Σάββατο, 30 Αυγούστου, 2025
ΑρχικήΑιγαίοΚύκλαδες: Μύκονος και Σύρος είδαν αύξηση τεχνητών επιφανειών κατά 341% και 310%...

Κύκλαδες: Μύκονος και Σύρος είδαν αύξηση τεχνητών επιφανειών κατά 341% και 310% αντίστοιχα (!!!)

|

Η τεράστια μείωση της αγροτικής παραγωγής, τεράστια μείωση των δασικών εκτάσεων και αντίστοιχη αύξηση των δομημένων επιφανειών. Αυτή τη δομική μεταβολή, η οποία έχει συντελεστεί μέσα σε 30 χρόνια στα νησιά του βόρειου και του νότιου Αιγαίου, καταγράφουν οι επιστήμονες. Παράλληλα, τα νησιά βιώνουν μια άνευ προηγουμένου μεγέθυνση του τουρισμού, με αποτέλεσμα σε πολλά από αυτά τίποτα να μην είναι πλέον αυθεντικό, αλλά διαμεσολαβημένο, ως κομμάτι της «εμπειρίας».

Η κατάσταση που έχει διαμορφωθεί στο Αιγαίο ήταν το θέμα της ημερίδας «Νησιά σε κίνδυνο: Σε αναζήτηση του μέτρου», που συνδιοργάνωσαν η Ελληνική Εταιρεία Περιβάλλοντος και Πολιτισμού, το Εθνικό Μουσείο Φυσικής Ιστορίας Γουλανδρή και το Πανεπιστήμιο Αιγαίου. Οι επιστήμονες που συμμετείχαν στην ημερίδα τεκμηρίωσαν τη σταδιακή επικράτηση της μονοκαλλιέργειας του τουρισμού, με παράλληλη υποχώρηση (έως εξαφάνιση σε κάποια νησιά) της αγροτικής παραγωγής και απώλεια της βιοποικιλότητας.

Σύμφωνα με στοιχεία που παρουσίασε ο Κώστας Θεοδώρου, αναπλ. καθηγητής στο τμήμα Περιβάλλοντος του Πανεπιστημίου Αιγαίου, μέσα σε 29 χρόνια (1990-2018) χάθηκαν σε νησιά του Αιγαίου 138.510 στρέμματα δάσους. Σε κάποια νησιά η μεταβολή αυτή είναι τεράστια, τόσο σε ποσοστό όσο και σε έκταση: στη Χίο χάθηκε το 41,1% (6.950 στρέμματα), στη Θάσο το 40,4% (35.440 στρ.), στη Ρόδο το 34,5% (48.320 στρ., χωρίς να συνυπολογίζονται οι μεγάλες πυρκαγιές των τελευταίων ετών), στη Σάμο το 32,5% (40.310 στρ.), στην Κάρπαθο το 32,4% (4.160 στρ.). Αύξηση, και μάλιστα εντυπωσιακή, καταγράφηκε στην Κω (57,9% ή 2.500 στρ.) και στη Σαμοθράκη (118% ή 5.950 στρ.).

Μύκονος και Σύρος κατέχουν το ρεκόρ με αύξηση των τεχνητών επιφανειών κατά 341% και 310% αντίστοιχα, μέσα σε 30 χρόνια, τονίστηκε σε ημερίδα για την κατάσταση στο Αιγαίο.

Την ίδια περίοδο, στο βόρειο και στο νότιο Αιγαίο προστέθηκαν 85.000 στρ. τεχνητών επιφανειών (κτίρια, δρόμοι, τσιμεντωμένες επιφάνειες). Το ρεκόρ κατέχει η Μύκονος, στην οποία η δομημένη επιφάνεια αυξήθηκε μέσα σε 30 χρόνια κατά 341% (από 4,9% σε 21,8% του νησιού) και η Σύρος (αύξηση 310%, από 3,5% σε 14,2%). Πολύ σημαντικά ποσοστά τεχνητών επιφανειών έχουν πλέον η Σαντορίνη (18,1% του νησιού είναι τσιμεντωμένο, αύξηση 51,5% σε σχέση με το 1990), η Πάρος (15,8% του νησιού, αύξηση 68,65%), η Κως με 5,7% (αύξηση 110%), η Ρόδος με 3,1% (αύξηση 73,6%), η Τήνος με 2,7% (+164%), η Σίφνος με 2% (+48,4%) και η Σέριφος με 1,2% (+96,7% σε σχέση με το 1990).

