Σάββατο, 12 Απριλίου, 2025
ΑρχικήΠολιτισμός"Πομπηία του Αιγαίου" ένα μνημείο που αξίζει να το γνωρίσουμε

“Πομπηία του Αιγαίου” ένα μνημείο που αξίζει να το γνωρίσουμε

|

«Η Πομπηία του Αιγαίου» στη Σαντορίνη – Στο Ακρωτήρι η θαμμένη πολιτεία – H ιστορία ενός μυστικού αρχαίου πολιτισμού.

Δεν είναι διαφημισμένο αρχαιολογικό τοπόσημο, όπως η Κνωσός,  οι Δελφοί, οι Μυκήνες ή η Αρχαία Ολύμπια όμως σε αυτήν τη θαμμένη πολιτεία μπορείς ακόμα να αισθανθείς τη ζωή των ανθρώπων του πρώτου πολιτισμού της Ευρώπης. Ακόμα και να τους δεις, στις μοναδικές του τοιχογραφίες. Από μακριά δεν είναι εμφανές. Καμιά επιβλητική ακρόπολη ή ναός παρά μόνο ένα στέγαστρο δεκάδων στρεμμάτων.

Της Ελένης Μπλάντα (εκπαιδευτικός) 

Εξαιρετικά όμορφο και λιτό μουσείο εσωτερικά και εξωτερικά που δημιουργήθηκε στο χώρο των θαυμαστών ανασκαφών, οι οποίες έφεραν στο φως τον προϊστορικό οικισμό. Καταπληκτικός εσωτερικός χώρος, γεμάτος ενέργεια, τέλεια διαμορφωμένος και χάρη στο βιοκλιματικό στέγαστρο κατασκευασμένο από ξύλο, δημιουργεί μια ατμόσφαιρα ιδανική τόσο για τα ευρήματα όσο και για τον επισκέπτη.

Η κατασκευή είναι εντυπωσιακή γιατί μπορείς και βλέπεις τον οικισμό πως ήταν από ψηλά. Φανταστείτε μία τεράστιας έκτασης πολιτεία να απλώνεται μπροστά στα πόδια σας. Είναι ότι απέμεινε από την προϊστορική πόλη του νησιού που καταστράφηκε από την έκρηξη του ηφαιστείου. Ταυτόχρονα σου δίνεται η δυνατότητα να περιηγηθείς στις ειδικά διαμορφωμένες  διαδρομές – λιθόστρωτα μονοπάτια του καλοσχεδιασμένου προϊστορικού οικισμού καθώς και σε μία τριγωνική πλατεία. Εντυπωσιακά τριώροφα  κτίσματα με εξαιρετικές τοιχογραφίες, ψηφιδωτά που σε μεταφέρουν στο πλούσιο παρελθόν του νησιού όταν εκείνη την εποχή στην υπόλοιπη Ευρώπη κατασκεύαζαν καλύβες. Μπορείς να δεις τις πόρτες, τα παράθυρα, τα θεμέλια κάποιων σπιτιών, την αποθήκη, το αποχετευτικό σύστημα και το σύστημα υδροδότησης. Ίσως εδώ να βρίσκετε και η μυθική Ατλαντίδα.  Μοναδικό!!! Ο χρόνος πραγματικά έχει παγώσει. Ο επισκέπτης νιώθει δέος και ανατριχίλα αντικρίζοντας τα αρχαία ευρήματα, που άντεξαν τόσες χιλιετίες και τόσες καταστροφές από τις ηφαιστειακές εκρήξεις και τον βοηθάει να ταξιδέψει με το μυαλό του χιλιάδες χρόνια πριν μέσα στην καθημερινότητα των προϊστορικών κατοίκων του νησιού.  Μπορείς ακόμα να αισθανθείς τη ζωή των ανθρώπων του πρώτου πολιτισμού της Ευρώπης.

