Κυριακή, 31 Αυγούστου, 2025
ΑρχικήΙστορίεςΝάξος: Ημέρα μνήμης, 78 χρόνια από τη "Μάχη της Νάξου" (video)

Νάξος: Ημέρα μνήμης, 78 χρόνια από τη “Μάχη της Νάξου” (video)

|

Η Μάχη της Νάξου… Ο 19χρονος Βαλληνδράς που χάθηκε και οι ιδιαιτερότητες της τριήμερης μάχης (video) 

 

Συμπληρώνονται φέτος 78 χρόνια από την απελευθέρωση της Ελλάδας από τους Ναζί, βάζοντας τέλος σε μία σκληρή και απάνθρωπη κατοχή που άφησε τα σημάδια της για δεκαετίες στην χώρα.

Και στη Νάξο δόθηκε επίσης μάχη. Μάχη που κράτησε τρεις ημέρες (13-15 Οκτωβρίου) και είχε αίσιο τέλος (τη σύλληψη των 69 γερμανών που μεταφέρθηκαν την επόμενη ημέρα στη Χίο) για τους Ναξιώτες έστω και εάν ποτίστηκε το χώμα του νησιού από αίμα. Τρεις άνδρες, δύο Έλληνες (Γιώργος Βαλληνδράς φοιτητής, Νίκος Μπινίκος, λοχίας διαβιβάσεων) και ένας γερμανός έχασαν τη ζωή τους. Μάλιστα ο ένας από τους δύο Έλληνες ήταν Ναξιώτης. Μόλις 19 ετών. Ο Γιώργος Βαλληνδράς του Λεωνίδα. Ένα παλικάρι (γεννημένο στις 24 Μαρτίου 1925 στο Χαλκί) που αποφοίτησε από το Γυμνάσιο Νάξου με άριστα, γράφτηκε στην Ανωτάτη Εμπορική Σχολή αλλά επέστρεψε στο νησί λόγω της κατοχής διακόπτοντας τις σπουδές του…

Ιδιαιτερότητες 

Και ήταν μία μάχη παράξενη. Ο ιστορικός, Νικόλαος Νικολούδης, διδάκτωρ Ιστορίας του King’s College (Πανεπιστήμιο του Λονδίνου) με ειδίκευση στους τελευταίους αιώνες του Βυζαντίου, βρέθηκε τον Αύγουστο του 2018 στη Νάξο. Και μίλησε για τη Μάχη της Νάξου στα πλαίσια των δράσεων του ΣΤ Πανελληνίου Επιστημονικού Συνεδρίου “Η Νάξος διά μέσου των αιώνων”. 

Με βάση την περίληψη της ομιλίας του, “σκοπός του ομιλητή είναι να επανεξετάσει τις συνθήκες της διεξαγωγής της καταδρομικής επιχείρησης του Ιερού Λόχου στη Νάξο στα μέσα Οκτωβρίου του 1944 και τις συνθήκες οι οποίες οδήγησαν στην απελευθέρωση του νησιού και στην αιχμαλωσία της γερμανικής φρουράς του. Θα εκτιμηθεί ο ρόλος της Νάξου ως στρατηγικού στόχου των συμμαχικών δυνάμεων κατά την Κατοχή και θα αξιολογηθούν οι στρατιωτικοί σχεδιασμοί για την επιτυχία της αποστολής τον Οκτώβριο του 1944. Επιπλέον θα αναλυθεί ο ρόλος συγκυριακών γεγονότων (όπως ο χώρος της απόβασης της καταδρομικής δύναμης, η παρουσία βρετανικού αποβατικού σκάφους στο λιμάνι της Νάξου και η συμμετοχή της βρετανικής και της γερμανικής αεροπορίας στη μάχη) για την εξέλιξη της επιχείρησης. Τέλος, θα αξιολογηθούν οι μεταγενέστερες μαρτυρίες Ιερολοχιτών (Κ. Κόρκα, Κ. Τσιτσιλώνη κλπ.) καθώς και Βρετανών και Γερμανών συμμετεχόντων σε σχέση με τη διαμόρφωση της μεταπολεμικής εικόνας για τη «Μάχη της Νάξου». 

