Σάββατο, 2 Δεκεμβρίου, 2023
ΑρχικήΔιεθνήΗ διαγραφή έχει …προηγούμενο

Η διαγραφή έχει …προηγούμενο

|

Από την αρχαία Βαβυλώνα ως την Μεγάλη Ύφεση η παγκόσμια οικονομία πήρε την απόφαση για «διαγραφή χρέους» και δικαιώθηκε 

Από την αρχαία Βαβυλώνα μέχρι την Ευρώπη της δεκαετίας του 1930, οι διαγραφές χρέους είναι πολύ συνηθέστερες απ’ ότι θα νόμιζε κάποιος παρακολουθώντας τις συζητήσεις σχετικά με το χρέος της Ελλάδας, όπως σημειώνει σε άρθρο της η εφημερίδα The Telegraph. Μια μικρή χώρα της νότιο-ανατολικής Ευρώπης ανακοίνωσε ένα ευρείας κλίμακας πρόγραμμα διαγραφής χρέους. Όχι, δεν είναι η Ελλάδα, αλλά η Κροατία. Η κροατική κυβέρνηση πρόκειται να μηδενίσει τις υποχρεώσεις περίπου 60.000 από τους φτωχότερους πολίτες της σε μια προσπάθεια να προσφέρει ένα «νέο ξεκίνημα» στους χρεωμένους χαμηλόμισθους και να αρχίσει η οικονομία να κινείται και πάλι.

Ένα μεγάλο μέρος της τρέχουσας συζήτησης μεταξύ των ευρωπαίων παραγωγών πολιτικής φαίνεται να θεωρεί την ελάφρυνση του χρέους ως το απόλυτο ταμπού. Κι όμως, η πρωτοβουλία μιας κυβέρνησης να ακυρώσει τις υποχρεώσεις των πολιτών της, ή η συγχώρεση ενός κυρίαρχου κράτους από τους πιστωτές του δεν είναι τόσο πρωτοφανείς κινήσεις όσο νομίζουμε. Στη σημαντική εργασία τους, ‘This Time is Different: Eight Centuries of Financial Folly’, οι οικονομολόγοι Κάρμεν Ράιναρτ και Κεν Ρογκόφ χαρτογραφούν τη μακρά ιστορία των περιπτώσεων στάσης πληρωμών του δημόσιου χρέους, σημειώνοντας ότι οι αναδιαρθρώσεις και οι διαγραφές έχουν αποτελέσει βασικό συστατικό στοιχείο κάθε μείζονος περιόδου χρηματοπιστωτικής κρίσης.

Με την παραδοχή αυτή κατά νου, ας δούμε μια σύντομη ιστορία του πώς οι πιστωτές και οι οφειλέτες έχουν εμπλακεί στην αποκήρυξη του χρέους από την αυγή της παγκόσμιας ιστορίας μέχρι σήμερα.

 

Μια Ιουδαίο-Χριστιανική παράδοση

Η διαγραφή του χρέους ανάγεται ιστορικά μέχρι και στην Παλαιά Διαθήκη. Στον Εβραϊκό Μωσαϊκό Νόμο, κάθε έβδομο Σαββατικό έτος σήμαινε τη διαγραφή όλων των χρεών, καθώς οι πιστωτές ακύρωναν όλες τις υποχρεώσεις των ομοεθνών Ισραηλιτών τους. Κάθε 49ο έτος (εφτά Σαββατικά έτη) ήταν «Ιωβηλαίο Έτος», κατά το οποίο διακηρυττόταν σε όλη την επικράτεια η απελευθέρωση από κάθε χρέος και υποτέλεια. Σε αντίθεση με τις σύγχρονες αντιλήψεις περί αγωνίας του οφειλέτη αγωνία, όπου η αδυναμία πληρωμής των χρεών θεωρείται ως αποτέλεσμα ασωτίας ή ατυχίας εκ μέρους του δανειολήπτη, οι ιουδαίο-χριστιανικές παραδόσεις στηρίζονταν στην αρχή ότι τόσο οι πιστωτές όσο και οι οφειλέτες είχαν καθήκον έναντι του Θεού. Χαρακτηριστικά, στην Καινή Διαθήκη, η Κυριακή Προσευχή (το Πάτερ Ημών) βάζει τους μαθητές να ζητήσουν απ’ το θεό «καὶ ἄφες ἡμῖν τὰ ὀφειλήματα ἡμῶν, ὡς καὶ ἡμεῖς ἀφήκαμεν τοῖς ὀφειλέταις ἡμῶν». Τα δάνεια ήταν λιγότερο ένας τρόπος για να βγάλει κάποιος λεφτά και περισσότερο ένα μέσο για να βοηθήσει τον συνάνθρωπό του. Δεδομένου ότι όλος ο εγκόσμιος πλούτος και η περιουσία ανήκε τελικά στον Θεό, τα δικαιώματα ενός πιστωτή έναντι ήταν προσωρινά και όχι απόλυτα.