   Ο Προϊστορικός οικισμός στο Ακρωτήρι αποκαλύφθηκε από την αρχαιολογική σκαπάνη του Σπύρου Μαρινάτου το 1967. Πρόκειται για ένα ανασκαφικό εγχείρημα εν εξελίξει και υπολογίζεται πως μόνο το 26% της έκτασης του οικισμού έχει ανασκαφεί μέχρι τα θεμέλια. Θεωρείται  ένας από τους πιο σημαντικούς αρχαιολογικούς χώρους στο Αιγαίο και βρίσκεται στο νοτιοδυτικό άκρο του νησιού 15 χλμ. από τα Φηρά. Τον προϊστορικό οικισμό του Ακρωτηρίου τον κατέστρεψε ο σεισμός που προηγήθηκε λίγα 24ωρα της έκρηξης του ηφαιστείου του νησιού, περίπου το 1615 π.Χ. Το μίγμα ηφαιστειακής τέφρας και θηραϊκής γης σκέπασε τα ερείπια μιας ευημερούσας και προηγμένης κοινότητας ανθρώπων που για περισσότερα από 3.500 χρόνια η φωτιά πάγωσε τον χρόνο.

Οι πρώτες εγκαταστάσεις στο Ακρωτήρι χρονολογούνται από την Ύστερη Νεολιθική Εποχή τουλάχιστον από την 4η χιλιετία π.Χ..  Ο Οικισμός υπήρξε κατά την Πρώιμη Εποχή του Χαλκού την 3η χιλιετία π.Χ.. Στη Μέση και Πρώιμη Ύστερη Εποχή του Χαλκού (20ος-17ος αιώνας π.Χ. ο οικισμός επεκτάθηκε και αναδείχθηκε σε ένα από τα σημαντικότερα αστικά κέντρα του Αιγαίου. Η ανάπτυξή του αποδεικνύεται από τη μεγάλη έκταση των περίπου 200 στρεμμάτων που καταλάμβανε, την  εξαιρετική πολεοδομική του οργάνωση, το αποχετευτικό δίκτυο και τα περίτεχνα, πολυώροφα κτίρια που είχαν εκπληκτικό τοιχογραφικό διάκοσμο, πλούσια επίπλωση και οικοσκευή. Εισαγόμενα προϊόντα που βρέθηκαν μέσα στα κτίρια δείχνουν πόσο καλοί ήταν οι κάτοικοι του Ακρωτηρίου στις δημόσιες σχέσεις. Διατηρούσαν ισχυρούς δεσμούς με τη Μινωική Κρήτη και εμπορικές σχέσεις με την Ηπειρωτική Ελλάδα, τα Δωδεκάνησα, την Κύπρο, τη Συρία και την Αίγυπτο. Η ζωή στην πόλη τελείωσε απότομα το τελευταίο τέταρτο του 17ου π.Χ. αιώνα, όταν οι κάτοικοι την εγκατέλειψαν λόγω ισχυρών προσεισμών. Ακολούθησε η έκρηξη του ηφαιστείου και τα ηφαιστειακά υλικά που κάλυψαν την πόλη και ολόκληρο το νησί προστάτευσαν ως σήμερα τα κτίρια και το περιεχόμενό τους. Στοιχεία για την κατοίκηση του Ακρωτηρίου και άλλων θέσεων κατά την προϊστορική εποχή, άρχισαν να έρχονται στο φως από το δεύτερο μισό του 19ου αιώνα. Οι συστηματικές ανασκαφές άρχισαν το 1967 από τον καθηγητή κ. Σπύρο Μαρινάτο. Μετά το θάνατό του το 1974, τη διεύθυνση ανέλαβε ο κ. Χρίστος Ντούμας βοηθός του κ. Μαρινάτου, ομότιμος καθηγητής προϊστορικής αρχαιολογίας στο Πανεπιστήμιο Αθηνών.

