευή, 9 Μαΐου, 2025
ΑρχικήΚυκλάδεςΣαντορίνη- Εύη Νομικού: «Δεν υπάρχει καμία ένδειξη ότι έκρηξη σαν αυτή του...

Σαντορίνη- Εύη Νομικού: «Δεν υπάρχει καμία ένδειξη ότι έκρηξη σαν αυτή του 726 μ.Χ. θα συμβεί ξανά στο εγγύς μέλλον»

|

Μια υποβρύχια έκρηξη του ηφαιστείου της Σαντορίνης, που συνέβη το 726 μ.Χ. και ήταν πολύ μεγαλύτερη από ό,τι πίστευε μέχρι σήμερα η επιστημονική κοινότητα, έφεραν στο φως έρευνες διεθνούς ωκεανογραφικής αποστολής. Τα αποτελέσματα δημοσιεύθηκαν στο περιοδικό «Nature Geoscience».

Οι επιστήμονες που συμμετείχαν στην ωκεανογραφική ερευνητική αποστολή 398 στη Σαντορίνη, στο πλαίσιο του προγράμματος «International Ocean Discovery Program», με επικεφαλής τον Γιόνας Πράιν από το Πανεπιστήμιο του Αμβούργου και τη συμμετοχή της αναπληρώτριας καθηγήτριας του Τμήματος Γεωλογίας και Γεωπεριβάλλοντος του ΕΚΠΑ, Εύης Νομικού, πραγματοποίησαν για πρώτη φορά υποθαλάσσιες γεωτρήσεις σε βάθος μέχρι και 160 μέτρων μέσα στην καλδέρα της Σαντορίνης και ανακάλυψαν υποβρύχιες αποθέσεις ελαφρόπετρας που τοποθετούνται χρονικά το 726 μ.Χ. και συνάδουν με τις ιστορικές καταγραφές για μια υποβρύχια έκρηξη που συνέβη εκείνη την εποχή.

Φωτογραφία από το ερευνητικό σκάφος JOIDES στην καλδέρα της Σαντορίνης, με φόντο το ηφαίστειο της Νέας Καμένης. Credit: Thomas Ronge, JRSO IODP

Αν και η έκρηξη αυτή ήταν γνωστή, θεωρούνταν πολύ μικρή μέχρι σήμερα. Όπως διαπίστωσε, όμως, η ερευνητική ομάδα, παρήγαγε τόσο μεγάλη ποσότητα ελαφρόπετρας που κάλυψε τη θάλασσα σε μια τεράστια περιοχή μέχρι τις ακτές της Μικράς Ασίας, δηλαδή πάνω από 400 χιλιόμετρα μακριά. Η βίαιη αυτή έκρηξη πρέπει να συνέβη κυρίως κάτω από την επιφάνεια του νερού, καθώς δεν έχουν εντοπιστεί υπολείμματά της στην ξηρά. Ο όγκος αυτού του στρώματος τέφρας και πετρωμάτων μπορεί να είναι έως και 3,1 κυβικά χιλιόμετρα με εκτιμώμενο μέγεθος έκρηξης (VEI) πέντε.

Η Σαντορίνη είναι ενεργή εδώ και περίπου 650.000 χρόνια και ταξινομείται ως ένα πολυκυκλικό ηφαίστειο, με φάσεις ανανέωσης και επαναφόρτισης μέσω νέων ροών μάγματος με μικρές, αλλά συχνές εκρήξεις. Αυτό ακολουθείται από μια φάση συσσώρευσης με λίγες εκρήξεις κατά τη διάρκεια πολλών χιλιάδων ετών πριν από μια ισχυρή έκρηξη που προκαλεί κατάρρευση της καλδέρας, με την τελευταία να είναι η Μινωική έκρηξη που έγινε την Εποχή του Χαλκού, περίπου το 1.600 π.Χ. Έπειτα από αυτή την τεράστια έκρηξη, ένα καινούριο ηφαίστειο, η Καμένη, εμφανίστηκε στο κέντρο της καλδέρας και σήμερα οι κορυφές αυτού του κυρίως υποθαλάσσιου ηφαιστείου αποτελούν τα νησιά Νέα και Παλαιά Καμένη εντός της καλδέρας της Σαντορίνης.

Τα πρόσφατα ευρήματα της αποστολής 398, στην οποία συμμετέχουν 32 επιστήμονες από εννιά χώρες, αμφισβητούν την επικρατούσα γνώση των ηφαιστειακών φάσεων της Σαντορίνης. Καθώς το ηφαίστειο βρίσκεται σε μια τυπική φάση σχηματισμού λάβας (επαναφόρτισης) μετά την έκρηξη της Εποχής του Χαλκού, οι επιστήμονες θεωρούσαν μέχρι σήμερα ότι η φάση αυτή είναι ικανή να δώσει μικρές εκρήξεις. Ωστόσο, οι πρόσφατες υποθαλάσσιες γεωτρήσεις και η ανακάλυψη ενός στρώματος ελαφρόπετρας πάχους 40 μέτρων δείχνουν ότι το ηφαίστειο ήταν ικανό όχι μόνο για μικρές εκρήξεις, αλλά και για μεγαλύτερες κατά τη διάρκεια των πρώτων σταδίων του κύκλου της καλδέρας.