Οσο για την εγκατάλειψη της αγροτικής παραγωγής στα νησιά, αυτή ξεκίνησε ήδη από τη δεκαετία του 1950 και προφανώς δεν είχε ως μόνη αιτία τον τουρισμό. Σύμφωνα με στοιχεία που παρουσίασε ο Θανάσης Κίζος, καθηγητής στο Τμήμα Γεωγραφίας του Πανεπιστημίου Αιγαίου, από το 1961 έως το 2010 η γεωργία και η κτηνοτροφία στα νησιά του βόρειου και του νότιου Αιγαίου υποχώρησαν κατά 39%. Σε κάποια νησιά ουσιαστικά ο πρωτογενής τομέας εγκαταλείφθηκε (λ.χ. Οινούσσες -92,5%, Νίσυρος -92,3%, Κίμωλος -86%). Η αγροτική παραγωγή αυξήθηκε μόνο σε τρία νησιά (Αίγινα, Ρόδος και Φούρνοι). Παράλληλα μειώθηκαν κατά 50% οι καλλιεργούμενες εκτάσεις και ειδικά όσες είχαν ετήσιες καλλιέργειες όπως σιτηρά και ψυχανθή (-74%).

Σε κάποια νησιά αυξήθηκαν οι βοσκότοποι (λ.χ. Ανδρος +202%), σε άλλα μειώθηκαν (Σύρος -70%). «Τις δεκαετίες αυτές έγινε μια διάκριση της γεωργίας από την κτηνοτροφία, η μεταξύ τους συμπληρωματικότητα σταμάτησε. Κάποιοι από τους παράγοντες που διαμόρφωσαν τις μεταβολές ήταν η αύξηση της σημασίας των ερασιτεχνών αγροτών (λ.χ. συνταξιούχοι που επιστρέφουν), η αύξηση των μόνιμων φυτειών και δενδρώνων, οι οποίες δεν απαιτούν τη συνεχή φυσική παρουσία, και βέβαια η τουριστική ανάπτυξη», ανέφερε.

«Στα νησιά οδηγούμαστε σε αυτό που ονομάζεται “disneyfication”. Τίποτα δεν είναι αυθεντικό, όλα είναι διαμεσολαβημένα. Ολοι θέλουν να ζήσουν την εμπειρία των νησιών, το μέρος του θεάματος». Σημείωσε, δε, το φαινόμενο «draw bridge»: «Αγοράζουμε στα νησιά και μετά λέμε “έως εδώ”. Επιδιώκουμε να καθορίζουμε το “καλύτερο” νησί, συχνά με τις καλύτερες προθέσεις. Κανείς όμως δεν θέλει την αγροτική παραγωγή, ίσως μόνο τον αγροτουρισμό ή μικρές φάρμες. Υπάρχει μέλλον για τον πρωτογενή τομέα στα νησιά; Υπάρχουν προϊόντα, επιχειρήσεις δεκτικές σε καινοτομία. Θα δούμε πώς όλα αυτά θα εξελιχθούν σε βάθος χρόνου».

Πολεοδομική πολιτική

Ο πολεοδομικός σχεδιασμός υπόσχεται να αντιμετωπίσει αρκετές από τις συγκρούσεις που έχουν δημιουργηθεί στα νησιά. Ωστόσο, η πίεση του χρόνου είναι μεγάλη: ο δήμαρχος Σερίφου Κώστας Ρεβίνθης ανέφερε ότι η μελέτη για Κύθνο, Σέριφο, Σίφνο, Μήλο και Κίμωλο μόλις ανατέθηκε και θα πρέπει να παρουσιαστεί σε… οκτώ μήνες! Επιπλέον, όπως ανέφερε ο επίτιμος σύμβουλος Επικρατείας Θοδωρής Αραβάνης, δεν θα πρέπει να τρέφουμε αυταπάτες. «Ολα αυτά που ζούμε σήμερα, η υπερδόμηση, οι επεμβάσεις στο τοπίο, όλα αυτά τα έχει επιτρέψει το νομικό μας σύστημα». Ανέφερε ως χαρακτηριστικό παράδειγμα την υπόθεση της εκτός σχεδίου: «Σε καμία σοβαρή έννομη τάξη δεν μπορεί να χτίσει κάποιος οτιδήποτε, οπουδήποτε, με μόνη προϋπόθεση τις διαστάσεις του οικοπέδου ή και κάποιο πρόσωπο σε δρόμο. Στη χώρα μας έχουμε φθάσει στο σημείο η δόμηση να επιτρέπεται, εκτός αν ρητά απαγορεύεται».