Ο οικισμός ατείχιστος γεγονός που φανερώνει πως οι κάτοικοι του ζούσαν εν ειρήνη. Κτίρια ιδιωτικά και δημόσια, φτιαγμένα από πελεκητές πέτρες, που για αυτό ο κ. Μαρινάτος τα ονόμασε «ξεστές», «Ξεστή 1», «Ξεστή 2» κ.ο.κ.. Σπίτια με πάνω όροφο και παράθυρα, διακοσμημένα με εξαιρετικές τοιχογραφίες, λιθόστρωτοι δρόμοι, δέντρα και ανοικτοί, δημόσιοι χώροι σαν πλατείες. Τα ευρήματα των αγωγών κάτω από το λιθόστρωτο μαρτυρούν κι ένα πολύ καλά αναπτυγμένο αποχετευτικό σύστημα. Ο χώρος που έχει ανασκαφεί πιθανολογείται ότι ήταν το κέντρο του οικισμού, με δημόσιο κτίριο και τα σπίτια της ανώτερης τάξης. Ωστόσο η πόλη θα πρέπει να είχε και πιο λαϊκές συνοικίες όπου ζούσαν οι μεταλλουργοί, οι τσαγκάρηδες, οι αγγειοπλάστες. Οι τοιχογραφίες μας δίνουν πληροφορίες για την ζωή τους, τα σκεύη, τα υφάσματα και τα αγροτικά προϊόντα, όπως λάδι και κρασί. Στην τελική περίοδο του οικισμού δεν έχουμε τόσο αγρότες, όσο μια κοινότητα εμπόρων. Σε κάθε σπίτι υπήρχε και κάποιο εργαστήριο. Το νησί εξαρτιόνταν οικονομικά από τη Μινωική Κρήτη καθώς εξήγαγε εκεί πέτρες και ορυκτά, ενώ εμπορικές επαφές είχε και με την Κύπρο, την Αίγυπτο και άλλες περιοχές της ανατολικής Μεσογείου, όπως μαρτυρούν τα αρχαιολογικά ευρήματα. Έχουν βρεθεί αιγυπτιακά είδη στον οικισμό, αλλά και αναφορές σε αιγυπτιακές πηγές για «νησιώτες στη μέση της θάλασσας», που μάλλον σε αυτούς αναφέρονται. Ο ρόλος της γυναίκας είναι ιδιαίτερα τονισμένος. Τα δύο φύλα φαίνονται τελικά ίσα αλλά με διακριτούς ρόλους. Οι γυναίκες στο σπίτι μεγάλωναν το παιδιά, ενώ οι άντρες ταξίδευαν και εμπορεύονταν. 

Μεταξύ του σεισμού και της έκρηξης του ηφαιστείου μεσολάβησε ένα μικρό χρονικό διάστημα, μάλλον λίγων ημερών. Φαίνεται από ενδείξεις σε σημεία του αρχαιολογικού χώρου ότι οι άνθρωποι μετά στον σεισμό επέστρεψαν έβγαλαν αντικείμενα από τα σπίτια τους για να τα μεταφέρουν αλλά έγινε η έκρηξη και τα άφησαν εκεί. Υπήρξε μια αναπτυγμένη, καταναλωτική κοινωνία. Η θρησκεία τους μας είναι άγνωστη αλλά αν κρίνουμε από τις ζωγραφικές παραστάσεις των τοιχογραφιών ήταν μάλλον ανθρωποκεντρική. Τι απέγιναν οι κάτοικοι της άγνωστης αυτής πόλης; Όταν το ηφαίστειο εξερράγη φυσούσαν δυτικοί άνεμοι που μετέφεραν τη στάχτη και τα αέρια των αναθυμιάσεων προς τα ανατολικά. Λογικά, με την πρώτη έκρηξη τα συνεργεία και οι ομάδες των ανθρώπων που είχαν ήδη αρχίσει να επισκευάζουν τα σπίτια από τον σεισμό, εκκένωσαν πάλι την πόλη και ενώθηκαν με τον κύριο όγκο του πληθυσμού που θα είχε κατασκηνώσει κάπου κοντά. Το νησί ποτέ δεν εκκενώθηκε και αν κάποιοι το αποτόλμησαν σίγουρα πνίγηκαν στην άγρια θαλασσοταραχή. Οι άνθρωποι πρέπει να μετακινήθηκαν απλώς προς τα δυτικά για να αποφύγουν τις στάχτες και τις αναθυμιάσεις. Ίσως κάποια στιγμή βρεθούν θαμμένοι σε κάποια δυτική περιοχή του νησιού, κάτω από το ίδιο αμάλγαμα τέφρας και γης. Η τέφρα κάλυψε τα ερείπια του οικισμού διατηρώντας ζωντανές τις εικόνες ενός πολιτισμού που καταστράφηκε από την ηφαιστειακή έκρηξη. Η εξαιρετική τους διατήρηση εντυπωσιάζει σήμερα.