Σπάζοντας πλάκες στη Βαβυλώνα

Μια από τις πιο διάσημες διακηρύξεις της αρετής της διαγραφής χρέους προέρχεται από την αρχαία Βαβυλώνα (το σημερινό Ιράκ). Το 1792 π.Χ., ο βασιλιάς Χαμουραμπί της Βαβυλώνας συγχώρεσε τα χρέη όλων των πολιτών έναντι της κυβέρνησης, υψηλόβαθμων αξιωματούχων, και ευγενών. Ο Κώδικας του Χαμουραμπί, ο οποίος βρίσκεται σήμερα στο μουσείο του Λούβρου στο Παρίσι, προέβλεπε το εξής: «Αν οποιοσδήποτε έχει ένα χρέος για ένα δάνειο, και μια καταιγίδα καταστρέψει τα σιτηρά, ή η συγκομιδή δεν πάει καλά, ή τα σιτηρά δεν αναπτυχθούν εξαιτίας της έλλειψης νερού, τότε κατά το έτος αυτό ο άνθρωπος αυτός δεν χρειάζεται να δώσει στον πιστωτή του σιτηρά, πλένει την πλάκα χρέους του με νερό, και δεν πληρώνει ενοίκιο για το συγκεκριμένο έτος». Τα ιωβηλαία του Χαμουραμπί ήταν μέρος μιας μεγάλης σειράς διαγραφών χρεών που εντοπίζονται στη Μεσοποταμία ήδη από το 2400 π.Χ. Οι ιστορικοί έχουν καταγράψει περίπου τριάντα επεισόδια γενικής διαγραφής χρεών από το 2400 μέχρι το 1400 π.Χ., σημειώνοντας ότι η ατμόσφαιρα τις ημέρες που διαγράφονταν τα χρέη ήταν εορταστική και η περίσταση περιελάμβανε την καταστροφή των πλακών πάνω στις οποίες καταγράφονταν τα χρέη.

Η διάσωση της Ευρώπης από τη Μεγάλη Ύφεση

Η Ευρώπη αναδύθηκε από τη σύγκρουση του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου εν μέσω ύφεσης και πληττόμενη από το χρέος. Μέχρι τα μέσα της δεκαετίας του 1930, πολλές χώρες είχαν ξεκινήσει να εγκαταλείπουν τον χρυσό κανόνα, σε μια προσπάθεια να αναθερμάνουν τις οικονομίες τους χωρίς το βάρος ενός αναχρονιστικού συστήματος συναλλαγματικών ισοτιμιών. Στα πλαίσια αυτής της διαδικασίας, οι περισσότερες από τις κυβερνήσεις της Ευρώπης είδαν ένα σημαντικό μέρος των υποχρεώσεών τους να διαγράφεται μια για πάντα. Κατά τη διάρκεια της περιόδου 1932-1939, ο μέσος όρος διαγραφής του χρέους ανήλθε σε 19% της εθνικής παραγωγής στις προηγμένες οικονομίες, σύμφωνα με τους οικονομολόγους Κάρμεν Ράιναρτ και Κριστόφ Τρέσμπετς. Η διαγραφή χρέους προσέγγισε το 50% και το 40% του ΑΕΠ για τη Γαλλία και την Ελλάδα αντίστοιχα. Η πλήρης αποπληρωμή ήταν σπάνια· η Φινλανδία υπήρξε η μόνη ευρωπαϊκή χώρα που κατάφερε να τηρήσει όλες τις μεταπολεμικές υποχρεώσεις της.

