Τετάρτη, 21 Μαΐου, 2025
ΑρχικήΕλλάδαΜ. Γλέζος και Λ. Σάντας κατεβάζουν (σαν σήμερα 30/05/41) τη ναζιστική σημαία...

Μ. Γλέζος και Λ. Σάντας κατεβάζουν (σαν σήμερα 30/05/41) τη ναζιστική σημαία από την Ακρόπολη

|

Στις 30 Μαΐου 1941, ανακοινώνεται από το ραδιόφωνο ότι η Κρήτη έπεσε στα χέρια των Γερμανών, οι οποίοι είχαν καταλάβει την Ελλάδα από τον Απρίλιο. Μεταξύ των ακροατών είναι και δύο φοιτητές, ο Μανώλης Γλέζος και ο Λάκης Σάντας. Αποφασίζουν να υλοποιήσουν ένα σχέδιο που είχαν από καιρό: να κατεβάσουν τη ναζιστική σημαία που κυμάτιζε στην Ακρόπολη. Οι δύο νέοι είχαν μελετήσει τη Μεγάλη Εγκυκλοπαίδεια στην Εθνική Βιβλιοθήκη και είχαν ανακαλύψει όλες τις σπηλιές του Ιερού Βράχου.

Το βράδυ της 30ής προς την 31η Μαΐου, «οπλισμένοι» με ένα φαναράκι και ένα μαχαίρι, καταφέρνουν να ξεφύγουν από την προσοχή της φρουράς που βρισκόταν στα Προπύλαια της Ακρόπολης και να κατευθυνθούν έρποντας προς τη σπηλιά-βάραθρο στο Πανδρόσειο. Χωρίς να γίνουν αντιληπτοί από τους Γερμανούς, σκαρφάλωσαν στον βράχο από τις σκαλωσιές που είχαν τοποθετήσει οι αρχαιολόγοι και με μεγάλη προσπάθεια κατέβασαν από τον ιστό την τεράστια σημαία με την σβάστικα. Έσκισαν ένα κομμάτι από τον αγκυλωτό σταυρό, το οποίο και πήραν μαζί τους, και πέταξαν τη σκισμένη σημαία στο σπήλαιο.

Την επόμενη μέρα, η γερμανική φρουρά συνειδητοποίησε έκπληκτη ότι έλειπε η σημαία από τον Ιερό Βράχο, την οποία αντικατέστησαν μόλις στις 11 το πρωί. Την ίδια ώρα, οι αθηναϊκές εφημερίδες που τελούσαν υπό καθεστώς γερμανικής λογοκρισίας, δημοσίευαν τις καταδικαστικές δηλώσεις των γερμανικών αρχών κατοχής και της κυβέρνησης Τσολάκογλου.

Τι είπαν οι πρωταγωνιστές 

«Η πιο έντονη ανάμνηση της ζωής μου, είναι η μάνα μου. Με ρωτάνε διαρκώς για τη σημαία. Εγώ όμως, ακόμα κι από την ιστορία της σημαίας, θυμάμαι τη μάνα μου. Όταν γυρίζαμε εκείνη την ημέρα στα σπίτια μας, η ώρα ήταν περασμένη, μετά τα μεσάνυχτα. Πάω στο σπίτι και βλέπω τη μάνα μου ένα κουβάρι στα σκαλοπάτια απ’ έξω. Με περίμενε. Την πλησιάζω και της λέω, “Μάνα!”. Σηκώνεται απότομα, με πιάνει από τον λαιμό, με πάει στην κουζίνα για να μην ακούσουν οι άλλοι και ξυπνήσουν και μου λέει, “Πού ήσουν;”. Τότε εγώ ανοίγω το σακάκι και της δείχνω το κομμάτι της σβάστικας που είχαμε κόψει. Με αγκαλιάζει, με φιλάει και μου λέει, “Πήγαινε κοιμήσου”.

glezos-santas.jpg

Την άλλη μέρα το πρωί, ακούω τον εξής διάλογο: Ο πατριός μου τη ρωτάει, “Πού ήταν χθες το βράδυ ο μεγάλος σου γιος;”. Του απαντάει, “Ανέβα στην ταράτσα και κοίταξε στην Ακρόπολη”. Ποτέ μου δεν τη ρώτησα πώς το κατάλαβε. Θα το θεωρούσα προσβολή στη νοημοσύνη της. Αλλά για μένα αυτό ήταν το πιο συγκινητικό συμβάν στην ιστορία μου. Η μάνα μου» είχε πει ο Μανώλης Γλέζος σε παλαιότερη συνέντευξή του και πρόσθετε: «Πώς κατεβάσαμε τη σημαία; Έγινε ένα σκαρφάλωμα, αλλά δεν μπορέσαμε να την κατεβάσουμε αρχικά. Κρεμαστήκαμε μαζί με τον Λάκη, αλλά υπήρχαν τρία συρματόσχοινα που έπρεπε να κόψουμε. Τα λύσαμε. Και τότε την ταρακουνήσαμε και μετά από λίγο, έπεσε πάνω μας. Μας κουκούλωσε. Η ώρα κόντευε μία το πρωί. Κόψαμε από ένα κομμάτι ο καθένας μας και το υπόλοιπο το ρίξαμε στο σπήλαιο της Αγραύλου όπως ήταν ως τότε γνωστό. Σήμερα οι αρχαιολόγοι το χαρακτηρίζουν ως Μυκηναϊκή Κρήνη».