 Το μουσείο Προϊστορικής Θήρας στα Φηρά μπορεί να θεωρηθεί η προέκταση του Ακρωτηρίου καθώς  φιλοξενεί ευρήματα που προέρχονται από τις ανασκαφές.  Τοιχογραφικά σύνολα και αποσπάσματα άλλων  που βρέθηκαν σε ιδιωτικά και δημόσια κτίρια της πόλης του Ακρωτηρίου όπως η τοιχογραφία Γυναικών και Παπύρων, η τοιχογραφία της Άνοιξης με τα ερωτοτροπούντα χελιδόνια, η τοιχογραφία των Πιθήκων, οι Σεβίζοντες πίθηκοι, το Πτηνό, ο Ψαράς. Το χρυσό ειδώλιο αιγάγρου.  Τα κοσμήματα που βρέθηκαν στο Ακρωτήρι είναι λιγοστά, προφανώς γιατί οι κάτοικοι πριν εγκαταλείψουν την πόλη πήραν μαζί τους τα πολύτιμα αντικείμενα. Χάντρες και περόνες από ημιπολύτιμους λίθους, οστό και χαλκό.

Τα λόγια είναι μικρά για να αποκαλύψουν το μεγαλείο και την ομορφιά του Αρχαιολογικού χώρου Ακρωτηρίου. Ένα στολίδι ένα μέρος που πρέπει να επισκεφθεί οποίος πάει στην Σαντορίνη αξίζει πολύ περισσότερο από το ηλιοβασίλεμα!!!


Διαβάστε όλες τις τελευταίες ειδήσεις από τις σελίδες του Naxos Press - τώρα και στο Google News

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ
Τελευταία νέα
Δημοφιλή

ΑΠΑΣ Νάξου: Ο τελικός των τελικών σήμερα (12/04) κόντρα στο Παγκράτι

Ο ΑΠΑΣ Νάξου αντιμετωπίζει το απόγευμα το Παγκράτι στο πιο σημαντικό παιχνίδι της τελευταίας τριετίας - Ο νικητής απλά μένει κατηγορία

ΠΑΣΟΚ- “Αποφασίζουμε για τον τόπο μας”: Συγκίνησε η παρουσία της Παπαζώη, τι ειπώθηκε στις θεματικές ενότητες (video)

Δύο θεματικές ενότητες για Υγεία, Νησιωτικότητα, Τουρισμό – Ομιλία Ανδρουλάκη για ΦΠΑ, μεταφορές και το μέλλον του ΠΑΣΟΚ - Ποιοι μίλησαν το θερμό χειροκρότημα για την Παπαζώη (video)

ΠΑΣΟΚ – Ανδρουλάκης από Νάξο: “Δέσμευσή μας η άμεση επαναφορά των μειωμένων συντελεστών ΦΠΑ στα νησιά” (video)

Η τοποθέτηση του Νίκου Ανδρουλάκη από τη Νάξο για ΦΠΑ - Στεγαστικό - Υγεία - Το μήνυμα σε Μητσοτάκη και αντιπολίτευση (video)

Πραγματικότητα και Μύθοι για τους Κουλοχέρηδες: Κατανόηση των Πιθανοτήτων και των Ποσοστών Νίκης

Πραγματικότητα και Μύθοι για τους Κουλοχέρηδες: Κατανόηση των Πιθανοτήτων και των Ποσοστών Νίκης

Νάξος: Έργα συντήρησης και βελτίωσης στο δίκτυο ύδρευσης και αποχέτευσης

Έργα συντήρησης και βελτίωσης στο δίκτυο ύδρευσης και αποχέτευσης στη πόλη της Νάξου - Τι αναφέρει ο αρμόδιος αντιδήμαρχος

Blue Star Ferries: Εκτακτο δρομολόγιο απόψε (22:00) του Paros με προορισμό την Πάρο

Εκτακτο δρομολόγιο σήμερα (11/04. 22:00) από τον Blue Star Paros στη γραμμή Πειραιάς - Πάρος και επιστροφή

Καθολική Εκκλησία – Επισκοπή Σύρου: Δεκτή παραίτηση του Σεβασμιώτατου Πέτρου, ποιος είναι ο διάδοχος

Εγινε δεκτή από τον Πάπα η παραίτηση που υπέβαλε ο Σεβασμιώτατος Πέτρος Στεφάνου - Νέος Επίσκοπος, ο Σεβασμιώτατος Σεβαστιανός Ροσσολάτος.