Μίλησε, δε, για τον ρόλο της μικροπολιτικής στη χάραξη πολεοδομικής πολιτικής: «Η οριοθέτηση των οικισμών με απόφαση νομάρχη ήταν ένα από τα ελληνικά τεχνάσματα για πελατειακούς λόγους. Το αποτέλεσμα το γνωρίζουμε όλοι: ξεχειλωμένοι οικισμοί, χωρίς δρόμους, πλατείες, χώρους στάθμευσης. Ηταν τότε που κάποιοι κοιμήθηκαν με χωράφια και ξύπνησαν με οικόπεδα», ανέφερε αντιστρέφοντας το (μικρο)πολιτικό επιχείρημα των ημερών.

Με πληροφορίες από τη σελίδα kathimerini.gr 


Διαβάστε όλες τις τελευταίες ειδήσεις από τις σελίδες του Naxos Press - τώρα και στο Google News

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ
Τελευταία νέα
Δημοφιλή

Τα «μικρά» αεροδρόμια μπαίνουν σε νέα εποχή, έτοιμος ο διαγωνισμός για την .. αξιοποίησή τους

Από τη Νάξο και τη Σύρο, μέχρι τη Μήλο και την Κάρπαθο – Τι σημαίνει για τις τοπικές κοινωνίες

Σίφνος: Βαρύ πένθος για τον μικρό Λευτέρη

Ανείπωτη θλίψη στη Σίφνο για τον ξαφνικό χαμό του μικρού Λευτέρη. Το νησί πενθεί σαν μια οικογένεια και αποχαιρετά το παιδί του με αγάπη και δάκρυα.

Γ. Πολυχρονάκος: «Η νησιωτική πολιτική είναι ζήτημα επιβίωσης και όχι επικοινωνιακά πυροτεχνήματα”

Γ. Πολυχρονάκος :”Συμβούλιο Νησιωτικής Πολιτικής: ένα ακόμα παραμύθι της κυβέρνησης”

Ένωσης Δημοτικών ΜΜΕ Ελλάδας: Συνεδρίαση στην Αμοργό, στο τραπέζι η δημιουργία δημοτικού ραδιοφώνου

ο τριήμερο 5–7 Σεπτεμβρίου η «καρδιά» της δημοτικής ραδιοτηλεόρασης θα χτυπήσει στο κυκλαδίτικο νησί – Συζητήσεις για το μέλλον, νέα σχέδια και προτάσεις

Νάξος: Η «Αξιώτισσα» απαντά για το επεισόδιο με τους Βρετανούς τουρίστες – «Έσκισαν το αυτοκόλλητο, δεχόμαστε απειλές»

Ο ιδιοκτήτης της ταβέρνας Γιάννης Βάσιλας δίνει τη δική του εκδοχή: οι τουρίστες αποχώρησαν αφού πρώτα προκάλεσαν, ενώ μετά το δημοσίευμα της Daily Mail η επιχείρηση καταγγέλλει μπαράζ συκοφαντιών και απειλών.

Νάξος: Τακτική συνεδρίαση Δημοτικού Συμβουλίου, στην ατζέντα προϋπολογισμός, ονομασίες οδών, αδέσποτα και ΜΠΕ νέου λιμένα Σχοινούσας

Μεικτή συνεδρίαση στις 3 Σεπτεμβρίου (19:00 ... δια ζώσης & τηλεδιάσκεψη). Ξεχωρίζουν οι αναμορφώσεις προϋπολογισμού, το επιχειρησιακό για τα αδέσποτα και η γνωμοδότηση επί της ΜΠΕ για νέο λιμένα στη Σχοινούσα.

Στην Άνδρο ο Υπουργός Αθλητισμού Γιάννης Βρούτσης για τον Διεθνή Ιστιοπλοϊκό Αγώνα «Ι.Β. Γουλανδρής»

Επίσημη παρουσία στον 58ο Διεθνή Ιστιοπλοϊκό Αγώνα – Συναντήσεις με τοπικούς φορείς και απονομή επάθλων στη Χώρα Άνδρου

Αμοργός: Τον Οκτώβριο η επίσκεψη Μητσοτάκη και το Amorgorama

Το «Αμοργόραμα» και η προστασία του περιβάλλοντος στο επίκεντρο της συνεργασίας Δήμου Αμοργού με την Κυβέρνηση – Τηλεδιάσκεψη με τον Πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη, επίσκεψη του ΥΠΕΝ Σταύρου Παπασταύρου στην Αμοργό.