Από την πλευρά του ο Λάκης Σάντας είχε πει: «Φτάσαμε στα σπίτια μας, καθησυχάσαμε τους δικούς μας που μας περίμεναν γεμάτοι αγωνία μη ξέροντας πού είμαστε. Όλη τη νύχτα δεν κοιμήθηκα. Και το πρωί ήρθε ο Μανώλης και ανεβήκαμε στην ταράτσα του σπιτιού μου και κοιτούσαμε την Ακρόπολη. Μέχρι τις 11 π.μ. της 31ης δεν υπήρχε σημαία στην Ακρόπολη, όπως έλεγαν τώρα τελευταία μετά την απελευθέρωση οι Έλληνες φύλακες της Ακροπόλεως. Η γερμανική φρουρά, η οποία απετελείτο από 20 περίπου άνδρες τα είχε χάσει. Πανικός στο γερμανικό στρατηγείο. Οι κούρσες πήγαιναν κι έρχονταν. Τι έγινε η πολεμική τους σημαία; Ποιος τόλμησε να την πειράξει; Κατά τις 11 η ώρα πήγαν και βάλαν μιαν άλλη στη θέση της πιο μικρή».

Πως είχε δει την “είδηση” η Καθημερινή

Μεταξύ αυτών και η επίσης τελούσα υπό γερμανική λογοκρισία «Καθημερινή», η οποία δημοσίευε τις δηλώσεις του πρωθυπουργού: «Παρετήρησα μετά μεγάλης λύπης ότι αι επανειλημμέναι εκκλήσεις μου και λοιπαί συστάσεις προς τον ελληνικόν λαόν όπως χαλιναγωγηθούν αι ανόητοι εκδηλώσεις μερικών ατόμων, παν άλλο ή το ελληνικόν συμφέρον εξυπηρετούντων, δεν έσχον προσδοκώμενον αποτέλεσμα. […] Είναι λυπηρόν ότι ο αντίκτυπος των ανοήτων –άτινα, είμαι βέβαιος, δεν ερμηνεύουν την γνώμην της ολότητος του ελληνικού λαού, ούτε την θέλησιν των γενναίων πολεμιστών, εις την έντιμον τάξιν των οποίων ασφαλώς τα άτομα ταύτα δεν ανήκουν– επιπίπτει επί των ώμων του εχεφρονούντος και νομοταγούς ελληνικού λαού».

Επίσης, η κυβέρνηση Τσολάκογλου προέβη στην απόλυση του αρχηγού της Αστυνομίας Πόλεων και την αποστράτευση του αρχηγού της Χωροφυλακής και «εις την εκ του σώματος συντάξεως των διοικητών των αστυνομικών τμημάτων των περιφερειών Ακροπόλεως και “Αθηναϊκής Λέσχης”, ως και των αξιωματικών της υπηρεσίας ένθα εσημειώθησαν τα τελευταία γεγονότα, ως και των αξιωματικών της υπηρεσίας, αρχιφύλακος και αστυφυλάκων, οι οποίοι εξετέλουν υπηρεσίαν κατά την ώραν των επεισοδίων». Οι άνδρες της γερμανικής φρουράς που υπηρετούσαν εκείνο το βράδυ, εκτελέστηκαν και ξεκίνησε μια διαδικασία σκληρών ανακρίσεων.

Η υπό λογοκρισία «Καθημερινή», δημοσίευε την ανακοίνωση του γερμανικού φρουραρχείου: «Βάσει των κάτωθι γεγονότων και εξακριβώσεων προσδιορίζεται η αστυνομική ώρα εν Αθήναις και Πειραιεί μετ’ αμέσου ισχύος, η 22α: Κατά την νύκτα της 30ης προς την 31ην Μαΐου υπεξηρέθη η επί της Ακροπόλεως κυματίζουσα γερμανική πολεμική σημαία παρ’ αγνώστων δραστών. Διενεργούνται αυστηραί ανακρίσεις. Οι ένοχοι και συνεργοί αυτών θα τιμωρηθώσι διά της ποινής του θανάτου».