Το μεταπολεμικό οικονομικό θαύμα της Γερμανίας

Μόνο 16% των ερωτηθέντων Γερμανών σήμερα θεωρούν ότι η Ελλάδα θα πρέπει να γίνει αποδέκτης κάποιας μορφή διαγραφής χρέους από την ευρωζώνη. Το παράδοξο της επιμονής του Βερολίνου εναντίον της ελάφρυνσης του χρέους είναι πραγματικά εντυπωσιακό. Μετά το τέλος του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, η Συμφωνία Χρέους του Λονδίνου του 1953 οδήγησε στη διαγραφή όλου του εξωτερικού χρέους της Γερμανίας. Το συνολικό ποσό που διαγράφηκε ανερχόταν σε περίπου 280% του ΑΕΠ της περιόδου 1947-53, σύμφωνα με τον ιστορικό Άλμπρεχτ Ριτσλ. Η ακύρωση, μαζί με την επέκταση του χρονοδιαγράμματος αποπληρωμής του, επέτρεψε στη Γερμανία να επιστρέψει στις χρηματοπιστωτικές αγορές και να γίνει μέρος του ΔΝΤ και της Παγκόσμιας Τράπεζας. Η συμφωνία του Λονδίνου βοήθησε επίσης να ξεκινήσει η ασύλληπτη εξαγωγική επίδοση της χώρας καθώς η Γερμανία ήταν υποχρεωμένη να εξυπηρετεί το χρέος της μέσω χρημάτων που προέκυπταν από το εξωτερικό εμπόριο. Σύμφωνα με τα λόγια της ιστορικού Ούρσουλα Ρόμπεκ-Γιασίνσκι, «το οικονομικό θαύμα της Γερμανίας θα ήταν αδύνατο χωρίς τη συμφωνία για το χρέος».

Προς τα πού θα πορευτεί το βουνό του χρέους της Ελλάδας;

Η νέα κυβέρνηση στην Ελλάδα πιέζει για μια σύνοδο για το χρέος όπως αυτή που έσωσε τη Γερμανία από τη μεταπολεμική άβυσσό της. Με το ελληνικό χρέος να ξεπερνά τα 300 δισεκατομμύρια ευρώ, ο κυβερνητικός συνασπισμός υπό την ηγεσία του ΣΥΡΙΖΑ θέλει τη μόνιμη διαγραφή του σχεδόν στο μισό. Μέχρι στιγμής, η Τρόικα των πιστωτών δεν φαίνεται να έχει διάθεση να αποδεχτεί αυτό το αίτημα. Ό, τι και να συμβεί σ’ αυτό το πιο πρόσφατο παιχνίδι ακροσφαλούς πολιτικής μεταξύ πιστωτών και οφειλετών, η ιστορία δείχνει ότι οι μαζικές διαγραφές χρέους δεν είναι ούτε τόσο σπάνιες ούτε τόσο ένα θέμα-ταμπού όσο ίσως νομίζουμε.

Πηγή: fortunegreece.com


Διαβάστε όλες τις τελευταίες ειδήσεις από τις σελίδες του Naxos Press - τώρα και στο Google News

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ
Τελευταία νέα
Δημοφιλή

Φλωρεντία: Κηρύσσει πόλεμο στις βραχυχρόνιες μισθώσεις

Η Φλωρεντία κηρύσσει πόλεμο στις μισθώσεις τύπου Airbnb - Η εξάπλωσή τους στο κέντρο της πόλης έχει εκτοξεύσει στα ύψη τα ενοίκια

ΕΑΣ Νάξου: Χορός, μουσική, φαγητό με γεύσεις της Γραβιέρας Νάξου ΠΟΠ (video)

Η γιορτή της Γραβιέρας Νάξου Π.Ο.Π. στο «Action Σαββατοκύριακο»! (video)

ΔΕΗ: Τηλεφωνική εξυπηρέτηση ΔΕΗ δωρεάν 24 ώρες το 24ωρο

ΔΕΗ: Τηλεφωνική εξυπηρέτηση επί 24ώρου βάσεως - Δείτε τους τρόπους

Γαλαξίας: Η μαύρη τρύπα στο κέντρο μεταβάλλει τον χωροχρόνο

Εντυπωσιακή ανακάλυψη που ανοίγει νέο κεφάλαιο στην κοσμολογία - Τι σημαίνει αυτή η εξέλιξη;

National League 1: Ντέρμπι απόψε (02/12) με τον ΑΠΑΣ Νάξου Terranaxia να υποδέχεται τον ΟΦΗ (video)

ΑΠΑΣ Νάξου Terranaxia εναντίον ΟΦΗ στο κλειστό Γυμναστήριο "Δημήτρης Περιστεράκης".... Τι ώρα το τζάμπολ