Κυκλάδες – Α’ ΕΛΜΕ: “Γρίφος” η στέγη για τους νεοδιόριστους εκπαιδευτικούς

Η εύρεση κατοικίας για τους εκπαιδευτικούς παραμένει «γρίφος» λίγο πριν την έναρξη της νέας σχολικής χρονιάς – Επιστολή της Α’ ΕΛΜΕ Κυκλάδων προς τους Δήμους.

Νάξος: Αντιπαράθεση Εβραίων τουριστών με τον ιδιοκτήτη της «Αξιώτισσας», τι αναφέρουν οι δύο πλευρές

Η Daily Mail καταγράφει καταγγελίες για εκδίωξη τουριστών, αλλά και την απάντηση του ιδιοκτήτη που κάνει λόγο για προσβολή και επιθετική συμπεριφορά

Εκτακτο: Τροχαίο στο δρόμο προς το αεροδρόμιο της Νάξου

Αυτοκίνητο κατέληξε σε τάφρο στον δρόμο Χώρας – Αεροδρομίου. Σώα η οδηγός, νέα ερωτήματα για το οδικό δίκτυο της Νάξου.

Νάξος: Συμμορία διαρρηκτών με λεία άνω των 120.000 ευρώ – Συνελήφθη 33χρονος

Αστυνομικοί του Α.Τ. Νάξου και Μικρών Κυκλάδων εξάρθρωσαν κύκλωμα που «χτυπούσε» σπίτια και τουριστικά καταλύματα – Δώδεκα οι εξιχνιασμένες κλοπές.

Ασφυξία στο λιμάνι της Νάξου – Μαζική επιστροφή εκδρομέων και το διαχρονικό ζήτημα των υποδομών

Με χιλιάδες ταξιδιώτες να επιστρέφουν, η Νάξος βρέθηκε ξανά αντιμέτωπη με το αδιαχώρητο στο λιμάνι και την ανάγκη για νέο σύγχρονο λιμενικό έργο.

Ψήφισμα της Τοπικής Οργάνωσης ΝΔ Νάξου και Μικρών Κυκλάδων για τον θάνατο του Ιωάννη Σκάρκου

Η Τοπική Οργάνωση της Νέας Δημοκρατίας αποχαιρετά με συγκίνηση τον πρώην πρόεδρο και ενεργό μέλος της, Ιωάννη Σκάρκο πότε και που θα γίνει η εξόδιος ακολουθία

Ρωγμές στο ελληνικό τουριστικό θαύμα: Η Σαντορίνη χάνει έδαφος, η κλιματική κρίση πιέζει

Μετά τα 21,7 δισ. ευρώ που απέφερε ο τουρισμός το 2024, η Ελλάδα βρίσκεται αντιμέτωπη με υπερφόρτωση υποδομών, λειψυδρία, στεγαστικό χάος και τις συνέπειες της κλιματικής αλλαγής.

Νάξος: Συλλήψεις για παράνομη θήρα – Θανάτωσαν 5 άγρια ζώα εκτός κυνηγετικής περιόδου

Δύο άτομα, 26 και 59 ετών, συνελήφθησαν για θήρευση χωρίς άδεια και κατοχή παράνομου εξοπλισμού.

Νάξος: Νέα προγραμματισμένη διακοπή ρεύματος τη Δευτέρα 25 Αυγούστου

Από τις 05:00 έως τις 07:00 το πρωί – Δεύτερη συνεχόμενη ημέρα με διακοπές ηλεκτροδότησης στο νησί

Νάξος – Δαμαριώνας: “Γιώργος Μπίλης: Ο καλλιτέχνης που τραγούδησε τη ζωή” (video)

Μια βραδιά μνήμης και αγάπης στον Δαμαριώνα για τον άνθρωπο της παρέας και της μουσικής. (video)

Νάξος: Αγνοείται η «Κανέλλα», έκκληση από τα μέλη του ταξιδιωτικού πρακτορείου Naxos Tours

Η αγαπημένη μασκότ της παραλίας λείπει εδώ και πέντε ημέρες – Πώς μπορείτε να βοηθήσετε.

Φιλώτι: Συγκίνηση με κοτσάκια η αναφορά στην εκδήλωση μνήμης για τον Δημήτρη Ημελλο

Η αυλή της Παναγίας γέμισε από λόγια αγάπης και μνήμης – Η μητέρα του αείμνηστου ηθοποιού συγκίνησε με την παρουσία της.