Είναι αξιοσημείωτο ότι η έκρηξη του 726 μ.Χ. ήταν 30 φορές μικρότερη από τη μινωική και «δεν υπάρχει καμία ένδειξη ότι μια τέτοια έκρηξη θα συμβεί ξανά στο εγγύς μέλλον», όπως εξηγεί στο ΑΠΕ-ΜΠΕ η κ. Νομικού. Ωστόσο, υπογραμμίζει ότι «η αλλαγή στην κατανόηση της συμπεριφοράς του ηφαιστείου της Σαντορίνης έχει σημαντικές επιπτώσεις για την εκτίμηση του ηφαιστειακού κινδύνου και πρέπει να ληφθεί υπόψη στις εκτιμήσεις και την αξιολόγηση της ηφαιστειακής επικινδυνότητας».

Όπως προσθέτει η ίδια, αυτά τα ευρήματα «δείχνουν επίσης ότι τα παγκόσμια αρχεία ηφαιστειακών εκρήξεων είναι σε μεγάλο βαθμό ελλιπή σε ό,τι αφορά τις εκρήξεις κάτω από την επιφάνεια της θάλασσας. Η αναγνώριση των δυνητικά επικίνδυνων εκρήξεων στα πρώτα στάδια του κύκλου κατασκευής της καλδέρας είναι ζωτικής σημασίας για την ανάπτυξη ολοκληρωμένων στρατηγικών μείωσης του κινδύνου τόσο σε τοπικό, όσο και σε παγκόσμιο επίπεδο».

Σύνδεσμος για την επιστημονική δημοσίευση: https://www.nature.com/articles/s41561-024-01392-7

 


Διαβάστε όλες τις τελευταίες ειδήσεις από τις σελίδες του Naxos Press - τώρα και στο Google News

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ
Τελευταία νέα
Δημοφιλή

Νάξος: Διήμερη συνάντηση για τη βιώσιμη ανάπτυξη της Νάξου στον Πύργο Μπαζαίου

Ειδικοί επιστήμονες, φορείς και πολίτες συνδιαμορφώνουν τις προτάσεις για το μέλλον του νησιού – 31 Μαΐου & 1 Ιουνίου 2025 (πρόγραμμα)

Γιάν. Βρούτσης: “Γιορτάζει η Μύκονος, πανηγυρίζει ο αθλητισμός των Κυκλάδων !”

Θερμή υποδοχή του Α.Ο. Μυκόνου στο Υφυπουργείο Αθλητισμού για την ιστορική άνοδο στην Basket League – Ο πρώτος Κυκλαδίτικος σύλλογος στην κορυφαία κατηγορία

Άνδρος: 68χρονη έπεσε με το αυτοκίνητό της στη θάλασσα και ανασύρθηκε νεκρή

Η γυναίκα από το Γαύριο έχασε τη ζωή της καθώς το όχημά της κατέληξε στη θάλασσα από ύψος 25 μέτρων ενώ προσπαθούσε να παρκάρει

Υπουργείο Ναυτιλίας – Κικίλιας: “2,5 εκατ. ευρώ για την αναβάθμιση του κεντρικού λιμανιού της Τήνου”

Βασίλης Κικίλιας από Τήνο: «Δημοπρατείται έργο (master plan) 2,5 εκατομμυρίων ευρώ για την αναβάθμιση του κεντρικού λιμένα της Τήνου»

Νάξος: Ξεκινούν οι αιτήσεις για τους Παιδικούς Σταθμούς και τον Β.Σ.Ο.Φ. του Δήμου για το σχολικό έτος 2025-2026

Αιτήσεις εγγραφών και επανεγγραφών από τις 12 Μαΐου έως τις 2 Ιουνίου – Για πρώτη φορά πλήρης λειτουργία βρεφικού τμήματος στον Β.Σ.Ο.Φ.

Μάρκος Καφούρος: “Απαραίτητη η άμεση αποκατάσταση του κτιρίου της Δ.Ο.Υ Θήρας”

Σε προβληματική κατάσταση το κτίριο που στεγάζει τη Δ.Ο.Υ και το Τελωνείο Θήρας – Απαιτούνται άμεσα μέτρα και η προσωρινή μεταστέγαση των υπηρεσιών

Εθελοντική αιμοδοσία: Λίγες σταγόνες αίμα, μια θάλασσα ελπίδας

Στα μικρά νησιά γεννιούνται τα μεγάλα θαύματα της ανθρωπιάς. Ξεκινά αύριο Σάββατο η 70η εθελοντική αιμοδοσία από την τράπεζα αίματος Σαντορίνης

Δεύτερο Πανελλήνιο Βραβείο για τον Νικόλα Ρουγκάλα, με παραμύθι αφιερωμένο στον θείο του Δημήτρη Ήμελλο

Ο μαθητής από τη Νάξο διακρίθηκε στον 14ο Πανελλήνιο Σχολικό Διαγωνισμό Λογοτεχνίας «Το Δέντρο της Σοφίας» με το παραμύθι «Σώμα και Αίμα»

