Πέμπτη, 2 Φεβρουαρίου, 2023
ΑρχικήΚυκλάδεςΣύρος: Βαρέα μέταλλα στο βυθό, "καυτά" ερωτήματα στην στεριά

Σύρος: Βαρέα μέταλλα στο βυθό, “καυτά” ερωτήματα στην στεριά

|

Τη σοβαρή ρύπανση του πυθμένα του λιμανιού της Σύρου επιβεβαιώνει μελέτη του Ελληνικού Κέντρου Θαλασσίων Ερευνών (ΕΛΚΕΘΕ). Το ερώτημα τώρα είναι τι μέλλει γενέσθαι, καθώς η νομοθεσία απαγορεύει μεν την απόρριψη ρύπων στη θάλασσα, δεν προβλέπει όμως κάποια διαδικασία για τους ρύπους που έχουν συσσωρευθεί στον βυθό, χωρίς να είναι εξακριβωμένο ποιος ευθύνεται. Παράλληλα με την έκθεση έληξε και το πρώτο «επεισόδιο» στη διαμάχη που δημιουργήθηκε ανάμεσα σε περιβαλλοντική οργάνωση της Σύρου και στην εταιρεία που διαχειρίζεται τα τελευταία τρία χρόνια τα ναυπηγεία της.

Η υπόθεση ξεκίνησε από μια δειγματοληψία που πραγματοποίησε στα τέλη του 2019 η οργάνωση Aegean Rebreath στον βυθό του λιμανιού (και δημοσιοποιήθηκε από την «Καθημερινή» στις 20.2.2022). Τα αποτελέσματα των αναλύσεων ήταν ιδιαιτέρως ανησυχητικά, καθώς σε μια σειρά από βαρέα μέταλλα οι τιμές ξεπερνούσαν κατά πολύ τις φυσιολογικές. Οπως ήταν επόμενο, η υπόθεση προκάλεσε αναστάτωση στην τοπική κοινωνία και ακολούθησε η παρέμβαση του υπουργείου Περιβάλλοντος.

Παρότι η πραγματοποίηση μιας μελέτης από το ΕΛΚΕΘΕ για την κατάσταση του νερού και του πυθμένα αναδείχθηκε ως η μόνη λύση για να δοθούν απαντήσεις, τελικά τόσο η Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου όσο και ο Δήμος Σύρου δήλωσαν αδυναμία να τη χρηματοδοτήσουν. Τελικώς τη μελέτη ανέθεσε στο ΕΛΚΕΘΕ η εταιρεία ONEX, η οποία διαχειρίζεται τα ναυπηγεία της Σύρου από το 2020. Το ΕΛΚΕΘΕ πραγματοποίησε δειγματοληψίες τον Απρίλιο του 2022 με δύο σκάφη του, τόσο στο θαλασσινό νερό όσο και στον πυθμένα του λιμανιού, επιφανειακά και σε βάθος 20-30 εκατοστών.

Η μελέτη δείχνει μια ανάμεικτη εικόνα. Το μεν θαλασσινό νερό βρίσκεται σε καλή κατάσταση, όμως η ρύπανση στον πυθμένα είναι σοβαρότερη από αυτή που έδειξε η πρώτη δειγματοληψία. Η περιεκτικότητα των ιζημάτων του πυθμένα σε χρώμιο είναι 460 ppm (μέρη ανά εκατομμύριο), υπερδιπλάσιες λ.χ. από τα λιμάνια του Πειραιά και της Πάτρας και τον κόλπο της Ελευσίνας. Πολύ υψηλές ήταν και οι τιμές του χαλκού (216 ppm, μικρότερες μόνο από το λιμάνι του Πειραιά), ενώ υψηλές βρέθηκαν ανά σημεία και οι τιμές του νικελίου και του ψευδαργύρου.

