Παρασκευή, 4 Απριλίου, 2025
ΑρχικήΚοινωνίαΝάξος - Μεγάλη Παρασκευή: Η ώρα της αποκαθήλωσης του Κυρίου

Νάξος – Μεγάλη Παρασκευή: Η ώρα της αποκαθήλωσης του Κυρίου

|

Η Εκκλησία θυμάται τα Άγια Πάθη. Οι Μεγάλες Ώρες, η Αποκαθήλωση του Εσταυρωμένου και η Περιφορά του Επιταφίου. – Φωτογραφίες από τον Ιερό Ναό Παντανάσσης Νάξου 

Η Μεγάλη Παρασκευή είναι ίσως η πιο φορτισμένη συγκινησιακά ημέρα της Μεγάλης Εβδομάδας καθώς κορυφώνεται το Θείο Δράμα, με τη Σταύρωση και τον ενταφιασμό του Ιησού Χριστού, στην πορεία προς την Ανάσταση και το Πάσχα.

Το πρωί της Μεγάλης Παρασκευής ξεκινά ο στολισμός του Επιταφίου στις εκκλησίες σε όλη τη χώρα. Πρώτα ψάλλονται οι Μεγάλες Ώρες και ακολουθεί ο Εσπερινός της Μεγάλης Παρασκευής. Στη συνέχεια, γίνεται η Αποκαθήλωση του Εσταυρωμένου. Ακριβώς μετά, μέσα στο Ιερό Κουβούκλιο τοποθετείται ένα ύφασμα, πάνω στο οποίο έχει κεντηθεί ή ζωγραφιστεί ο Κύριος, νεκρός. Το ύφασμα αυτό λέγεται Επιτάφιος.

Όπως εξηγεί στο ΑΠΕ-ΜΠΕ η Δρ. Αικατερίνη Πολυμέρου-Καμηλάκη, ομότιμη ερευνήτρια και τέως διευθύντρια του Κέντρου Έρευνας της Ελληνικής Λαογραφίας της Ακαδημίας Αθηνών, σύμφωνα με την θρησκευτική μας παράδοση, «το βράδυ της Μ. Πέμπτης πηγαίνουν στην εκκλησία για τα Δώδεκα Ευαγγέλια. Οι γυναίκες μένουν όλο το βράδυ και ξενυχτούν τον εσταυρωμένο, όπως γίνεται και με τον θάνατο ενός συγγενικού τους προσώπου. Στολίζουν τον Επιτάφιο με λουλούδια της εποχής και λένε το γνωστό μοιρολόγι της Παναγίας, το οποίο αλλού τραγουδούν αγερμικά (ως κάλαντα) τα παιδιά στα σπίτια για φιλοδώρημα. Τον Επιτάφιο στολίζουν κυρίως ώριμες γυναίκες βοηθούμενες από νέα κορίτσια για να “μαθαίνουν”. Ήταν από τις πιο αγαπημένες ασχολίες των γυναικών καθώς μακριά από το σπίτι και την επιτήρηση των ανδρών, μπορούσαν να συζητήσουν μεταξύ τους για διάφορα θέματα».

Η λέξη επιτάφιος, αρχαία ελληνική σημαίνει επί του τάφου, επιτάφιος λόγος (π.χ. επιτάφιος του Περικλέους) ή επίγραμμα. Κατά τους χριστιανικούς χρόνους σημαίνει αναπαράσταση του σώματος του Ιησού Χριστού μετά την Αποκαθήλωση από τον Σταυρό σε στάση προετοιμασίας για την ταφή, εκτός από κεντητή, και ζωγραφισμένη πάνω σε ύφασμα.

Γύρω από την σκηνή της αποκαθήλωσης είναι κεντημένο το τροπάριο της ημέρας:

278123127_1029057328029077_3818912136934791922_n.jpg

«Ο ευσχήμων Ιωσήφ από του ξύλου καθελών το άχραντόν σου Σώμα, σινδόνι καθαρά ειλήσας και αρώμασιν, εν μνήματι καινώ κηδεύσας απέθετο».

Κατά την ανάγνωση του Ευαγγελίου της Αποκαθήλωσης, που περιγράφει τα γεγονότα του θανάτου και της ταφής του Χριστού, ένα ξύλινο ζωγραφισμένο ομοίωμα του σώματος του Κυρίου ως Εσταυρωμένου, το οποίο είναι προσηλωμένο στον Σταυρό, αποσπάται από τον Σταυρό, τυλίγεται σε λευκό ύφασμα και μεταφέρεται στο ιερό του ναού, όπου θα μεταφερθεί μετά την περιφορά του Επιταφίου και ο Σταυρός.

