Τρίτη, 20 Μαΐου, 2025
ΑρχικήΠαράξεναΧρυσάφι ελκύει το ηφαίστειο Σαντορίνης

Χρυσάφι ελκύει το ηφαίστειο Σαντορίνης

|

Απίστευτη ανακάλυψη επιστημόνων για το υποθαλάσσιο ηφαίστειο Σαντορίνης (Κολούμπο): Ελκύει χρυσάφι κι άλλα σπάνια μέταλλα στρατηγικής σημασίας και αξίας

Μπορεί ένα ηφαίστειο να αλλάξει τη ζωή μίας περιοχής; Μπορεί προς το χειρότερο όπως στη περίπτωση της Πομπηίας αλλά και προς το …καλύτερο όπως στη περίπτωση της Σαντορίνης. Ναι, σωστά διαβάσατε ως προς το δεύτερο μέρος. Κι αυτό γιατί οι τελευταίες εξελίξεις φέρνουν στο φως της δημοσιότητας στοιχεία που είναι ικανά να αλλάξουν την εικόνα του νησιού των Κυκλάδων προς το καλύτερο… Κι αυτό γιατί Χρυσάφι και σπάνια μέταλλα στρατηγικής σημασίας όπως το αντιμόνιο, σε ποσότητες που προκαλούν έκπληξη, εκλύει το υποθαλάσσιο ηφαίστειο Κολούμπο που βρίσκεται βορειοανατολικά της Σαντορίνης.

Έλληνες επιστήμονες από το Πανεπιστήμιο Αθηνών και το Ελληνικό Κέντρο Θαλάσσιων Ερευνών που ερεύνησαν τον πυθμένα του ηφαιστείου σε βάθος 500 μέτρων κάτω από την επιφάνεια της θάλασσας, διαπίστωσαν πως στο γεωθερμικό πεδίο του Κολούμπο λαμβάνουν χώρα σπάνια φαινόμενα που όμοιά τους δεν έχουν παρατηρηθεί ξανά στον κόσμο.

Τα αποτελέσματα των εργασιών τους που δημοσιεύθηκαν στις 13 Αυγούστου του 2013 στο γνωστού κύρους επιστημονικό περιοδικό «Scientific Reports (Νature Publishing Group)»  – είναι η πρώτη φορά που μια ομάδα κυρίως ελλήνων  επιστημόνων δημοσιεύει ερευνητική εργασία στο «Nature» – υποδεικνύουν ότι βαθιά κάτω από το ηφαίστειο συμβαίνουν «εξαιρετικά αποτελεσματικές βιογεωχημικές διεργασίες απόθεσης μετάλλων», όπως λέει στα «ΝΕΑ» ο επικεφαλής της ερευνητικής ομάδας, καθηγητής Κοιτασματολογίας Στέφανος Κίλιας.

Στον μαγματικό θάλαμο του υποθαλάσσιου ηφαιστείου που εκτείνεται σε βάθος 5 χιλιομέτρων στον φλοιό της Γης, παίρνουν σάρκα και οστά φυσικές διεργασίες που ανήκουν στην αιχμή της σύγχρονης διεπιστημονικής γνώσης και έρευνας όπως η Γεωβιολογία και η Βιογεωχημεία.

Πυθμένας

Χρυσάφι, αντιμόνιο, θάλλιο, άργυρος, αρσενικό, υδράργυρος, ψευδάργυρος αλλά και διοξείδιο του άνθρακα σε ποσότητες που ουδέποτε έχουν καταγραφεί, μαζί με μικροοργανισμούς που συμπεριφέρονται με ασυνήθιστο  τρόπο και φαίνεται να διαδραματίζουν καθοριστικό ρόλο στη δημιουργία των μετάλλων – και όχι μόνο – συνθέτουν την ιδιαίτερη φυσιογνωμία αυτού του ηφαιστείου.