Τότε, είχε μιλήσει στον ραδιοφωνικό σταθμό Aegean Voice 107,5 “Η Φωνή του Αιγαίου” , ο οποίος ανέφερε για την συνάντησή του με τον πατήρ Εμμανουήλ Ρεμούνδο, του είπε για το βομβαρδισμό του κάστρου από τα συμμαχικά αεροσκάφη, και τη συνάντησή του με τον Αναστάσιο Ναυπλιώτη, έναν άνθρωπο που έχει γράψει τη δική του ιστορία στην μεταφορά της μάχης.. Παράλληλα, ανέλυσε την ιδιαιτερότητα της συγκεκριμένης μάχης που οφείλονταν κυρίως στα λάθη του σχεδιασμού από το αρχηγείο του Ιερού Λόχου. Λάθη που προήλθαν αφενός από το γεγονός ότι είχαν παράλληλες δράσεις (επίθεση σε Λήμνο, Μήλο και αργότερα σε Τήλο) με αποτέλεσμα να μην υπάρχει συγκέντρωση σε έναν στόχο, αφετέρου στην υποτίμηση του αντιπάλου. Των Γερμανών που ενώ είχαν αποφασίσει να αφήσουν τη Νάξο και τα περισσότερα νησιά του Αιγαίου (εκτός από Μήλο – Τήλο στο Νότιο Αιγαίο) καθότι ο πόλεμος επικεντρώνονταν στην Κεντρική Ευρώπη, η κατά λάθος αιχμαλωσία του επικεφαλής της γερμανικής φρουράς άλλαξε τα δεδομένα. Η υποχώρηση δεν έγινε ποτέ, είχαμε κανονική πολιορκία με τα γνωστά εν τέλει αποτελέσματα… 

Βαλληνδράς 

vallindras.jpgΦεύγοντας από τον κο Νικολούδη, μεταφερόμαστε στη Νάξο και στον Βαλληνδρά. Με την βοήθεια του Νίκου Λεβογιάννη (από ομιλία του στο Χαλκί στις 4 Αυγούστου του 2009) γινόμαστε μάρτυρες του απαράμιλλου θάρρους που είχε δείξει εκείνο το παλικάρι από το Χαλκί που έμελλε να θυσιάσει τη ζωή του στις 14 Οκτωβρίου του 1944, μία ημέρα πριν από την λήξη της μάχης και την απελεύθερωση του νησιού… Ο θάνατός του συντάραξε τη Νάξο και επσκίασε ακόμη και την απελευθέρωση του νησιού. Οπως αναφέρεται δε την ημέρα της κηδείας του ο λαός του νησιού τίμησε το αδικοχαμένο παλικάρι. Και δύο ημέρες αργότερα, στις 17 Οκτωβρίου πραγματοποιήθηκε μνημόσυνο στο Χαλκί στη μνήμη του με την παρουσία του τμήματος των Ιερολοχιτών και των αντάρτικων ομάδων λίγο πριν αυτοί αποχωρήσουν για τη Μήλο και τη συνέχεια της μάχης για την ολική απελευθέρωση της Χώρας από τους Ναζί…

Ο αρχηγός της οργάνωσης ΣΤΝ ταγματάρχης Γ. Δέτσης θα γράψει για τον Γ. Βαλληνδρά: «Υπήρξε εκ των πρώτων πυρήνων της Οργανώσεως. Ανέπτυξε εξαιρετικήν δραστηριότητα εις την ενεύρεσιν όπλων δια τον εξοπλισμόν της οργανώσεως. Έλαβε μέρος εις το εναντίον των Γερμανών νυχτερινόν εγχείρημα 17 – 24/5/1944, ως επίσης εις την τελικήν εναντίων των Γερμανών μάχην 12 – 14/10/1944, διακριθείς διά τον ηρωισμόν και αυτοθυσίαν του, όπου και έπεσε την 14/10/1944, μαχόμενος ηρωικώς. Προτείνεται διά την απονομήν του Αριστείου Ανδρείας». Οπερ και εγένετο. Πρέπει να σημειώσουμε ότι στο Γυμνάσιο της Χώρας Νάξου υπάρχει αναμνηστική πλάκα που φέρει το όνομά του ενώ στις 9 Αυγούστου 2009, ο δρόμος μπροστά στο σπίτι που έζησε ο Γιώργος Βαλληνδράς στο Χαλκί, πήρε το όνομά του, και έγιναν τα αποκαλυπτήρια της μαρμάρινης επιγραφής.

Ήρωας

Τέλος, πρέπει να σημειώσουμε ότι για τον Νάξιο ήρωα Γιώργο Βαλληνδρά έχουν γράψει και αφιερώσει ποιήματα οι Ιάκωβος Εμ. Ψαρράς, ο Ιωάννης Αντ. Χουζούρης, ο Λιάκος Τζαννετής, ο Μάνος Χωριανόπουλος, η Ελένη Γιαμούρη, η Ειρήνη Μαστοροπούλου, η Ειρήνη Γαβαλλά – Γρύλλη, η Κυριακή Πετράτου – Μαργαρίτου και βέβαια αναφορά γίνεται και από τον Αναστάσιο Ναπλιώτη στο έργο του «Η μάχη και η απελευθέρωση της Νάξου». Πιθανώς και από άλλους Νάξιους συγγραφείς και ποιητές στους οποίους ζητάμε συγνώμη για τη μη αναφορά μας…