Η έκθεση δεν υποδεικνύει την πηγή της ρύπανσης. «Οι αναλύσεις στους πυρήνες των ιζημάτων δείχνουν ότι η επιβάρυνση του ιζήματος αντιστοιχεί σε χρονική περίοδο πολλών δεκαετιών. Η πηγή ρύπανσης θα πρέπει να αναζητηθεί στις πολλαπλές ανθρωπογενείς δραστηριότητες στην περιοχή. Είναι εξαιρετικά πιθανό οι μεγάλες τιμές του χρωμίου να σχετίζονται με την παλαιότερη λειτουργία βυρσοδεψείων στην παράκτια ζώνη», αναφέρει. Ως γενικό συμπέρασμα η μελέτη καταλήγει ότι «εφόσον διασφαλιστεί η συνέχιση της καλής περιβαλλοντικής κατάστασης στο θαλασσινό νερό, αναμένεται με την πάροδο του χρόνου και η βελτίωση της ποιότητας των ιζημάτων».

Είναι όμως τα βυρσοδεψεία η μόνη «αναγνωρίσιμη» πηγή ρύπανσης στο λιμάνι της Σύρου; «Για το χρώμιο είναι μια πολύ πιθανή πηγή. Για τα υπόλοιπα έχουν παίξει ρόλο όλες οι δραστηριότητες που διαχρονικά υπήρχαν στην περιοχή, της ναυπηγοεπισκευαστικής ζώνης συμπεριλαμβανομένης», λέει στην «Κ» ο Γιάννης Χατζηανέστης, χημικός ωκεανογράφος στο ΕΛΚΕΘΕ και επιστημονικός υπεύθυνος της έρευνας. «Αυτό που είναι σίγουρο είναι ότι ο πυθμένας εκεί υφίσταται ρύπανση τουλάχιστον 50-60 χρόνια».

Παρά τα εξαιρετικά δυσάρεστα αποτελέσματα για τη ρύπανση του βυθού στο λιμάνι της Σύρου, η Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου έδειξε… ανακουφισμένη, καθώς βρέθηκε στη μέση μιας διαμάχης ανάμεσα στο Παρατηρητήριο Ποιότητας Περιβάλλοντος Σύρου και στην εταιρεία ΟΝΕΧ για το ποιος φταίει για τη ρύπανση. «Δεν υπάρχει νομοθεσία για τα όρια της ρύπανσης στον πυθμένα, ούτε η Περιφέρεια έχει ανάλογη αρμοδιότητα – αφήστε που η διεύθυνση Περιβάλλοντος έχει έναν υπάλληλο για 2.500 καταγγελίες. Για εμάς το θέμα θεωρείται λήξαν», λέει στην «Κ» ο περιφερειάρχης Γιώργος Χατζημάρκος.

Το ερώτημα τώρα είναι αν θα αποκατασταθεί η περιβαλλοντική ζημιά. Με δεδομένο ότι η ρύπανση δεν μπορεί να αποδοθεί σε κάποια συγκεκριμένη πηγή, δεν είναι δυνατόν να κινηθεί η διαδικασία αποκατάστασης της περιβαλλοντικής ζημιάς (με βάση την ευρωπαϊκή αρχή «ο ρυπαίνων πληρώνει»). Το μόνο που αλλάζει είναι ότι σε περίπτωση εργασιών εκβάθυνσης του λιμένα στο μέλλον, τα ιζήματα που θα απομακρυνθούν θα πρέπει να τύχουν ειδικής διαχείρισης και όχι να απορριφθούν αλλού στη θάλασσα.