«Το ηφαίστειο μοιάζει με μια χοάνη που το βαθύτερο σημείο του είναι τα 504 μέτρα. Εκεί στον πυθμένα του, που αποτελείται από στερεοποιημένη λάβα, υπάρχουν ρηγματώσεις μέσα από τις οποίες εκλύεται διοξείδιο του άνθρακα σε ποσοστό 99% αλλά και κάποιοι σχηματισμοί, που λέγονται υδροθερμικές καμινάδες και αποτελούνται από μέταλλα όπως το χρυσάφι, το αντιμόνιο, ο άργυρος και το θάλλιο», λέει στα ΝΕΑ η Παρασκευή Νομικού, λέκτορας Γεωλογικής Ωκεανογραφίας. Αυτές οι καμινάδες – αντίστοιχες δεν υπάρχουν στην καλντέρα της Σαντορίνης – μοιάζουν με ψηλόλιγνους καλόγερους ή με βραχώδη υψώματα που είναι διάστικτα από οπές. Βρίσκονται στο βορειοανατολικό τμήμα του πυθμένα του ηφαιστείου και η πιο ψηλή από αυτές φθάνει τα 5 μ. Η φαρδύτερη έχει διάμετρο 1,5 μ.

Ήδη από το 2006 ήταν γνωστή η ύπαρξη των καμινάδων, όχι όμως και τα πετρώματα από τα οποία αποτελούνται. Το 2011 και το 2012 μέλη της ελληνικής ερευνητικής ομάδας, με επικεφαλής την Παρασκευή Νομικού, που συμμετείχαν σε ωκεανογραφική ερευνητική αποστολή με το «E/V Nautilus» του αμερικανικού Πανεπιστημίου Rhode Island, συνέλεξαν με υποβρύχιο ρομπότ δείγματα πετρωμάτων – μεταλλευμάτων από αυτές τις καμινάδες, παγίδευσαν σε δειγματοσυλλέκτες φυσαλίδες από τα αέρια που εκλύονται από τις ρηγματώσεις του πυθμένα και δείγματα θερμού νερού.

Εργασίες

Αυτό που έκανε αρχικά μεγάλη εντύπωση στους ειδικούς ήταν ότι στον πυθμένα του ηφαιστείου, μέχρι και 10 μ. ψηλότερα από αυτόν, δεν υπήρχε ίχνος ζωής. Κανένα μικρό ψάρι, καμία βαθύβια γαρίδα. Μόνο ένα παράξενο πορτοκαλοκόκκινο υλικό, ένα αλλόκοτο μικροβιακό οικοσύστημα ανακατεμένο με άμορφα σιδηροξείδια, απλωνόταν παντού. Το διαπερνούσαν οι φυσαλίδες από τις ρηγματώσεις που αποδείχθηκε ότι εκλύουν μόνο διοξείδιο του άνθρακα μετατρέποντας τον πυθμένα του Κολούμπο σε τοξική λίμνη.

Οι επιστήμονες έφεραν στην επιφάνεια τα δείγματα από τις καμινάδες και άρχισαν την πολύπλοκη ανάλυσή τους με διάφορες τεχνικές και μηχανήματα στο Πανεπιστήμιο Αθηνών και σε ορισμένα εξειδικευμένα εργαστήρια του εξωτερικού, ώστε να προσδιοριστεί η χημική τους σύσταση, να αποκαλυφθούν τα κύρια, δευτερεύοντα στοιχεία και ιχνοστοιχεία που περιείχαν.

Κονιορτοποίησαν μικρά τμήματα από τις καμινάδες και τα αποτελέσματα των αναλύσεων έδειξαν ότι κάτω από το ηφαίστειο βρίσκεται ένα πολυμεταλλικό κοίτασμα εν τη γενέσει του.