Όπως επισημαίνει η κ. Καμηλάκη στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, Επιτάφιος, εκτός από το κεντημένη σε ύφασμα αποκαθήλωση, λέγεται, κατά συνεκδοχήν, και το ξυλόγλυπτο κουβούκλιο (θόλος), το οποίο στεγάζει το τραπέζι πάνω στο οποίο τοποθετείται ο κεντημένος Επιτάφιος. Το κουβούκλιο αναπαριστά τον Τάφο του Χριστού.

Από το απόγευμα της Μ. Πέμπτης διακοσμείται με εποχιακά λουλούδια. Τον Επιτάφιο ραίνουν με πέταλα λουλουδιών και αρώματα. Οι καμπάνες των ναών κτυπούν πένθιμα και στις ορθόδοξες χώρες οι σημαίες κυματίζουν μεσίστιες.

278844743_736039664221304_4182258817708600268_n.jpg

Οι πιστοί συνηθίζεται να προσκυνούν τον Επιτάφιο όλο το απόγευμα της Μ. Παρασκευής μέχρι την τέλεση του όρθρου του Μ. Σαββάτου. Πολλοί περνούν και κάτω από το κουβούκλιο του Επιταφίου. Ο Επιτάφιος περιφέρεται σε κεντρικά σημεία της ενορίας. Η πομπή σταματά σε διάφορα σημεία και αναπέμπεται δέηση. Όπου υπάρχουν περισσότερες από μία ενορίες οι πομπές των επιταφίων συναντώνται και συναγωνίζονται στον στολισμό. Όσοι πιστοί μένουν στα σπίτια τους βγαίνουν έξω με αναμμένα κεριά, όταν περνάει ο Επιτάφιος. Κατά τη διάρκεια της περιφοράς ψάλλονται «Εγκώμια». Σε πολλά ελληνικά χωριά ο Επιτάφιος περνάει και από το κοιμητήριο, ανάμεσα στους τάφους, για να δώσει στους νεκρούς το μήνυμα της ζωής.

Τα εθιμα της ημέρας στις Κυκλάδες 

#  Το πρωί της Μεγάλης Παρασκευής ομάδες παιδιών γυρνούν από σπίτι σε σπίτι και τραγουδούν το μοιρολόι «Σήμερα μαύρος ουρανός», γνωστό και ως «Μοιρολόι της Παναγίας». Σε πολλές περιοχές της χώρας τα κορίτσια της ομάδας κρατούν ένα στεφάνι, πλεγμένο με λουλούδια εποχής, το οποίο στη συνέχεια το εναποθέτουν είτε στον Επιτάφιο, είτε στον τάφο του προσφάτως αποβιώσαντος ενορίτη. Τα Κάλαντα της Μεγάλης Παρασκευής, όπως τα ονομάζει η Λαογραφία, τείνουν σήμερα να εκλείψουν.

# Στην Αμοργό, τη Μεγάλη Παρασκευή προσφέρονται ψωμί, ελιές και νηστίσιμα γλυκά και κατά την περιφορά του Επιταφίου οι γυναίκες ραίνουν την πομπή με αρώματα.

# Στην Ίο, μετά την Αποκαθήλωση, οι νέοι του νησιού παίζουν τις «μπάλες», ένα παιχνίδι με μικρές σιδερένιες κόκκινες και πράσινες μπάλες. Κατά την Περιφορά των Επιταφίων των δύο Ενοριών του νησιού, τα Εγκώμια ψάλλονται από χορωδίες γυναικών και κοριτσιών.

# Στο χωριό Πλάκες της Μήλου το απόγευμα της Μεγάλης Παρασκευής γίνεται η αναπαράσταση της Αποκαθήλωσης του Χριστού.

# Στην Πάρο, η περιφορά του Επιταφίου κάνει δεκαπέντε στάσεις. Σε καθεμία από αυτές φωτίζεται κι ένα σημείο του βουνού, όπου τα παιδιά ντυμένα ρωμαίοι στρατιώτες ή μαθητές του Χριστού, αναπαριστούν σκηνές από την είσοδο στα Ιεροσόλυμα, την προσευχή στο Όρος των Ελαιών, το Μαρτύριο της Σταύρωσης και την Ανάσταση.