Αγωγές

Μια ενδιαφέρουσα πτυχή της υπόθεσης, πάντως, αφορά τη σύγκρουση ανάμεσα στο Παρατηρητήριο Ποιότητας Περιβάλλοντος Σύρου και στην εταιρεία ONEX. Αφορμή, ανακοινώσεις και συνεντεύξεις μελών του Παρατηρητηρίου, που υπέδειξαν ως πιθανό συνυπαίτιο για τη ρύπανση και τη ναυπηγοεπισκευαστική δραστηριότητα. Η εταιρεία στράφηκε νομικά κατά του Παρατηρητηρίου (στέλνοντας επτά εξώδικα και υποβάλλοντας τρεις αγωγές, ζητώντας αποζημίωση ύψους 3 εκατ. ευρώ). Η υπόθεση έφθασε στη Βουλή και χαρακτηρίστηκε «SLAPP», δηλαδή στρατηγική αγωγή προς αποθάρρυνση της συμμετοχής του κοινού. Τελικά το Πρωτοδικείο Σύρου απέρριψε τη μία από τις τρεις αγωγές και έκανε εν μέρει δεκτές τις άλλες δύο (με αποτέλεσμα και οι δύο πλευρές να εκφράζουν την ικανοποίησή τους για την απόφαση). Το αίτημα αποζημίωσης απορρίφθηκε, η ΟΝΕΧ όμως ανακοίνωσε ότι θα ασκήσει έφεση.

Διαβάστε όλες τις τελευταίες ειδήσεις από τις σελίδες του Naxos Press - τώρα και στο Google News

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ
Τελευταία νέα
Δημοφιλή

Κάρπαθος: Οι δύο μαθητές του σχολείου στο Διαφάνι τίμησαν τους ήρως των Ιμίων

Οι δύο μαθητές του σχολείου στο Διαφάνι Καρπάθου τίμησαν ήρωες των Ιμίων και τον υποσμηναγό Τουρούτσικα

Σαντορίνη: Το JOIDES Resolution μπαίνει σήμερα στην Καλντέρα

Στη Σαντορίνη - μετά την ολοκλήρωση των δράσεων στην Ανάφη - το εντυπωσιακό πλοίο-γεωτρύπανο JOIDES Resolution, μήκους 143 μ. -Τι μελετά

Πάρος – ΔΕΥΑ: Νέα Φωτοβολταϊκή Εγκατάσταση 500 kWh

Κατασκευή νέου φωτοβολταϊκού σταθμού από τη Δ.Ε.Υ.Α. Πάρου - Κόστος, χρονοδιάγραμμα και κέρδη από την κίνηση αυτή . Τι λέει ο Δήμαρχος Μάρκος Κωβαίος

Κέα – BOOT 2023: Δυναμική παρουσία με όπλο το θεματικό θαλάσσιο πάρκο

Στη διεθνή έκθεση θαλάσσιου τουρισμού BOOT 2023, που πραγματοποιήθηκε στο Ντίσελντορφ της Γερμανίας από 21 έως 29 Ιανουαρίου, συμμετείχε ο Δήμος Κέας

Φόρτωμας: Η Τήνος στο επίκεντρο της συνάντησης με τον Υπουργό Ναυτιλίας

Συνάντηση του Βουλευτή Κυκλάδων της Νέας Δημοκρατίας, κ. Φίλιππου Φόρτωμα, με τον Υπουργό Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής, κ. Γιάννη Πλακιωτάκη.

Αποσύρεται από τη σκηνή ο Ozzy Osbourne

«Το σώμα μου είναι ακόμη πολύ αδύναμο», έγραψε στη σχετική ανακοίνωση ο Ozzy Osbourne για τον οποίο οι συναυλίες τελειώνουν κάπου εδώ

Μέλανες – Πολιτιστικός Σύλλογος “Κούρος ο Έλληνας”: Κόβει πίτα, βραβεύει μαθητές

Το Σάββατο 4 Φεβρουαρίου ο Πολιτιστικός Σύλλογος Μελάνων Νάξου "Κούρος ο Ελληνας" κόβει τη πίτα, βραβεύει μαθητές και μετά μουσικής...