Σύλλογος Φιλωτιτών Νάξου: Κυριακή (03/12) ψηφίζουν για νέο διοικητικό συμβούλιο

Εκλογές στο Σύλλογο Φιλωτιτών Νάξου.. Πότε και που... Ποιοι είναι οι υποψήφιοι

Τι έκανε ο Φίλιππος Φόρτωμας στην Πάρο;

Επίσκεψη του βουλευτή Κυκλάδων Φίλιππου Φόρτωμα στην Τήνο με αφορμή την εορτή του Αγίου Ανδρέα

Γ. Βρούτσης: “Προτεραιότητα της πολιτικής ηγεσίας, η καταπολέμηση της χειραγώγησης αγώνων”

Στα 40 τα Πορίσματα που ολοκλήρωσε η ΕΠΑΘΛΑ εντός του 2023 περί πιθανής χειραγώγησης αγώνων και 9 εκείνα που προχώρησαν για περαιτέρω διερεύνηση - Έρχονται ποινικές διώξεις

SOS: Απομακρύνετε τα παιδιά από τις … ειδήσεις

Ο Αλέκος Αρβανιτάς αναλύει με τον δικό του τρόπο τις ειδήσεις που κυκλοφόρησαν την εβδομάδα που μας πέρασε εντός κι εκτός συνόρων. Γιατί συμφωνεί με τον Μητσοτάκη, τι λέει για τον Αυτιά και τη Δέσποινα

Πανναξιακός ΑΟΚ: Η ιστορική φανέλα του 2015 στα χέρια του Γιάννη Βρούτση

Ο πρόεδρος του Πανναξιακού ΑΟΚ, Βασίλης Φλεριανός πρόσφερε στον Αναπληρωτή Υπουργό Αθλητισμού Γιάννη Βρούτση μία φανέλα... Τι συμβολίζει

Απαγορευτικό: Ανεκτέλεστα τα απογευματινά δρομολόγια Blue Star Naxos και Paros

Λόγω των κακών καιρικών συνθηκών τα απογευματινά δρομολόγια από Πειραιά - Ραφήνα είναι ανεκτέλεστα

Σύλλογος Σκαδιωτών – Μεσωτών Νάξου: Σε εκλογές την 10η Δεκεμβρίου

Ενημέρωση για τα θέματα που αφορούν τα χωριά Σκαδό - Μέση και απόφαση για εκλογές την 10η Δεκεμβρίου

Blue Star 1: Δύο ώρες πάλευε για να δέσει στο λιμάνι της Νάξου

Επί δύο ώρες το Blue Star 1 έδινε ... μάχη για να δέσει δεύτερη φορά στο λιμάνι της Νάξου - Κενό επιβατών θα αναχωρήσει από τη Σαντορίνη για τον Πειραιά των καιρικών συνθηκών

Κρήτη: Ο Σκουλάς τραγουδά για τον αδικοχαμένο Αντώνη (video)

Ο θρυλικός Σκουλάς τραγουδά για τον αδικοχαμένο Αντώνη! “Μια κουκκίδα” [video]

Express Skopelitis: Ανεκτέλεστο το σημερινό (29/11) του δρομολόγιο

Λόγω καιρικών συνθηκών το Express Skopelitis θα μείνει δεμένος στα Κατάπολα (Αμοργός)

Νάξος – 2ο Γυμνάσιο: Ερχεται χορός για καλό σκοπό

Παρασκευή 1η Δεκεμβρίου στις Τρίποδες (κέντρο "Αντώνης") χορός από το 2ο Γυμνάσιο Νάξου

Fast Ferries: Ανεκτέλεστα δρομολόγια του “ΘΕΟΛΟΓΟΣ Π.”

Ανεκτέλεστα δρομολόγια-Τροποποιήσεις δρομολογίων του ΘΕΟΛΟΓΟΣ Π., το χρονικό διάστημα 25/11-26/11, λόγω των δυσμενών καιρικών συνθηκών

Με πρόεδρο τον Γιάννη Στάη, προχωρά ο Σύλλογος Κορωνίδας Νάξου

Νέο Διοικητικό Συμβούλιο Κορωνίδας Νάξου... Ποιοι το αποτελούν

Blue Star 1 και Blue Star Paros με νέα ώρα αναχώρησης αύριο Τετάρτη (29/11)

Τι ώρα θα αναχωρήσουν αύριο Τετάρτη 29 Νοεμβριου τα πλοία Blue Star 1 και Blue Star Paros από τον Πειραιά