«Οι αναλύσεις μας έδειξαν την ύπαρξη χρυσού σε περιεκτικότητα που εντυπωσιάζει. Η ανώτατη τιμή που μετρήσαμε ήταν 32 γραμμάρια στον τόνο και η μέση τιμή 9 – 10 γραμμάρια στον τόνο», λέει ο Στέφανος Κίλιας. «Η μέγιστη περιεκτικότητα του δείγματος σε άργυρο ήταν 1.910 γραμμάρια στον τόνο. Ακόμα πιο εντυπωσιακή ήταν η συγκέντρωση του αντιμονίου, αυτού του στρατηγικής  σημασίας μετάλλου. Το βρήκαμε σε μέγιστη περιεκτικότητα  22.400 γραμμάρια στον τόνο (πάνω από 2,2% κατά βάρος!) Πρόκειται για ποσότητα που ενδεχομένως να μην έχει καταγραφεί ποτέ άλλοτε στη διεθνή επιστημονική βιβλιογραφία».

Προϊστορία

Η ιστορία αρχίζει με σεισμούς και θανάτους. Από το 1649 αλλεπάλληλες σεισμικές δονήσεις τάραζαν τη Σαντορίνη, χωρίς κανείς εκείνη την εποχή να μπορεί να φανταστεί τι συνέβαινε 7 χλμ. βορειοανατολικά του νησιού. Ήταν τα προεόρτια της δημιουργίας ενός μοναδικού ηφαιστείου. Οι σεισμοί «έχτιζαν» σιγά σιγά τον χώρο και στις 14 Σεπτεμβρίου 1650, ένα χρόνο μετά, εκδηλώνεται μεγάλος σεισμός και η θάλασσα αρχίζει να αλλάζει χρώμα. Το νερό γίνεται πράσινο και ένα δολοφονικό αέριο εξαπλώνεται στην περιοχή σκορπώντας θάνατο. Ήταν το διοξείδιο του άνθρακα που προήλθε από το λειωμένο μάγμα στον φλοιό της Γης.  Βρήκε διέξοδο μέσα από τις σχισμές  του πυθμένα με αυτή τη μορφή. Στις 27 Σεπτεμβρίου του ίδιου έτους, λάβα ξεπήδησε από τη θάλασσα και έδωσε στο ηφαίστειο τη μορφή που έχει σήμερα.

Σε αυτή την περιοχή του Κεντρικού Αιγαίου, οι γεωδυναμικές διεργασίες είναι μοναδικές. Η καταβύθιση της αφρικανικής λιθοσφαιρικής πλάκας κάτω από την ευρωπαϊκή στο ύψος της Κρήτης δημιούργησε στην περιοχή της Σαντορίνης δύο μαγματικούς θαλάμους – έναν κάτω από την καλντέρα στη Σαντορίνη και έναν κάτω από το Κολούμπο. Μέσα από το μάγμα εκλύεται το διοξείδιο του άνθρακα και άλλα αέρια όπως η αμμωνία καθώς και τα μέταλλα, όπως π.χ. ο χρυσός και το αντιμόνιο που δημιούργησαν τις καμινάδες.

Η ομάδα

Στην έρευνα που δημοσιεύθηκε στο «Nature» με τον τίτλο: «New insights into hydrothermal vent processes in the unique shallow-submarine arc-volcano, Kolumbo (Santorini), Greece», μετείχαν οι επιστήμονες: Στέφανος Κίλιας, Παρασκευή Νομικού, Δημήτρης Παπανικολάου, Παρασκευή Πολυμενάκου, Θανάσης Γκοντελίτσας, Αριάδνη Αργυράκη, Στίβεν Κάρεϊ, Πλάτωνας Γκαμαλέτσος, Θεόδωρος Μερτζιμέκης, Ελένη Σταθοπούλου, Γιοργκ Γκέντιχερ, Ραλφ Στέινιγκερ, Κωνσταντίνα Μπετζέλου, Ισίδωρος Λιβανός, Χρήστος Χρηστάκης, Κάθριν Κροφ και Μιχάλης Σκούλος.