Κρήτη: Εκκλησία χώρος προετοιμασίας μαθητών ενόψει πανελλαδικών

Επί έντεκα χρόνια αυτή η εικόνα... Εκκλησία έχει μετατραπεί σε αίθουσα σχολείου... (photo) - Τι λένε οι εμπλεκόμενοι

Γιατί στη Νάξο είναι ωραία και τον χειμώνα

Επιλέγουμε τη Νάξο, το μεγαλύτερο νησί των Κυκλάδων, που δεν χάνει την ζωντάνια του τον χειμώνα, για την πρώτη εξόρμηση-αστραπή του 2023

EOES 2023: Τα παιδιά του ΓΕΛ Νάξου πήραν το πρώτο βραβείο και πάνε Λετονία

Η τριάδα των μαθητών της Νάξου (ΓΕΛ "Μανώλης Γλέζος") έκαναν το καθήκον τους, κέρδισαν στον πανελλήνιο διαγωνισμό (EOES 2023) και θα διεκδικήσουν το μετάλλιο στην Λετονία

Πρέβελης: Στο δρόμο για την Μήλο και τον Πειραιά

Το επιβατικό πλοίο "Πρέβελης" ταξιδεύει προς Μήλο - Πειραιά - δεν μπόρεσε να πιάσει Κάσο

Γ. Βρούτσης: Από την Κυριακή ενεργοποιείται η γραμμή Νάξος (Αγία Αννα) – Πάρος (Πίσω Λιβάδι)”

Γ. Βρούτσης: “ Υπογράφτηκε και ξεκινάει άμεσα η ακτοπλοϊκή σύνδεση Νάξου - Πίσω Λιβάδι Πάρου για τους Νεφροπαθείς Πάρου-Αντιπάρου” - Ποιο πλοίο αναλαμβάνει

Εξασφάλιση χρηματοδότησης για την CaptainBook

CaptainBook: Το success story της startup που εξασφάλισε χρηματοδότηση €250.000 από κορυφαίο ευρωπαϊκό επενδυτικό Δίκτυο

Blue Star Ferries: Οι αλλαγές στα δρομολόγια του διημέρου 8-9 Φεβρουαρίου

Η 48ωρη απεργία αλλάζει τα δεδομένα στην ακτοπλοϊκή σύνδεση των Κυκλάδων - Τι προβλέπει η ανακοίνωση από την Blue Star Ferries

Δονούσα – Ειρ. Πρασίνου: “Η ΕxcellenSeas αποτελεί πλέον μια δεύτερη οικογένεια”

Υποτροφίες ExcellenSeas: Η θάλασσα ως μέσο ώθησης και όχι ως εμπόδιο - Τι λένε Ευγενία Τζαννίνη, η Ειρήνη Πρασίνου από τη Δονούσα και η Μάλαμα Γιάννου από τον Αγιο Ευστράτιο

Ανεκτέλεστο το σημερινό (26/01) δρομολόγιο του “Blue Star Naxos”

Οι καιρικές συνθήκες αλλάζουν τα δρομολόγια... Ποιες αλλαγές δρομολογήθηκαν από την Blue Star Ferries

Blue Star Naxos: Επιστρέφει στην … κανονικότητα και αναχωρεί για Μικρές Κυκλάδες

Το Blue Star Naxos αναχωρεί κανονικά το απόγευμα της Παρασκευής (27/01) για Παροναξία - Μικρές Κυκλάδες και Αμοργό

Κάλεσμα αύριο (27/01) στο Δημαρχειακό Μέγαρο για τις εκδηλώσεις των Αποκριών

Πρόσκληση για κατάθεση προτάσεων αύριο Παρασκευή για το Διονυσιακό δρώμενο που παραδοσιακά γίνεται την Παρασκευή, πρώτη ημέρα του τριημέρου των Αποκριών

Ερχεται η … έξυπνη μαρίνα στη Νάξο

Συνεργασία Δημοτικού Λιμενικού Ταμείου Νάξου με την Εurobank... Ποιος είναι ο λόγος;

Εταιρεία Κυκλαδικών Μελετών: Κόβει απόψε (27/01) την πίτα της

Η Εταιρεία Κυκλαδικών Μελετών προχωρεί σήμερα Παρασκευή στην κοπή της βασιλόπιτας - Που και πότε