ΔΕΔΔΗΕ: Πρωινή διακοπή ρεύματος σε Νότια Νάξο, Σχοινούσα, Ηρακλειά

Πότε και που θα έχουμε διακοπή ηλεκτρικού ρεύματος ... Η ενημέρωση από τον ΔΕΔΔΗΕ

“Γιορτή Μητέρας”: 6+1 Ταινίες με την μητέρα στο επίκεντρο

Έφτασε η Γιορτή της Μητέρας και επειδή ο κινηματογράφος ξέρει να πιάνει την καρδιά της μάνας -στην τρυφερότητα, στην αφοσίωση, στη σιωπή της- διαλέξαμε 6 + 1 ταινίες όπου η μητέρα βρίσκεται στο επίκεντρο της ιστορίας. Οπότε σινεφίλ και μη, πάμε να δούμε.

Νάξος – Φιλώτι: Αντίο με σεβασμό και αγάπη στον Τάσο Τζιώτη, άνθρωπο του μέτρου και της προσφοράς

Ο Φιλωτίτης που δεν είπε ποτέ κακή κουβέντα, μόνο έδινε—με τα χέρια, με την καρδιά, με την ψυχή του. Μια απώλεια που βαραίνει την κοινότητα, μια μορφή που δεν ξεχνιέται.

Καλοκαιρινή εξόρμηση Raptor Club Greece στη Νάξο το τριήμερο του Αγίου Πνεύματος

Για πρώτη φορά οι ιδιοκτήτες των εντυπωσιακών pick-up επιλέγουν Κυκλάδες και ξεκινούν από τη Νάξο, με ένα τριήμερο χαλάρωσης, εξερεύνησης και απολαυστικής οδήγησης

Στ. Φουτάκογλου: Το περίπτερο της πλατείας πρώην Δημαρχείου, που φεύγει σιωπηλά (!!!)

Μνήμες, άνθρωποι, ιστορίες δεκαετιών γύρω από ένα μικρό περίπτερο που αποτέλεσε σταθερό σημείο αναφοράς για γενιές Χωραϊτών - Η τοποθέτηση του Στράτου Φουτάκογλου

Νάξος: Μία εικόνα που προκαλεί δέος, πραγματικότητα ή όχι;

Ένα βιομηχανικής κλίμακας έργο απειλεί το φυσικό, πολιτιστικό και κοινωνικό κεφάλαιο της Νάξου και των Κυκλάδων, με επιπτώσεις που ξεπερνούν την ενεργειακή "ανάπτυξη" - Δύο ομιλίες σήμερα και αύριο. Που; Πότε;

Το “Highspeed 3” αλλάζει το τοπίο στις θαλάσσιες συγκοινωνίες Κρήτης – Κυκλάδων;

Η Hellenic SeaWays ενισχύει τη γραμμή Πειραιάς – Κυκλάδες – Ηράκλειο με το ταχύπλοο "Highspeed 3", φέρνοντας νέο ανταγωνισμό και πιθανές μειώσεις τιμών στα ακτοπλοϊκά εισιτήρια. (πίνακας δρομολογίων)

Εκτακτο: Διακοπή ηλεκτρικού ρεύματος σε περιοχές της πόλης Νάξου

Διακοπή ηλεκτρικού ρεύματος σε περιοχές της πόλης Νάξου σήμερα Δευτέρα 5 Μαϊου

Β. Φλεριανός: Ξεκινά το έργο που περίμενε μια ολόκληρη γενιά

Με χρηματοδότηση 2,28 εκατομμυρίων ευρώ, η Νάξος αποκτά επιτέλους το ενιαίο Αθλητικό Κέντρο που αξίζει στους αθλητές, τους συλλόγους και τη νεολαία της - Η τοποθέτηση του Βασίλη Φλεριανού

Νάξος – 2ο Γυμνάσιο: Η Μιχαηλία-Ευαγγελία Γρατσία διακρίθηκε στον Πανελλήνιο διαγωνισμό φυσικής “Αρίσταρχος”

Η Μιχαηλία-Ευαγγελία Γρατσία κατέκτησε το 3ο βραβείο στη Β΄ Φάση του διαγωνισμού φυσικής "Αρίσταρχος" φέρνοντας περηφάνια στη σχολική μας κοινότητα

Νάξος: Επιτέλους, τελειώνει της χερσαίας ζώνης, ας αναλογιστούν… «νηστεύσαντες καί μή νηστεύσαντες», τις ευθύνες που τους αναλογούν

Φτάνουμε στο τέλος της διαδρομής.. Το 3Α που πέφτει και οι ..στάσεις έως να ολοκληρωθεί ένα έργο σημαντικό για τη πόλη της Νάξου

Γιάννης Βρούτσης: “Η παραμελημένη Νάξος μπαίνει στον αθλητικό χάρτη της χώρας” (video)

Το έργο χαρακτηρίζεται κομβικής σημασίας για την αθλητική κοινότητα της Νάξου, καθώς αναμένεται να καλύψει τις αυξανόμενες ανάγκες των τοπικών αθλητικών σωματείων