# Στο χωριό Πύργος της Σαντορίνης, μετά την Αποκαθήλωση βγαίνει το «Τάνταλο» στους δρόμους του χωριού για να αναγγείλει το γεγονός και οι καμπάνες ηχούν πένθιμα. Η περιφορά του Επιταφίου σημαίνεται από μικρές φωτιές σε λυχναράκια. Οι γυναίκες από τις αυλές των σπιτιών ραίνουν την πομπή του Επιταφίου με ροδόνερο.

#  Στη Σύρο, οι Καθολικοί επιτάφιοι από τις εκκλησίες των Ευαγγελιστών και του Αγίου Γεωργίου συναντώνται με τους Ορθόδοξους από τους ναούς της Μητροπόλεως (Μεταμόρφωσης) του Αγίου Νικολάου και της Κοιμήσεως, μετά το τέλος της περιφοράς στην κεντρική πλατεία Μιαούλη. Ακολουθεί κατανυκτική δέηση και ψάλλονται τροπάρια της Μεγάλης Παρασκευής από τη χορωδία του Αγίου Νικολάου και Ιεροψάλτες.

# Στην Τήνο, οι περιφορές των Επιταφίων στη Χώρα συγκλίνουν στη μαρμάρινη εξέδρα της παραλίας, ενώ ο Επιτάφιος της Ενορίας του Αγίου Νεκταρίου καταλήγει μέσα στη θάλασσα, στην περιοχή Καλάμια στα Κιόνια.
 

Με πληροφορίες από την σελίδα sansimera.gr  – Φωτογραφίες από τον Ιερό Ναό Παντανάσσης Νάξου (ευχαριστούμε την κα Μαργαρίτη Γεωργία) 


Διαβάστε όλες τις τελευταίες ειδήσεις από τις σελίδες του Naxos Press - τώρα και στο Google News

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ
Τελευταία νέα
Δημοφιλή

Πάρος – Βελέντζειο Ιδρυμα: Επανέναρξη αεροδιακομιδών μέσω της Sky Hope

Έγινε δεκτό από τον Δήμο το αίτημα της Sky Hope/Βελέντζειο Ίδρυμα για την παραχώρηση χώρου στο παλιό αεροδρόμιο του νησιού

«Κυκλαδίτισσες: Άγνωστες ιστορίες γυναικών των Κυκλάδων»: Διεύρυνση ωραρίου τις Παρασκευές για την εμβληματική έκθεση

Πρόκειται για την πρώτη πανκυκλαδική έκθεση που έχει διοργανωθεί ποτέ, παρουσιάζοντας την ιστορία μέσα από τα μάτια των γυναικών των Κυκλάδων, από την αρχαιότητα μέχρι το 19ο αιώνα.

Κυκλάδες – Εφορεία Αρχαιοτήτων: Ανοιχτή από σήμερα η Αρχαιολογική Συλλογή Κουφονησίου

Παρασκευή 04 Απριλίου και η Αρχαιολογική Συλλογή Κουφονησίου όπου παρουσιάζεται η έκθεση "Ίχνη. Η αρχαιολογία των Κουφονησίων" επαναλειτουργεί - Ποιο είναι το ωράριο

Δικηγόροι: Αποχή από τα καθήκοντά τους τη Δευτέρα 7 Απριλίου, ποιος ο λόγος;

Αποχή για τους δικηγόρους στις 7 Απριλίου – Διαμαρτύρονται για τις «παρεμβάσεις» του Αρείου Πάγου

Blue Star Naxos: Αλλαγή ημέρας δρομολογίου, επιστρέφει Σάββατο κι όχι Κυριακή

Σάββατο αντί για Κυριακή η επιστροφή του Blue Star Naxos από Αμοργό και Μικρές Κυκλάδες προς Πειραιά

Τήνος – Κροντηράς: “Λιγότερη σπατάλη νερού, περισσότερη ζωή”

Ο δήμαρχος Τήνου Παναγιώτης Κροντηράς μιλάει για την "Καμπάνια σχετικά με τον περιορισμό της κατανάλωσης νερού"

Δυτικές Κυκλάδες: Ακόμη πιο κοντά στην ηλεκτρική διασύνδεση με Αττική

Ποιά 3 νησιά των Κυκλάδων βρίσκονται ακόμη πιο κοντά στην ηλεκτρική διασύνδεση με την Αττική