Και κλείνουμε με τους στίχους που αφιέρωσε ο Ιωάννης Αντ. Χουζούρης, στο έργο του «Λαϊκή Ποίηση για τη Κόρωνο της Νάξου και την ιστορία της»…

Εκεί αναφέρει

«Ήταν παιδί ξεχωριστό, έξυπνο μορφωμένο

Υπάκουο, ευγενικό σ’ όλα χαριτωμένο

Σαν μαθητής ξεχώριζε για την επίδοσή του,

Το ήθος, την ευγένεια και την διαγωγή του

Μα και αντιστασιακός σ’ αυτή την ηλικία

Που’ γινε ολοκαύτωμα για την ελευθερία

Αποτελεί υπόδειγμα και παραδειγματίζει

Όποιο παιδί στο Λύκειο τη στήλη τα’ αντικρύζει.

Θα πρεπε όμως να στηθεί του Γιώργου ανδριάντας

Αφού στη μάχη έπεσε σαν ήρωας, σαν άντρας» 


Διαβάστε όλες τις τελευταίες ειδήσεις από τις σελίδες του Naxos Press - τώρα και στο Google News

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ
Τελευταία νέα
Δημοφιλή

Το Naxos Medical στηρίζει τη 4η Πανελλήνια Δράση Δωρεάς Μυελού των Οστών στη Νάξο

Μια πράξη ζωής και ελπίδας: Στις 17 Σεπτεμβρίου το Γενικό Νοσοκομείο – Κέντρο Υγείας Νάξου φιλοξενεί την εθελοντική δράση «Οι Νοσηλευτές Δίνουν Όραμα Ελπίδας».

Αστυνομία – Μύκονος: Συλλήψεις αλλοδαπών για διακίνηση ναρκωτικών αξίας άνω των 135.000€

Η Υποδιεύθυνση Αστυνομίας Μυκόνου εξάρθρωσε δύο παράλληλα κυκλώματα, κατάσχοντας μεγάλες ποσότητες κοκαΐνης, μεθαμφεταμίνης, MDMA και XTC – Στην Εισαγγελία Πρωτοδικών Σύρου οι συλληφθέντες.

Δύο Ελληνίδες από τη Σαντορίνη “κατέκτησαν” το Walt Disney Concert Hall

Οι νεαρές πιανίστριες εντυπωσίασαν στο Λος Άντζελες, αποσπώντας κορυφαία διάκριση σε διεθνή διαγωνισμό πιάνου και χαρίζοντας στην Ελλάδα μία μοναδική στιγμή πολιτιστικής υπερηφάνειας.

Ελλάδα: Το μυστικό πίσω από τη viral πινακίδα σε ειδυλλιακή παραλία

Μια αστεία μετάφραση που έγινε viral, αλλά και μια σοβαρή υπενθύμιση για το χάος στο παρκάρισμα των παραλιών

Επίδομα ενοικίου 200€ για υπαλλήλους της Περιφέρειας Νοτίου Αιγαίου, στο Περιφερειακό Συμβούλιο η πρόταση

Η Περιφέρεια προτείνει οικονομική ενίσχυση στους υπαλλήλους της για την κάλυψη στεγαστικών αναγκών, λόγω της εκτόξευσης των ενοικίων στα νησιά.

Νάξος: Η Κατάθεση της Τιμίας Ζώνης της Θεοτόκου, ο εορτασμός στον Ιερό Ναό Παντανάσσης Νάξου

Από την Ιερουσαλήμ στην Κωνσταντινούπολη και από εκεί στη Μονή Βατοπεδίου – Η ιστορία, τα θαύματα και ο πανηγυρικός εορτασμός στη Νάξο.

Νομοσχέδιο για τα περιφερειακά κανάλια: Τέλος στο «άναρχο τοπίο», αρχή σε μια νέα εποχή

Με νέο πλαίσιο αδειοδότησης από το ΕΣΡ, η κυβέρνηση φιλοδοξεί να βάλει τάξη στα περιφερειακά κανάλια, να στηρίξει τις τοπικές κοινωνίες και να εγγυηθεί διαφάνεια και ποιότητα.

Τέσσερις προτάσεις Κόνσολα για τη στήριξη των ερασιτεχνικών σωματείων στα νησιά

Ο Βουλευτής Δωδεκανήσου καταθέτει δέσμη μέτρων για μετακινήσεις, χρηματοδότηση, προαθλητικό έλεγχο υγείας και θεσμικές αλλαγές, με στόχο την ενίσχυση του νησιωτικού αθλητισμού.