Λεονταρίτης – Φολέγανδρος: Σε πλήρη εξέλιξη η κατασκευή αθλητικού πάρκου

Ο Γιώργος Λεονταρίτης - χωρικός αντιπεριφερειάρχης Κυκλάδων - έδωσε στη δημοσιότητα πληροφορίες σχετικά με την εξέλιξη των εργασιών στο αθλητικό πάρκο στην Φολέγανδρο

Πάρος: Διπλή διεθνής διάκριση από την American Express Travel και τo Forbes

Η Πάρος επιλέγεται ως μοναδικός Ελληνικός προορισμός για το 2025 από την American Express Travel και προβάλλεται από το “Forbes”

Φάρος του Αλυκού: Προετοιμάζεται, ανοίγει αύριο (12/04) τις πόρτες του και μας περιμένει

Σάββατο 12 Απριλίου και ο "Φάρος του Αλυκού" ανοίγει τις πύλες του... Πως μπορείτε να κάνετε κράτηση

Νάξος: Νεκρός εντοπίστηκε 62χρονος, έπεσε σε χαράδρα

Νάξος: 62χρονος εντοπίστηκε νεκρός μετά από πτώση σε χαράδρα

Πάσχα – Ακτοπλοϊκά Εισιτήρια: Κι όμως για τη Νάξο η μείωση αγγίζει το -13% (πίνακες)

Στο τραπέζι βρίσκεται η πιθανή αύξηση τη θερινή περίοδο, με φόντο τις αλλαγές στη χρήση καυσίμων και τις συνεχιζόμενες διαπραγματεύσεις μεταξύ του υπουργείου Ναυτιλίας και των ακτοπλοϊκών εταιριών.

Aegean Air: Προσφέρει δυνατότητα αλλαγής ή ακύρωσης εισιτηρίων λόγω της απεργίας την 9η Απριλίου

Ευελιξία για τα ταξίδια στις 9/4 μέχρι να οριστικοποιηθεί η απεργία των ελεγκτών εναέριας κυκλοφορίας

Seajets: Εκτακτη δρομολόγηση Μεγάλη Πέμπτη του “Champion Jet 1”

Με βάση την σχετική ενημέρωση από το ταξιδιωτικό πρακτορείο Passenger στη Νάξο, θα υπάρξει έκτακτη δρομολόγηση του Champion Jet 1 - Πότε;

Σεισμική ακολουθία – Κυκλάδες: “Το επίπεδο των κρατήσεων χειρότερα και από τον κορωνοϊό”

Πάσχα: Πώς επηρεάζουν σεισμοί και πλημμύρες τις κρατήσεις στα τουριστικά νησιά με επίκεντρο τις Κυκλάδες

Κικίλιας: Μείωση 50% των λιμενικών τελών σε προσπάθεια συγκράτησης των τιμών στα ακτοπλοϊκά

Β. Κικίλιας: «Η μείωση κατά 50% των λιμενικών τελών, συνεισφέρει στην προσπάθεια συγκράτησης των τιμών στα ακτοπλοϊκά εισιτήρια»

Νάξος – Φιλώτι: Εφυγε από τη ζωή η Ειρήνη Μαστοροπούλου – Ναυπλιώτη

Συλλυπητήριο μήνυμα από τον Σύλλογο Φιλωτιτών Νάξου - Πότε θα γίνει η εξόδιος ακολουθία

Δωδεκάνησα – Αρκιοί: Διώχνουν τους κατοίκους επικαλούμενοι το … Οθωμανικό Δίκαιο

Έγγραφο-ντροπή του Υπουργείου Οικονομικών προς κάτοικο των Αρκιών Δωδεκανήσου αμφισβητεί το 2025 την νομιμότητα αγοραπωλησίας που έγινε το 1991 με αναφορές στον ...Σουλειμάν τον Μεγαλοπρεπή

Κομοτηνή: Αχνάρια Αρχοντιάς προς τιμή του Ναξιώτη καθηγητή Μανόλη Σέργη

Επίδοση του Τιμητικού Τόμου «Τση αρχοδιάς αχνάρια» στον συντοπίτη μας Ομότιμο Καθηγητή του Δ. Π. Θράκης Μανόλη Γ. Σέργη από το Τμήμα Γλώσσας, Φιλολογίας και Πολιτισμού Παρευξείνιων Χωρών

Blue Star Ferries: Τετάρτη 9 Απριλίου απεργία πλοίων, τροποποιήσεις δρομολογίων

Πως διαμορφώνονται τα δρομολόγια της Blue Star Ferries - κυρίως στο Νότιο Αιγαίο - λόγω της απεργίας της 9ης Απριλίου