Οι Γερμανοί, πάντως, δεν κατάφεραν ποτέ να διαλευκάνουν την υπόθεση, καταδίκασαν όμως τους ενόχους ερήμην σε θάνατο. Ο Μανώλης Γλέζος και ο Λάκης Σάντας συνελήφθησαν κατά τη διάρκεια της Κατοχής για την αντιστασιακή τους δράση, χωρίς να αποκαλύπτεται ποτέ ότι εκείνοι ήταν πίσω από την πρώτη πράξη αντίστασης στην κατεχόμενη Ελλάδα. Μόνο την 25η Μαρτίου 1945 θα γινόταν γνωστό ποιοι κατέβασαν τη ναζιστική σημαία, από ένα δημοσίευμα του «Ριζοσπάστη».

Επιμέλεια στήλης: Μυρτώ Κατσίγερα, Βασίλης Μηνακάκης, Αντιγόνη-Δέσποινα Ποιμενίδου, Θανάσης Συροπλάκης


Διαβάστε όλες τις τελευταίες ειδήσεις από τις σελίδες του Naxos Press - τώρα και στο Google News

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ
Τελευταία νέα
Δημοφιλή

“ΟΧΙ” από τον Δήμο Ιητών στο Σχέδιο Στρατηγικής Επένδυσης Κουμπάρα – Διακοφτό – Φάρος

Το Δημοτικό Συμβούλιο Ιητών γνωμοδοτεί αρνητικά επί της ΣΜΠΕ της επένδυσης ΕΣΧΑΣΕ, ζητώντας πληρέστερα δεδομένα και εγγυήσεις για τη φέρουσα ικανότητα και την προστασία του τοπίου της Ίου

Πανναξιακός ΑΟΚ: Με συγκίνηση και περηφάνια ολοκληρώθηκε η σεζόν, το δείπνο αποχαιρετισμού (video)

Με ένα θερμό δείπνο από την πρόεδρο Ευδοκία Κατσάνη, η ανδρική ομάδα του Πανναξιακού ΑΟΚ αποχαιρέτησε τη σεζόν 2023-2024, κλείνοντας μια ιστορική χρονιά που τη βρήκε δευτεραθλήτρια και πρωταγωνίστρια στις καρδιές των φιλάθλων.

Ακτοπλοϊκά εισιτήρια: Πόσο θα κοστίσει φέτος ένα ταξίδι στις Κυκλάδες για μια τετραμελή οικογένεια;

Οι ακτοπλοϊκές εταιρείες μειώνουν τις τιμές ενόψει καλοκαιριού – Παραμένει υψηλό το κόστος για οικογένειες και παρέες παρά τις προσφορές

Παγκόσμιο Πρωτάθλημα Ελεύθερης Κατάδυσης σε Πισίνα: Πρεμιέρα με δύο χάλκινα μετάλλια για την Ελλάδα

Με δύο παγκόσμια ρεκόρ και ελληνικό χρώμα στο βάθρο, η πρεμιέρα του 15ου Παγκόσμιου Πρωταθλήματος Ελεύθερης Κατάδυσης Πισίνας στο ΟΑΚΑ

ΔΕΔΔΗΕ – Νάξος: Πεντάωρη διακοπή ρεύματος αύριο (22/05) στην Κωμιακή

Πολύωρη διακοπή ηλεκτρικού ρεύματος αύριο Πέμπτη (22/05) στην Κωμιακή. Ποιος ο λόγος;

«Πνίγονται» από τουρίστες: Στη Ζάκυνθο η μεγαλύτερη τουριστική πίεση στην Ευρώπη

Σύμφωνα με την έρευνα του βρετανικού οργανισμού «Which?», η Ζάκυνθος έχει αναλογία 150 τουριστών για κάθε κάτοικο – Η Αθήνα στη δεύτερη θέση με τη μεγαλύτερη τουριστική πυκνότητα στην Ευρώπη

ΔΕΔΔΗΕ: Διακοπή ρεύματος το Σάββατο 24 Μαΐου σε περιοχές της Χώρας Νάξου

Απαραίτητες τεχνικές εργασίες του ΔΕΔΔΗΕ θα προκαλέσουν διακοπή ρεύματος το πρωί του Σαββάτου – Αναλυτικά οι περιοχές

Στη Ρίγα η ελληνική αποστολή για το Eurobasket 2029, “παρών” και ο Γιάννης Βρούτσης

Η Ελλάδα διεκδικεί τη διοργάνωση με ισχυρή πολιτική και αθλητική εκπροσώπηση – Κρίσιμη η απόφαση της FIBA στις 22 Μαΐου