Πρόταση Ημέρας: Ταχινομακάρονα της Μονής Σινά με ξηρούς καρπούς

Ταχινομακάρονα της Μονής Σινά με πλούσια σάλτσα και τριμμένους ξηρούς καρπούς αντί για τυρί

ΠΝΑι – Μιχ Καπίρης : “Στο έλεος του Θεού τα νησιά των Κυκλάδων”

Ανακοίνωση εξέδωσε ο περιφερειακός Σύμβουλος Μιχάλης Καπίρης με αφορμή τα ζητήματα που δημιουργήθηκαν σε Πάρο - Μύκονο λόγω κακοκαιρίας

SeaJets: Ξεκινάει σήμερα η καθημερινή σύνδεση Πειραιά – Κρήτη μέσω Κυκλάδων

Από σήμερα Παρασκευή 4 Απριλίου ξεκινάει - για πρώτη φορά τόσο νωρίς - με δύο ταχύπλοα η σύνδεση Πειραιάς - Κρήτη μέσω Κυκλάδων

Σεισμική Ακολουθία: Η Νάξος μετακινήθηκε κατά 2,8 εκατοστά προς τα βόρεια-βορειοδυτικά

Οι μετακινήσεις των νησιών, οι τέσσερις φάσεις της σεισμικής κρίσης στη Σαντορίνη και τα διδάγματα για τους επιστήμονες

Νάξος: Εφυγε από τη ζωή ο Μιχάλης Βαλέτας

Ο αγαπημένος φούρναρης των παλιών χωραϊτών, ο Μιχάλης Βαλέτας έφυγε από τη ζωή - Τι αναφέρει στην ανάρτησή του ο Στράτος Φουτάκογλου

Πάρος – Νάουσα: Καταστροφικό πέρασμα βροχής, ήχησε και το 112 (video)

Μεγάλες ζημιές από την κακοκαιρία στην Πάρο: Ορμητικοί χείμαρροι οι δρόμοι, μήνυμα του 112 για απαγόρευση κυκλοφορίας των οχημάτων

Πάρος: Η έντονη βροχόπτωση στη περιοχή της Νάουσας παρασύρει αυτοκίνητα (video)

Η έντονη βροχόπτωση παρασύρει αυτοκίνητα στην Νάουσα της Πάρου - Προσοχή (video)

Κυκλάδες – Δόμηση 2024: Πρωταθλήτρια η Πάρος, εντυπωσιακή αύξηση σε Μήλο, Τήνο και Σύρο

Εντυπωσιακή πτώση παρατηρήθηκε στη Μύκονο, όπου εκδόθηκαν μόλις 23 άδειες, πιθανότατα λόγω του κορεσμού της αγοράς ακινήτων και των πολύ υψηλών αξιών της γης.

Νάξος: Επιτήδειοι προσποιούνται τον δήμαρχο, κάνουν παραγγελίες σε επιχειρήσεις εστίασης

Μία ακόμη απάτη στο όνομα του Δημάρχου Νάξου και μικρών Κυκλάδων με επίκεντρο την αγορά paysafe και παραγγελίες σε επιχειρήσεις εστίασης

Προκρατήσεις περιόδου 2025: Ανοδικά κινούνται νησιά, όπως η Ίος (+38%), και η Νάξος (+14%)

Τουρισμός: Αισιόδοξα τα πρώτα μηνύματα – Οι προορισμοί «έκπληξη» που κερδίζουν τους τουρίστες

Μικρές Κυκλάδες – “Express Skopelitis”: Παράταση ακινησίας και ακόμη 48 ώρες υπομονής

Με ανάρτησή του το ταξιδιωτικό πρακτορείο Zas Travel στη Νάξο ενημερώνει ότι η επιστροφή του "Express Skopelitis" θα παραταθεί για μερικές ημέρες ακόμη (video)

Τζώρτζια Αργυροπούλου: “Εφυγε” από τη ζωή η σύντροφος του Μανώλη Γλέζου

Σε ηλικία 79 ετών έφυγε πριν από λίγο από τη ζωή η "Τζώρτζια", το στήριγμα του Μανώλη Γλέζου...

Νάξος: Το “παγωμένο” λιμενικό έργο της χερσαίας ζώνης θα .. ξεπαγώσει; και πότε;

Μυρτιδιώτισσα - Χερσαία Ζώνη: "Θέλει να τα μαζέψει και να φύγει" ο εργολάβος - Αποφασισμένο και ανυποχώρητο το Δημοτικό Λιμενικό Ταμείο που δεν το "αφήνει" το έργο…