Διαβάστε όλες τις τελευταίες ειδήσεις από τις σελίδες του Naxos Press - τώρα και στο Google News

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ
Τελευταία νέα
Δημοφιλή

Βατικανό: Ιστορική πρώτη συνάντηση του Οικουμενικού Πατριάρχη Βαρθολομαίου με τον Πάπα Λέοντα ΙΔ’

Ο Πάπας εξέφρασε την πρόθεσή του να επισκεφθεί από κοινού με τον Πατριάρχη τη Νίκαια για την 1700ή επέτειο της Α' Οικουμενικής Συνόδου – Κοινό όραμα για ειρήνη, διάλογο και προστασία του πλανήτη.

Γ. Πολυχρονάκος : ‘’ Χωρίς παιδίατρο από σήμερα η Ίος”

Γιάννης Πολυχρονάκος : ‘’ Χωρίς παιδίατρο από σήμερα η Ίος. Η κραυγή αγωνίας του παιδιάτρου που παραιτήθηκε δεν είναι αρκετή για να ευαισθητοποιήσει το Υπουργείο Υγείας.’’

Κωμιακή Νάξου: Το ξακουστό πανηγύρι του Αγίου Κωνσταντίνου αναβιώνει ξανά!

Την Τετάρτη 21 Μαΐου, οι κάτοικοι της Κωμιακής και φίλοι του χωριού γιορτάζουν με λατρεία, μουσική, μεζέδες και χορό ένα από τα ωραιότερα και πιο παραδοσιακά πανηγύρια της Ορεινής Νάξου.

Στοίχημα – Premier League: Ποντάρουμε στην έκπληξη, ακούει στο όνομα Μπόρνμουθ

Η πρόταση της ημέρας: Μάντσεστερ Σίτι - Μπόρνμουθ: Αξίζει η «έκπληξη» του 4.50!

Η Νάξος πρωταγωνίστρια στο “Φτάσαμε” με τον Ζερόμ Καλούτα (video)

Η εκπομπή του ΕΡΤ+ επισκέπτεται το μεγαλύτερο νησί των Κυκλάδων και μας ταξιδεύει σε γεύσεις, παραδόσεις, τοπία και πρόσωπα της Νάξου, μέσα από τα μάτια και το γιουκαλίλι του Ζερόμ Καλούτα.

Μιχάλης Πολυτάρχου: Πανηγυρίζει άλλη μία άνοδο, σκέφτεται να κλείσει την καριέρα του στη Νάξο

Ο πολύπειρος Ναξιώτης γκαρντ οδήγησε τη Δάφνη Δαφνίου στον τίτλο και την άνοδο στη National League 1 και δηλώνει έτοιμος κάποια στιγμή να επιστρέψει στο νησί που τον ανέθρεψε μπασκετικά

Ένα πολύχρωμο βαν στη Νάξο μας ψιθυρίζει… ζωή!

Μια τυχαία συνάντηση στο πάρκινγκ της Χώρας έγινε αφορμή για βαθύτερο στοχασμό – ένα αυτοκίνητο ζωγραφισμένο με αγάπη, όνειρα και οικολογικά μηνύματα, υπενθυμίζει πως υπάρχει ακόμα ελπίδα στους δρόμους μας.

FNL Best Restaurant Awards 2025: Τα Κυκλαδίτικα αστέρια της γαστρονομίας που ξεχώρισαν φέτος (πίνακας)

Τιμητική Παρουσία των Κυκλάδων στα FNL Best Restaurant Awards 2025 - Τα Κυκλαδίτικα αστέρια της γαστρονομίας που ξεχώρισαν φέτος

Νάξος – “Ο Χάρης”: Για 4η συνεχόμενη χρονιά στα καλύτερα εστιατόρια της Ελλάδας

Στις Εγγαρές της Νάξου, η παράδοση γίνεται γεύση και η γεύση… βραβείο. Το FNL Awards τίμησε ξανά τη μαγειρική ψυχή μιας οικογενειακής ταβέρνας

Πρόταση Ημέρας: Ριγκατόνι με λουκάνικα και σάλτσα ντομάτας

Χαρακτηριστικό πιάτο της κεντρικής Ιταλίας με συκωτάκια κότας (ή άλλα υλικά, όπως γλυκάδια, λουκάνικα, αλλαντικά, τα Rigatoni alla romana είναι το αγαπημένο κυριακάτικο ή γιορτινό φαγητό στα τραπέζια της Ρώμης