Ο Νικόλας Πιτταράς και τα “κορίτσια” του: Μια τυροκομική ιστορία από το Κουρουνοχώρι που μυρίζει Νάξο

Από τη στάνη στο πιάτο: Ο Νικόλας Πιτταράς φτιάχνει τυριά με την ψυχή του, σέβεται τη γη, τιμά τα ζώα του και αποτυπώνει στα προϊόντα του το γνήσιο ναξιώτικο γευστικό αποτύπωμα

Ιος: Στην κορυφή των κορυφαίων παραλιών της Ευρώπης για το καλοκαίρι 2025

Διεθνής διάκριση για την Ίο από το γερμανικό blog Zauberhaft Reisen – Στην 1η θέση της λίστας με τους 10 καλύτερους παραθαλάσσιους προορισμούς της Ευρώπης

Νάξος – Αποχαιρετισμός με αγάπη: Η Ιωάννα Καραμανή – Φραγκίσκου αποχαιρετά τη μητέρα της, Κυριακή Δημητροκάλλη

Η Κυριακή Δημητροκάλλη «έφυγε» σε ηλικία 69 ετών, αφήνοντας πίσω της βαθιά αγάπη, μνήμες και αξιοπρέπεια – Η Εξόδιος Ακολουθία θα τελεστεί τη Δευτέρα στον Ιερό Ναό Αγίου Νικοδήμου

Νάξος: Περιπέτεια για το “SuperRunner Jet” – Απώλεσε άγκυρα και παραμένει αρόδου για ώρες

Το ταχύπλοο παρέμεινε εκτός λιμανιού της Νάξου από τις 7.30 περίπου το απόγευμα – Περιμένει ρυμουλκό για ασφαλή πρόσδεση

Νάξος – “Ο Χάρης”: Για 4η συνεχόμενη χρονιά στα καλύτερα εστιατόρια της Ελλάδας

Στις Εγγαρές της Νάξου, η παράδοση γίνεται γεύση και η γεύση… βραβείο. Το FNL Awards τίμησε ξανά τη μαγειρική ψυχή μιας οικογενειακής ταβέρνας

Νάξος – Στ. Φουτάκογλου: Μια γιαγιά, μια σφαίρα, μια συγγνώμη, είναι όμως αρκετή;

Η άγρια εκτέλεση της Μαρίας Δημητροκάλλη από τους Γερμανούς στη Νάξο – Μνήμη και καθήκον απέναντι στην Ιστορία

“Ξέφρενη σοροκάδα” σαρώνει την Παροναξία, η ένταση των ανέμων έφτασε τα 117 χιλ την ώρα (!!!)

Ριπές έως 117 km/h σε Πάρο και Νάξο – Πτώση δέντρου στον Άγιο Προκόπιο, ακυρώσεις πτήσεων και δυσκολίες πρόσδεσης πλοίων

Ο Γρηγόρης Σαμόλης στη Νάξο: Μια αυθεντική μουσική στιγμή στο πανηγύρι του Αγίου Παχωμίου (video)

Ο Κρητικός λυράρης επισκέφθηκε το νησί για ζωντανή εμφάνιση και συμμετείχε στο πανηγύρι του Τσικαλαριού, προσφέροντας συγκίνηση και παραδοσιακή μουσική.

Ακινητοποίηση του «Super Express» στην Πάρο

Ακινητοποίηση του «Super Express» στην Πάρο λόγω μηχανικής βλάβης – Μεταφέρθηκαν οι επιβάτες

Μιχ. Πολυτάρχου: Γράφει ιστορία, νέο πρωτάθλημα, νέα άνοδος (!!!)

Ο Ναξιώτης αρχηγός οδηγεί τη Δάφνη Δαφνίου στη National League 1 με ηγετική εμφάνιση και 19 πόντους στον τελικό

Νάξος – Δ. Λιανός: “Προτεραιότητα η έξυπνη διαχείριση του νερού, ξεκινούν εργασίες στο φράγμα Τσικαλαριού” (video)

Ο Δήμαρχος Νάξου και Μικρών Κυκλάδων Δημήτρης Λιανός ανακοινώνει την επαναλειτουργία υλοποίησης του τρίτου φράγματος στο νησί και υπογραμμίζει την ανάγκη βιώσιμων λύσεων για το νερό στον νησιωτικό χώρο (video)

Κυκλάδες και “Γαλάζιες Σημαίες 2025”: 28 βραβευμένες παραλίες, απούσα η Νάξος (πίνακας)

Η Ελλάδα διατηρεί τη 2η θέση παγκοσμίως, οι Κυκλάδες βραβεύονται με 28 παραλίες, αλλά η Νάξος παραμένει εκτός λίστας παρά την ομορφιά και την καθαρότητα των ακτών της