Η Μονή Τιμίου Σταυρού στο Σαγκρί Νάξου: Από την Ιερή Παράδοση στη Σύγχρονη Πολιτιστική Ταυτότητα

Η ιστορική πορεία ενός πυργόσχημου μοναστηριού από τον 17ο αιώνα έως σήμερα και η σημασία του ως μνημείου μνήμης, πίστης και πολιτισμού.

Έναρξη Εγγραφών για το 7ο Ορεινό Τρέξιμο «Στα Μονοπάτια της Δονούσας»

Tο Σάββατο 11 Οκτωβρίου 2025 η Δονούσα υποδέχεται δρομείς και συνοδούς σε μια γιορτή αθλητισμού και φύσης

Εκτακτο: Τροχαίο στο δρόμο προς το αεροδρόμιο της Νάξου

Αυτοκίνητο κατέληξε σε τάφρο στον δρόμο Χώρας – Αεροδρομίου. Σώα η οδηγός, νέα ερωτήματα για το οδικό δίκτυο της Νάξου.

Ασφυξία στο λιμάνι της Νάξου – Μαζική επιστροφή εκδρομέων και το διαχρονικό ζήτημα των υποδομών

Με χιλιάδες ταξιδιώτες να επιστρέφουν, η Νάξος βρέθηκε ξανά αντιμέτωπη με το αδιαχώρητο στο λιμάνι και την ανάγκη για νέο σύγχρονο λιμενικό έργο.

Ψήφισμα της Τοπικής Οργάνωσης ΝΔ Νάξου και Μικρών Κυκλάδων για τον θάνατο του Ιωάννη Σκάρκου

Η Τοπική Οργάνωση της Νέας Δημοκρατίας αποχαιρετά με συγκίνηση τον πρώην πρόεδρο και ενεργό μέλος της, Ιωάννη Σκάρκο πότε και που θα γίνει η εξόδιος ακολουθία

Ρωγμές στο ελληνικό τουριστικό θαύμα: Η Σαντορίνη χάνει έδαφος, η κλιματική κρίση πιέζει

Μετά τα 21,7 δισ. ευρώ που απέφερε ο τουρισμός το 2024, η Ελλάδα βρίσκεται αντιμέτωπη με υπερφόρτωση υποδομών, λειψυδρία, στεγαστικό χάος και τις συνέπειες της κλιματικής αλλαγής.

Νάξος: Η «Αξιώτισσα» απαντά για το επεισόδιο με τους Βρετανούς τουρίστες – «Έσκισαν το αυτοκόλλητο, δεχόμαστε απειλές»

Ο ιδιοκτήτης της ταβέρνας Γιάννης Βάσιλας δίνει τη δική του εκδοχή: οι τουρίστες αποχώρησαν αφού πρώτα προκάλεσαν, ενώ μετά το δημοσίευμα της Daily Mail η επιχείρηση καταγγέλλει μπαράζ συκοφαντιών και απειλών.

Νάξος: Συλλήψεις για παράνομη θήρα – Θανάτωσαν 5 άγρια ζώα εκτός κυνηγετικής περιόδου

Δύο άτομα, 26 και 59 ετών, συνελήφθησαν για θήρευση χωρίς άδεια και κατοχή παράνομου εξοπλισμού.

Νάξος – Δαμαριώνας: “Γιώργος Μπίλης: Ο καλλιτέχνης που τραγούδησε τη ζωή” (video)

Μια βραδιά μνήμης και αγάπης στον Δαμαριώνα για τον άνθρωπο της παρέας και της μουσικής. (video)

Νάξος: Αγνοείται η «Κανέλλα», έκκληση από τα μέλη του ταξιδιωτικού πρακτορείου Naxos Tours

Η αγαπημένη μασκότ της παραλίας λείπει εδώ και πέντε ημέρες – Πώς μπορείτε να βοηθήσετε.

Άδωνις Γεωργιάδης: «Ντροπή για το επεισόδιο στη Νάξο – Οι Εβραίοι πολίτες είναι ασφαλείς στην Ελλάδα»

Σαφή θέση υπέρ των βρετανών τουριστών πήρε ο υπουργός Υγείας, καταδικάζοντας το περιστατικό αντισημιτισμού και μιλώντας για επιλεκτικές «ευαισθησίες» στην ελληνική κοινωνία.

Νάξος: «Μαμά με καρότσι σε πόλη αφιλόξενη», η κραυγή αγωνίας μιας νέας μητέρας

Το σχόλιο του Στράτου Φουτάκογλου και η ανοιχτή επιστολή μαθήτριας του που φωτίζει την αδιαφορία για πεζούς, μητέρες και ΑμεΑ