Νάξος – Αποχαιρετισμός με αγάπη: Η Ιωάννα Καραμανή – Φραγκίσκου αποχαιρετά τη μητέρα της, Κυριακή Δημητροκάλλη

Η Κυριακή Δημητροκάλλη «έφυγε» σε ηλικία 69 ετών, αφήνοντας πίσω της βαθιά αγάπη, μνήμες και αξιοπρέπεια – Η Εξόδιος Ακολουθία θα τελεστεί τη Δευτέρα στον Ιερό Ναό Αγίου Νικοδήμου

Νάξος: Περιπέτεια για το “SuperRunner Jet” – Απώλεσε άγκυρα και παραμένει αρόδου για ώρες

Το ταχύπλοο παρέμεινε εκτός λιμανιού της Νάξου από τις 7.30 περίπου το απόγευμα – Περιμένει ρυμουλκό για ασφαλή πρόσδεση

Νότιο Αιγαίο: Μήνυμα από το 112 για κίνδυνο εκδήλωσης τσουνάμι

Σεισμός 6 Ρίχτερ στα ανοιχτά της Κάσου - Μήνυμα από το 112 για κίνδυνο εκδήλωσης τσουνάμι

“Ξέφρενη σοροκάδα” σαρώνει την Παροναξία, η ένταση των ανέμων έφτασε τα 117 χιλ την ώρα (!!!)

Ριπές έως 117 km/h σε Πάρο και Νάξο – Πτώση δέντρου στον Άγιο Προκόπιο, ακυρώσεις πτήσεων και δυσκολίες πρόσδεσης πλοίων

Νάξος – Στ. Φουτάκογλου: Μια γιαγιά, μια σφαίρα, μια συγγνώμη, είναι όμως αρκετή;

Η άγρια εκτέλεση της Μαρίας Δημητροκάλλη από τους Γερμανούς στη Νάξο – Μνήμη και καθήκον απέναντι στην Ιστορία

Ο Γρηγόρης Σαμόλης στη Νάξο: Μια αυθεντική μουσική στιγμή στο πανηγύρι του Αγίου Παχωμίου (video)

Ο Κρητικός λυράρης επισκέφθηκε το νησί για ζωντανή εμφάνιση και συμμετείχε στο πανηγύρι του Τσικαλαριού, προσφέροντας συγκίνηση και παραδοσιακή μουσική.

Πάνος Βαλαβάνης: Εφυγε από τη ζωή ο άνθρωπος που κοιμήθηκε δίπλα στη “Βασίλισσα των Απλωμάτων”

Έφυγε από τη ζωή ο διεθνώς αναγνωρισμένος αρχαιολόγος και καθηγητής Πάνος Βαλαβάνης – Στενή η σχέση του με τη Νάξο και τους Δελφούς, πλούσιο το επιστημονικό του αποτύπωμα.

Ιωνικός Ν – Πανναξιακός ΑΟΚ: Τελικός ανόδου κεκλεισμένων των θυρών;

Την Κυριακή 18 Μαΐου ο 5ος και τελευταίος τελικός της National League 2 στη Νίκαια, χωρίς την παρουσία φιλάθλων, μετά από απόφαση της ΔΕΑΒ για άναμμα πυρσού στον 3ο αγώνα.

Ακινητοποίηση του «Super Express» στην Πάρο

Ακινητοποίηση του «Super Express» στην Πάρο λόγω μηχανικής βλάβης – Μεταφέρθηκαν οι επιβάτες

Μιχ. Πολυτάρχου: Γράφει ιστορία, νέο πρωτάθλημα, νέα άνοδος (!!!)

Ο Ναξιώτης αρχηγός οδηγεί τη Δάφνη Δαφνίου στη National League 1 με ηγετική εμφάνιση και 19 πόντους στον τελικό